Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Aelmeersstraat en omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 05-12-1995 tot heden

ID
10640
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10640

Besluiten

Kasteelhoeve, kapel, boerenhuis, woning, kasteel Stas De Richelle en dreef met omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 05-12-1995  ID: 2974

Beschrijving

De bescherming als dorpsgezicht omvat de Aelmeersstraat en zijn ruime omgeving.



Waarden

De Aelmeersstraat en omgeving is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

artistieke waarde

als merkwaardig landelijk gebleven gebied met fraaie oude dreef (Aelmeersstraat) aan de Scheldemeersen en verscheidene aanpalende kasteeldomeinen waarvan de beboomde parken landschappelijk het geheel domineren en afgewisseld worden met enkele tussenliggende boerenerven en landhuizen met hovingen; als omgeving van een aantal dicht bij elkaar liggende voornamelijk 19de-eeuwse kastelen met hun aanhorigheden die ontstaan zijn uit oudere typische 'huizen van plaisance' nabij de Schelde en welke als site met walgrachten doorgaans hun oorsprong vonden in de late middeleeuwen.

historische waarde

als merkwaardig landelijk gebleven gebied met fraaie oude dreef (Aelmeersstraat) aan de Scheldemeersen en verscheidene aanpalende kasteeldomeinen waarvan de beboomde parken landschappelijk het geheel domineren en afgewisseld worden met enkele tussenliggende boerenerven en landhuizen met hovingen; als omgeving van een aantal dicht bij elkaar liggende voornamelijk 19de-eeuwse kastelen met hun aanhorigheden die ontstaan zijn uit oudere typische 'huizen van plaisance' nabij de Schelde en welke als site met walgrachten doorgaans hun oorsprong vonden in de late middeleeuwen.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Aelmeersstraat en omgeving

Aelmeersstraat, Hoorlingstraat, Meersstraat, Scheldetragel, Steenakkerstraat, Veerdreef (Destelbergen)
Het dorpsgezicht Aelmeersstraat en omgeving betreft een gebied tussen de linker Scheldeoever en het dorpscentrum van Heusden met de Aelmeersstraat als centrale as. Kenmerkend zijn de historische kastelensites met parken en omgevende hoevesites.

Is de omvattende bescherming van

Afspanning In het Brughuis

Veerdreef 6 (Destelbergen)
Hoekhuis van het dubbelhuistype met vijf traveeën en twee bouwlagen, heden met plat dak maar voorheen met schilddak, gebouwd circa 1870.


Bijgebouwen van Kasteel Soupart

Meersstraat 48-50 (Destelbergen)
Naast de gedeeltelijk ommuurde moestuin in de noordwestelijke hoek van het park van Kasteel Soupart gesitueerd ensemble van vroegere bijgebouwen. L-vormige bakstenen vleugel van twee bouwlagen onder snijdende zadeldaken. Verschillen en naden in het metselwerk van de gevels wijzen op een ouder gebouw, koetshuis met stallen, uit 17de of 18de eeuw, dat in derde kwart 19de eeuw deels werd aangepast tot een woonhuis. Elegante achtzijdige watertoren ongeveer gelijktijdig opgericht met het kasteel.


Boerenwoning met stallen en wagenhuis

Aelmeersstraat 9 (Destelbergen)
Alleenstaande woning in landelijke bouwtrant met bijbehorende stallen en wagenhuis, samen met Meersstraat nummers 39-43 vroegere afhankelijkheden van Kasteel Ocket. Geelgekalkte bakstenen boerenwoning van drie traveeën en anderhalve bouwlaag, met pannen zadeldak, uit eerste helft 20ste eeuw. Bakstenen bedrijfsgebouw van zeven traveeën en één bouwlaag onder zadeldak, uit 19de eeuw.


Brugdraaiershuis

Veerdreef 11 (Destelbergen)
Alleenstaand dubbelhuis van twee bouwlagen en vier traveeën, onder zadeldak, gedateerd 1909. Bak- en hardstenen woning met neotraditionele inslag, met omlopende breukstenen sokkel met afzaat.


Café voor schippers en scheepstrekkers

Scheldetragel 2 (Destelbergen)
Verankerde en gewitte brede bakstenen lijstgevel met dubbelhuisopstand van één bouwlaag en vijf traveeën, met schilddak, vermoedelijk uit eerste helft 19de eeuw.


Dikke Marilandicapopulier

Aelmeersstraat zonder nummer (Destelbergen)
Een enorm dikke Marilandicapopulier staat in de Scheldemeersen zichtbaar vanaf de Aelmeersstraat. De boom heeft een stamomtrek van 723 cm (2001), verloor zijn kruin en vertoont een holle stam.


Drie scheepstrekkershuisjes

Scheldetragel 3-4, 5 (Destelbergen)
Haaks achter nummer 2 aanleunend voormalig bijgebouw, sedert begin 20ste eeuw opgesplitst in drie scheepstrekkershuisjes. Verankerd en gewit bakstenen gebouw van één verdieping en vijf traveeën, met zadeldak, uit midden 19de eeuw met latere aanpassingen.


Drie zware Marilandicapopulieren

Heusden (Destelbergen)
Drie zwaar ontwikkelde opgaande Marilandicapopulieren staan bij het kruispunt van de Aelmeersstraat met de Veerdreef. De bomen zijn enorm en door hun afmetingen beeldbepalend in de Scheldemeersen. De bomen hebben stamomtrekken van 423, 409 en 328 cm (2001).


Hoeve

Steenakkerstraat 9-11 (Destelbergen)
Vroeger één hoeve, heden twee aaneenpalende boerenwoningen achter een omhaagde tuin met boomgaard en alleenstaand bedrijfsgebouw ten zuidwesten. Lage boerenwoning van één bouwlaag en drie traveeën, met zadeldak, uit de 19de eeuw en een enkelhuis met één bouwlaag en drie traveeën, onder zadeldak, gedateerd 1653. Op het voorerf links: dwarsschuur met stallen in een gewitte verankerde bakstenen constructie van zes traveeën onder een rechts afgewolfd zadeldak.


Hoeve

Steenakkerstraat 25 (Destelbergen)
Vroeger een geheel vormend met nummer 27, samen omringd door een enkelvoudige rechthoekige omgrachting en afhangend van het Goed ten Durpe. Waarschijnlijk site van de in het vierde kwart van de 18de eeuw bij het goed horende stokerij. Heden een hoeve met boerenwoning van één bouwlaag en zes traveeën onder overstekend zadeldak.


Hoeve met losse bestanddelen

Steenakkerstraat 15 (Destelbergen)
Hoeve met losse bestanddelen daterend van circa 1875. IJzeren toegangshek tussen twee gewitte, overhoekse bakstenen hekpijlers. Boerenwoning van één bouwlaag en vijf traveeën onder zadeldak. Rechts aanpalende vroegere paardenstal. Lange bakstenen bedrijfsvleugel onder zadeldak met wagenloods, aardappelkelder, verhoogde schuurpoort met doorrit, paarden-, koeien- en varkensstallen. Een klein werkhuis met achter aansluitend bakhuis in de rechterhoek van het erf aan de straatzijde.


Hoevesite

Steenakkerstraat 17-23 (Destelbergen)
Nummers 17-19. Voormalige dwarsschuur vooraan ingeplant op het half ovaalvormig omgrachte deel van de site, naar verluidt gedateerd 1722. Nummer 21. Bak- en natuurstenen villa van twee verdiepingen, onder snijdende zadeldaken en wolfsdaken, met eclectische inslag, gebouwd circa 1894. Nummer 23. Achterin de tuin gesitueerde voormalige hovenierswoning.


Kapelletje van het Klaverken

Hoorlingstraat zonder nummer (Destelbergen)
Kapelletje uit 1855, gesitueerd aan de noordzijde van de straat ter hoogte van Kasteel Soupart. Neogotische bakstenen wegkapel op rechthoekige plattegrond.


Kasteel Buitenhof

Meersstraat 31 (Destelbergen)
Voormalige buitenplaats die minstens opklimt tot de eerste helft van de 18de eeuw, vroeger met een brede enkelvoudige en haast vierkante omgrachting. Heden deels begroeid, bepleisterd en witgeschilderd kasteel van twee bouwlagen, onder snijdende schilddaken.


Kasteel Ocket

Aelmeersstraat 5-7 (Destelbergen)
Kasteel vanouds gesitueerd in de noordoostelijke hoek van de nagenoeg vierkante, brede omgrachting en midden een park dat zich in de 19de eeuw uitstrekte tot aan de Meersstraat. Onderkelderd kasteel van twee bouwlagen op L-vormige plattegrond met schuin opgevulde noordwestelijke hoek, afgedekt met snijdende schilddaken. Speelhuis palend aan de binnenoever van de zuidwestelijke walgracht, daterend uit eind 19de eeuw.


Kasteel Soupart

Meersstraat 46 (Destelbergen)
Kasteel achter in een park gebouwd in 1876 door de Gentse universiteitsprofessor F.J. Soupart naar ontwerp van architect A. Pauli. Voordien waarschijnlijk een landhuis of maison de plaisance met aanhorigheden. Toegang tot het kasteelpark gemarkeerd door twee opvallende, overhoekse vierkante gemetste pijlers. Neoclassicistische villa met kasteelallures door de zware vierkante toren met hoge afgeknotte spits op de hoek van de voorgevel.


Kasteeldomein Stas De Richelle

Veerdreef 2-4 (Destelbergen)
Neoclassicistisch kasteel an negen traveeën en twee bouwlagen op onderbouw, onder schilddak, gesitueerd in een kasteelpark en resulterend uit een vergroting waarschijnlijk van midden 19de eeuw van het bestaande kasteel: bewaarde benedenverdieping met bouwkenmerken uit midden 18de eeuw. In het park aanhorigheden uit de 18de en 19de eeuw. Ommuurde rechthoekige moestuin en vroegere ijskelder en resten van de walgracht en van Kasteel ter Kerchove.


Kasteelhoeve van Kasteel Ocket

Aelmeersstraat 1-3 (Destelbergen)
Kasteelhoeve van het verderop gelegen Kasteel Ocket, volgens archiefgegevens gebouwd circa 1875 door advocaat E. Delecourt. Neogotisch hoevecomplex met gesloten rechthoekige binnenkoer en een rechte toegangsdreef.


Personeelswoningen en bijgebouwen

Meersstraat 39, 43 (Destelbergen)
Pittoresk ensemble gevormd door naast elkaar liggende landelijke woningen met gemeenschappelijke voortuin, aan de Aelmeersstraat afgesloten door een lage muur met ijzeren hekwerk. Samen met Aelmeersstraat nummer 9 vroeger behorend tot de afhangen van Kasteel Ocket. Voormalige paardenstallen, koetshuizen en personeelswoningen vermoedelijk uit tweede helft 19de eeuw, circa 1900 en in tweede kwart 20ste eeuw aangepast en deels vervangen door de huidige woningen.


Pijlerkapel

Meersstraat zonder nummer (Destelbergen)
Sokkelkapelletje op de hoek met de Steenakkerstraat, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw Sint-Pierre. Gewitte bakstenen pijler op gepikte sokkel, onder zadeldak. Jaartal 1932 onder de tuittop met kruisbekroning.


Vier dijkhuisjes

Scheldetragel 6-7, 8 (Destelbergen)
Rij van vier dijkhuisjes van één bouwlaag en drie of twee traveeën, met zadeldak, gebouwd kort na de rechttrekking van de Scheldebochten in 1882. Nummer 8 verhoogd met een bovenverdieping.


Villa

Steenakkerstraat 27 (Destelbergen)
Landhuis in omringende tuin, voorheen afgebakend door grachten aansluitend bij de omgrachte site nummers 17-23. Vrij breed onderkelderd dubbelhuis van twee bouwlagen en zeven traveeën, onder zadeldak, uit tweede kwart 19de eeuw, vergroot in begin 20ste eeuw. IJzeren toegangshek tussen twee vierkante overhoekse bakstenen hekpijlers.


Villa met bijbehorend park Les Goëlands

Aelmeersstraat 2 (Destelbergen)
Villa met bijbehorend park, gebouwd circa 1912 door ridder van Tieghem de ten Berghe. Engels geïnspireerd landhuis in cottagestijl.


Zware Marilandicapopulier Scheldetragel

Scheldetragel zonder nummer (Destelbergen)
Een enorm dikke Marilandicapopulier staat in de Scheldemeersen zichtbaar vanaf de Veerdreef. De boom heeft een stamomtrek van 455 cm (2001).

Is de gedeeltelijke bescherming van

Kasteelsite Heusden-Gentbrugge

Heusden (Destelbergen), Gentbrugge (Gent), Melle (Melle)
Het gebied wordt doorsneden door de Schelde met rondom nog resten van de vroegere meersen. De zandberg te Heusden is als stuifduin het enige relict van het duinenlandschap langs de rivierbedding van de Schelde. Aan weerszijden van de Schelde liggen verschillende 19de-eeuwse kasteeldomeinen. De meeste kastelen zijn ontstaan uit oudere “huizen van plaisance” nabij de Schelde die op hun beurt teruggaan op omwalde sites uit de late middeleeuwen zoals de Kastelen Ocket en Kervijn. Het kasteel Coninxdonck werd in de 19de eeuw gebouwd ter vervanging van een middeleeuws slot in een omwald vierkant domein. Het Kasteel Klaverke met wegkapel werd achterin het park van Kasteel Kervijn gebouwd in de 19de eeuw. De aangelegde parken van de verschillende aanpalende kasteeldomeinen zorgen voor een landschappelijk geheel afgewisseld met enkele tussenliggende boerenerven en landhuizen met hovingen.