Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Dorpskom Hansbeke

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 01-10-1981 tot heden

ID: 10618   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10618

Beschrijving

De dorpskom van Hansbeke is beschermd als dorpsgezicht.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) bracht een advies uit waarbij de esthetische en dorpslandschappelijke waarde van de dorpskom van Hansbeke als volgt werd gemotiveerd: van de typische kleinschalige landelijke bebouwing, grotendeels eenlaags met witgekalkte gevels en onder zadeldaken met als algemeen kenmerk de beluikte en van houten kruiskozijnen voorziene ramen, alle met 18de-eeuwse kern, sommige in de 19de eeuw aangepast of uitgebreid.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, beschermingsdossier DO000669, Monumenten, advies KCML (1981).


Waarden

De dorpskom van Hansbeke is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-

wetenschappelijke waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Dorpskom Hansbeke

Begijnhoflaan 1-22, 24, Doornbosstraat 1-62, 63-75, Hansbekedorp 7-9, 10-91, Kerkakkerstraat 1-20, 21-23, Lindestraat 2-14, 1-5A, Melkerijstraat 2-4, 5-28, 30, Merendreestraat 4, 7-8, Vaartstraat 1-2, Voordestraat 1-2, 3 (Deinze)
De dorpskom van Hansbeke (Nevele) wordt in het zuiden begrensd door de spoorweglijn Brugge-Gent en is gecentreerd rond de straat Hansbekedorp.

Is de omvattende bescherming van

Boerenarbeiderswoning

Begijnhoflaan zonder nummer (Deinze)
Boerenarbeidershuisje, vermoedelijk in eerste helft 19de eeuw aangebouwd tegen nummer 4. Naar zuiden gerichte gevel van drie traveeën en één bouwlaag onder overkragend zadeldak (pannen).


Boerenarbeiderswoning

Hansbekedorp 60-62 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning daterend uit tweede helft 18de eeuw haaks ingeplant op de straat en evenwijdig met de huisjes Begijnhoflaan nummers 1-3. Samen met laatstgenoemde en nummers 64-66 één geheel vormend, zogenaamd het begijnhof, gegroepeerd in U-vorm rondom een met gras begroeid erf.


Boerenarbeiderswoning

Kerkakkerstraat 2 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning van drie traveeën en één bouwlaag onder zadeldak; vermoedelijk uit 19de eeuw.


Boerenarbeiderswoning

Kerkakkerstraat 3 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning vermoedelijk daterend uit vierde kwart 18de eeuw; vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak; met omhaagd voortuintje.


Boerenarbeiderswoning

Kerkakkerstraat 4 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning in omhaagd voortuintje daterend uit tweede helft 18de eeuw met vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak.


Boerenarbeiderswoning

Kerkakkerstraat zonder nummer (Deinze)
Boerenarbeidershuisje van zes traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (pannen); inscriptie op balk van zoldergebint vermeldt: "1782 De Maegt". Witgekalkte gevel op gepikte plint.


Boerenarbeiderswoning

Kerkakkerstraat 13 (Deinze)
Op de hoek gelegen boerenarbeiderswoning van zes traveeën en één bouwlaag onder geknikt zadeldak met twee klimmende dakkapellen, daterend uit tweede helft 18de eeuw.


Boerenarbeiderswoning

Lindestraat 4 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning van vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak, daterend uit derde kwart 19de eeuw, met omhaagd voortuintje.


Boerenarbeiderswoning

Melkerijstraat 10 (Deinze)
Voormalige boerenarbeiderswoning uit tweede helft 19de eeuw met vier traveeën en één bouwlaag met zadeldak.


Boerenarbeiderswoning

Melkerijstraat 22 (Deinze)
Boerenarbeiderswoning gelegen in omhaagde tuin en daterend uit eind 18de eeuw of begin 19de eeuw; vier traveeën en één bouwlaag onder zadeldak.


Boerenarbeiderswoningen

Hansbekedorp 90-91 (Deinze)
Twee aaneengebouwde boerenarbeiderswoningen met heden gecementeerde lijstgevel van vier en drie traveeën en één bouwlaag onder overkragend zadeldak, daterend uit eind 18de eeuw.


Boerenarbeiderswoningen

Lindestraat 6-8 (Deinze)
Twee aaneengebouwde boerenarbeiderswoningen met nagenoeg blinde straatgevel.


Boerenwoning

Begijnhoflaan 4 (Deinze)
Boerenwoning met brede, naar het zuiden georiënteerde gevel van zeven traveeën en één bouwlaag onder zadeldak; naar verluidt jaartal 1710 in moerbalk en 1726 in linker zijgevel. Zes houten kruiskozijnen per twee gegroepeerd met bewaard houtwerk en groen-witgeschilderde luikjes. Twee behouden 18de-eeuwse steekboogdeurtjes.


Boerenwoning

Hansbekedorp 79 (Deinze)
Boerenhuisje daterend uit eind 18de eeuw; vier traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (pannen, nok loodrecht op de straat). Witgekalkte, naar zuiden georiënteerde gevel op gepikte plint.


Boerenwoning

Doornbosstraat 2A (Deinze)
Boerenhuis met oude kern op de hoek met de Doornbosstraat (zie kaart van 1700). Gewitte gevel op gepikte plint.


Boerenwoning

Melkerijstraat 16 (Deinze)
Voormalige boerenwoning, vermoedelijk opklimmend tot eind 18de eeuw, met vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak.


Boerenwoning

Melkerijstraat 17 (Deinze)
Voormalige boerenwoning vermoedelijk uit eind 18de eeuw, ingeplant rechts van de lindedreef leidend naar het kasteelpark; gesloopt in 1985 en vervangen door nieuwe bouw.


Bruine beuk bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige kasteel van juffrouw Deschuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De bruine beuk maakt hier deel van uit.


Bruine beuk bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige kasteel van juffrouw Deschuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De bruine beuk maakt hier deel van uit.


Burgerhuis

Hansbekedorp 7 (Deinze)
Burgerhuis in klein voortuintje met gietijzeren afsluiting en hek. Gecementeerde gevel van vier traveeën en twee bouwlagen onder schilddak, daterend van circa 1920, doch met oudere kern.


Burgerhuis

Hansbekedorp 23 (Deinze)
Dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit tweede helft 19de eeuw. Verankerde bakstenen gevel met nagenoeg rechthoekige muuropeningen en persiennes voor de benedenvensters.


Burgerhuis

Kerkakkerstraat zonder nummer (Deinze)
Voormalig burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (pannen), gelegen vlak aan de spoorweg. Vermoedelijk herplaatste jaarankers 1778 in de linker zijgevel.


Café Onder de toren

Hansbekedorp 24 (Deinze)
Café, al vermeld als herberg in 1648. Alleenstaand dubbelhuis tegenover de kerk. Bakstenen breedhuis op arduinen plint van vijf traveeën en twee bouwlagen onder overkragend zadeldak; op een nieuw geplaatste gevelsteen in de middentravee gedateerd 1765. Begin 20ste eeuw nieuw gebouwde en een verdieping hoger opgetrokken middentravee.


Dorpswoning

Hansbekedorp 19 (Deinze)
Rijhuisje van vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (pannen), daterend uit eind 18de eeuw of begin 19de eeuw. In 19de eeuw tweegezinswoning van familie Fobe.


Dorpswoning

Hansbekedorp 56 (Deinze)
Dubbelhuis uit 19de eeuw met klein voortuintje; vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak.


Dorpswoning

Kerkakkerstraat 17 (Deinze)
Hoekhuis uit vierde kwart 19de eeuw, van drie traveeën en één bouwlaag onder zadeldak.


Dorpswoning

Kerkakkerstraat 18 (Deinze)
Dorpswoning van vijf traveeën en één bouwlaag onder geknikt zadeldak met centraal klimmende dakkapel; vermoedelijk uit eerste helft 19de eeuw.


Dorpswoning

Voordestraat 3 (Deinze)
Klein laag huis onder zadeldak met oudere kern, aangepast in de 19de eeuw.


Dorpswoningen

Hansbekedorp 18-20 (Deinze)
Dorpswoningen van twee en drie traveeën en één bouwlaag onder geknikt zadeldak, uit 19de eeuw.


Dorpswoningen

Hansbekedorp 39-41 (Deinze)
Lage dorpswoningen daterend uit tweede helft 18de eeuw, een mooi geheel vormend met nummer 43. Aaneengebouwde boerenarbeiderswoningen met gewitte gevels op heden blauwgeschilderde plint.


Dorpswoningen

Hansbekedorp 64-66 (Deinze)
Twee aaneengebouwde huisjes vermoedelijk uit eerste helft 19de eeuw gelegen achterin een met gras begroeid erf.


Gemeenteschool en onderwijzerswoning

Hansbekedorp 35 (Deinze)
Gemeenteschool en huis van de hoofdonderwijzer, gebouwd in opdracht van F.G. Borluut naar ontwerp van M. De Noyette in 1876. Bakstenen gebouw van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak. Rechts ervan langgerekt schoolgebouwtje.


Hangende Zilverlinde bij Kasteel van Juffrouw Deschuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw Deschuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De hangende zilverlinde maakt hier deel van uit.


Herberg 't Oude Gemeentehuis

Vaartstraat 2 (Deinze)
Herberg met bakstenen gevel op gepikte plint van zeven traveeën en één bouwlaag onder zadeldak; te dateren tweede helft 18de eeuw.


Herberg In de statie

Hansbekedorp 5 (Deinze)
Voormalige herberg "In de statie", uit eerste kwart 20ste eeuw. Gelegen aan de spoorweg tegenover het station.


Herberg Wapen van Vinderhoute

Hansbekedorp 17 (Deinze)
Breedhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak; in de linker zijgevel jaarankers 1761. Nu beraapte voorgevel op gecementeerde plint met 19de-eeuwse uitzicht en een winkelraam uit eerste helft 20ste eeuw.


Hoekhuis

Kerkakkerstraat 14 (Deinze)
Hoekhuis uitziend op gekasseid kerkpleintje, het voormalige kerkhof, ten zuidwesten van de kerk. Bakstenen gevel van drie traveeën en twee bouwlagen uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.


Hoeve

Hansbekedorp 43 (Deinze)
Hoeve uit derde kwart 18de eeuw, rechts ijzeren hek met toegang tot het achter liggende erf. Eertijds gelegen naast de in 1924 gesloopte houten staakmolen en rosmolen. Bakstenen lijstgevel op gepikte plint, van zeven traveeën en één bouwlaag onder overkragend en nu mank zadeldak. Ten zuiden, dwarsschuur met stal onder zadeldak.


Hoeve Goed 't Exaarde

Vaartstraat 1 (Deinze)
Heden nog gedeeltelijk rechthoekig omgrachte hoeve met losse bestanddelen met dwarsschuur, varkensstal en bakhuisje met zeer oude geschiedenis. De huidige hoevegebouwen dateren vermoedelijk uit eind 18de eeuw, tweede helft 19de eeuw, met uitbreiding uit het derde kwart van de 20ste eeuw. Toegankelijk via blauwgeschilderd ijzeren hek tussen vierkante bakstenen hekpijlers naast Sint-Philomenakapel. Ten oosten, groot boerenhuis van zeven traveeën en anderhalve bouwlaag onder schilddak.


Hoeve met losse bestanddelen

Doornbosstraat 1 (Deinze)
Hoeve met losse bestanddelen gebouwd op de plaats van een oudere hoeve. Boerenwoning van zes traveeën en één bouwlaag onder zadeldak; baksteen met ingekerfd jaartal 1783 in rechter zijgevel. Schuur haaks ingeplant op straat en woonhuis, jaartal 1895, aangegeven door middel van bakstenen in rechter zijgevel, mogelijk met oudere kern.


Japanse notenboom tuin bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw Deschuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De Japanse notenboom maakt hier deel van uit.


Kapel Heilige Philomena

Hansbekedorp zonder nummer (Deinze)
De kapel werd in opdracht van de heer van de Woestyne d' Hansbeke opgetrokken in 1848 in een empire getinte stijl. Rechthoekige bakstenen kapel met vijfzijdig afgesloten apsis onder leien dak. Open portaal gevormd door twee bepleisterde Toscaanse zuilen die een classicistisch hoofdgestel en driehoekig fronton dragen.


Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

Hansbekedorp zonder nummer (Deinze)
Bakstenen neoromaans kapelletje gebouwd in opdracht van kasteelheer Borluut in 1877-1878. Rechthoekig gebouw met halfronde apsis , met bakstenen gevels op arduinen plint onder zadeldak.


Kapellinde als hoekboom

Doornbosstraat 2A, Lindestraat zonder nummer (Deinze)
De linde met boomkapel staat op de hoek van de Doornbosstraat en de Lindestraat. De hoekboom staat in een jonge geschoren meidoornhaag die een hoogstamboomgaard op het erf afsluit.


Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10, 10A (Deinze)
Herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder geknikt zadeldak (kunstleien), uit eind 19de eeuw. In 1958-59 aangekocht door de gemeente als gemeentehuis.


Klooster en rustoord van Heilige Petrus

Hansbekedorp 30, 30A (Deinze)
Gebouwd in 1848 in opdracht van Jean Baptiste van de Woestyne d'Hansbeke en naar ontwerp van Ceukelaere, voor de verzorging van bejaarde mannen en vrouwen, wezen en zieken onder leiding van de zusters franciscanessen van Crombeen. Midden 19de eeuw bouw van een klooster ten oosten en oprichting van een kantwerkschool. Kapel vernieuwd in 1884 door F. Borluut-Kervyn. Complex met gebouwen in U-vorm rondom binnenplaats.


Krimlinde tuin bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw Deschuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De Krimlinde maakt hier deel van uit.


Leilindedreef bij Kasteel Hansbeke

Melkerijstraat zonder nummer (Deinze)
Een kasteeldreef van circa 370 meter lang verbindt het kasteel met het dorp van Hansbeke. De dreef is uniek omdat ze nog op traditionele wijze wordt gesnoeid. De dreef is een zeldzaam voorbeeld van een geleide lindedreef.


Leilinden bij parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Hansbekedorp zonder nummer, Kerkakkerstraat zonder nummer (Deinze)
Op het voormalige kerkhof van de parochiekerk Sint-Petrus en Pauls bevindt zich een rij leilinden, bestaande uit Hollandse linde (Tilia x europaea), zomerlinde (Tilia platyphyllos) en winterlinde (Tilia cordata).


Lindenprieel bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw De Schuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De grillig gegroeide knotlinden als reminiscentie aan een gedegenereerd loverprieel maakt hier deel van uit.


Onderwijzerswoning

Melkerijstraat 9 (Deinze)
Onderwijzerswoning bij een nu verdwenen schooltje, opgericht tijdens de schoolstrijd in 1879-80 op grond van de heer Borluut. Bakstenen enkelhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak. Centraal op de borstwering tussen de twee bouwlagen, nis met Mariabeeld. Links lager zijaanbouwsel onder afgewolfd dak.


Parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Hansbekedorp 15 (Deinze)
De oorspronkelijke kerk werd in 1789-93 geheel heropgebouwd naar ontwerp van architect Frans Drieghe. Sacristieën en koor gebouwd in 1872 naar ontwerp van J.B. Boterdaele. Na de vernieling van 1918 werd de toren heropgebouwd en de gevelopstanden aangepast en verfraaid in neo-Vlaamserenaissance-stijl naar ontwerp van Valentin Vaerwyck in 1922-23.


Pastorie Sint-Petrus en Paulusparochie

Hansbekedorp 13 (Deinze)
Dubbelhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder overkragend zadeldak, verbouwd in de eerste helft 19de eeuw, doch met kern uit de 17de of 18de eeuw. Bijgebouw en serre uit tweede helft 19de eeuw.


Tulpenboom bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw De Schuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De tulpenboom maakt hier deel van uit.


Twee boerenarbeiderswoningen

Kerkakkerstraat 2A (Deinze)
Voormalige tweegezinswoning in een met gras begroeid erfje uitziend op de spoorweg; 1763 gedateerde moerbalk in de huiskamer. Voorheen twee woningen van één bouwlaag met vier en twee traveeën en twee later toegevoegde traveeën links.


Twee boerenarbeiderswoningen

Melkerijstraat 23-25 (Deinze)
Gekoppelde boerenarbeiderswoningen vermoedelijk uit tweede helft 18de eeuw, op de plaats van een oudere hoeve; samen acht traveeën en één bouwlaag onder doorlopend zadeldak.


Twee dorpswoningen

Begijnhoflaan 1-3 (Deinze)
Aaneengebouwde huisjes, nu gelegen aan de straat maar in feite samenhorend met de erachter en ernaast gelegen huisjes, ook zogenaamd het begijnhof, en aldus in U-vorm gegroepeerd rondom een boomgaard. In kern 18de-eeuwse huisjes van één bouwlaag.


Valse acacia bij Kasteel van Juffrouw De Schuijter

Hansbekedorp 10 (Deinze)
Achter het voormalige Kasteel van Juffrouw De Schuijter, momenteel het cultuurhuis genoemd, ligt een prachtig relict van een laat 19de-eeuwse tuin. Vandaag is het een drukbezocht parkje in het hart van het dorp. De mooie volgroeide bomen zijn representatief voor een plantenassortiment uit de tweede helft van de 19de eeuw. De groep van gewone acacia’s maakt hier deel van uit.


Villa

Lindestraat 3 (Deinze)
Alleenstaand burgerhuis daterend uit eind 19de eeuw, voorheen villa van notaris Blomme, in omhaagde tuin. Bakstenen huis op arduinen plint van drie traveeën en twee bouwlagen onder schilddak met vorstkam.