Heilige Barbarakapel

Beschermd monument van 12-07-2012 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Waasmunster
Deelgemeente Waasmunster
Straat Neerstraat
Locatie Neerstraat zonder nummer (Waasmunster)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/42023/141.1

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Heilige Barbarakapel

Neerstraat zonder nummer, Waasmunster (Oost-Vlaanderen)

Heilige Barbarakapel, rechts palend aan een gekasseid zijweggetje dat aansluiting geeft met een toegangsdreef naar het domein van kasteel Roos.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De Heilige Barbarakapel te Waasmunster is beschermd als monument met inbegrip van de aanwezige cultuurgoederen.

Waarden

H. Barbarakapel is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: : De H. Barbarakapel, aanvankelijk opgetrokken in 1756 en herbouwd in 1819, is naar architecturaal voorkomen, vormgeving en materiaalgebruik een zeer mooi en uitzonderlijk exemplaar van eenvoudige landelijke religieuze architectuur in neoclassicistische stijl. Het betreft een kapel met achthoekige plattegrond in gecementeerde baksteenbouw met markerende rondboognissen onder tentdak met ijzeren kruis op bol. De toepassing van een achthoekige plattegrond, ontstaan in de 11de eeuw naar analogie van de doopvonten en symbool voor de herboren christelijke mens, is daarenboven volgens de literatuur uitzonderlijk in het Waasland. Het eenvoudige gewitte en gewelfde interieur wordt grotendeels bepaald door de beeldnis boven het tombevormige altaar aan de kapelsluiting onder een stralenkrans met duif. Het behoort samen met een aantal andere interieurelementen waaronder een gepolychromeerd H. Barbara-, Kindje Jezus van Praag- en kruisbeeld tot de historische aankleding van de kapel en wordt in de bescherming mee opgenomen.

historische waarde

in casu cultuurhistorische waarde: : Cultuurhistorisch betekenisvolle kapel omwille van de toewijding van deze devotieplaats aan Barbara van Nicomedië, die vrij zeldzaam is. Niettegenstaande deze heilige in onze gewesten vanaf de 9de eeuw werd vereerd en een sterke verspreiding kende in de 19de en 20ste eeuw, zijn er bijna geen kapellen of kerken ter ere van haar opgericht. De verering van de H. Barbara te Waasmunster gaat volgens de overlevering in oorsprong terug tot de 16de eeuw, de eerst gekende oprichtingsdatum van de kapel is 1756 herbouwd in 1819. De inplanting aan de Neerstraat, een oude verbindingsweg tussen Lokeren en Waasmunster en onderdeel van de Lage Heerweg Gent-Antwerpen nabij het dorpscentrum van Waasmunster, benadrukt de hoge ouderdom van deze cultusplaats. Door haar ligging krijgt de kapel tevens een extra oude volkskundige betekenis van behoeder van de buurtbewoners, passanten en gelovigen en fungeert tevens als (ruimtelijk en ideologisch) herkenningspunt in de omgeving.

volkskundige waarde

Exemplarisch als materiële getuige van een intense volksdevotie die kenmerkend was voor de regio van Waasmunster. Tot op heden fungeert de H. Barbarakapel als bidplaats voor gelovigen. Ook de aanwezigheid van een aantal devotionalia die steeds zeldzamer worden in veel kleine gebedshuizen, getuigt van de betekenis van deze kapel voor de lokale gemeenschap.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.