Vastgesteld landschapsatlasrelict

Abdij van Westmalle

Vastgesteld landschapsatlasrelict van tot heden

ID
10261
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10261

Besluiten

Abdij van Westmalle
vaststellingsbesluiten: 20-11-2007  ID: 4507

Beschrijving

De abdij van Westmalle is vastgesteld in de landschapsatlas.



Waarden

natuurwetenschappelijke waarde

De wetenschappelijke waarde van het gebied wordt voornamelijk bepaald door de aanwezige heiderestanten en de oude bosrelicten die een waardevolle flora herbergen. De bosrelicten hebben ook een belangrijke faunistische waarde, vooral omdat ze aansluiten op de boscomplexen van de ankerplaats Brechtse Heide en zo één groot boshabitat vormen.

historische waarde

Het klooster van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart, gesticht in 1794 en vandaag de hoofdabdij van de trappisten in België, vormt samen met de omgeving een geheel dat sinds het einde van de 18e eeuw in onverbrekelijke samenhang werd ingericht en uitgebouwd. De ontginningsstructuur van het domein en zijn omgeving is nog gaaf en goed herkenbaar in vergelijking met de historische kaarten uit de 19e eeuw (Vandermaelen, 1854) of begin 20ste eeuw (Militair Geografisch Instituut, 1909). Het gebouwenpatrimonium van de abdij met brouwerij, kerk, gastenhuis en boerderij heeft op zich ook een belangrijke historische waarde. Het Zandven, gelegen in het noordwestelijke punt van de ankerplaats, was vroeger het grenspunt voor Malle, Brecht en Schilde.

esthetische waarde

Het domein van de abdij en de directe omgeving vormen een vrij intact landschap, waarvan rust en stilte uitgaan. Door de aanwezigheid van een mozaïek van loof- en naaldbossen, heide, graslanden en akkers in een regelmatig patroon, doorkruist met wegen, paden, dreven, grachten en bomenrijen, heeft dat landschap een hoge belevingswaarde.

sociaal-culturele waarde

De trappistenabdij of het klooster van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart is de hoofdabdij van de trappisten in België en het oudste van alle bestaande trappistenkloosters. Sinds haar oprichting op het einde van de 18de eeuw hebben de abdij en haar bewoners een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van Westmalle en omgeving.

ruimtelijk-structurerende waarde

Deze ankerplaats betreft een uitgestrekt landschap met een orthogonaal patroon - zo goed als intact bewaard sinds de helft van de 19de eeuw - als resultaat van de versnijding van de blokvormige percelen door een complex en imposant drevenstelsel. Door de variatie van grootschalige gesloten en open structuren wordt een karakteristiek compartimentenlandschap gevormd. De markante terreinovergang van de Kempische microcuesta in het noorden van de ankerplaats is ruimtelijk-structurerend.


Aanduiding van

Is de vaststelling van

Abdij van Westmalle

Brecht (Brecht), Westmalle (Malle), Schilde (Schilde), Zoersel (Zoersel)
Het landschap rondom de abdij wordt gevormd door een historisch complex van landbouwgronden en bossen, doorkruist met dreven en afwateringsgrachten. In de 18de eeuw bestond het gebied echter nog uit heide met vennen. De stichting van het 'Klooster Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart' in 1794 door Franse cisterciënzers betekende een keerpunt in de geschiedenis van dit landschap. De priorij werd in begin van de 19de eeuw verheven tot abdij. Om inkomsten en daarmee ook het voortbestaan van de gemeenschap te verzekeren, kregen de monniken bosbouw en landbouw als hoofdtaak. In het midden van de 19de eeuw is de heide dan ook bijna volledig ontgonnen en omgezet naar naaldbos enerzijds en akkers of weiland - in de nabije omgeving van de abdij - anderzijds.