Beschermd monument

Oorlogsmonument ontworpen door Bruno Gerrits

Beschermd monument van 24-11-2011 tot heden
ID: 10779   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10779

Besluiten

Oorlogsmonument
definitieve beschermingsbesluiten: 24-11-2011  ID: 4868

Beschrijving

De bescherming als monument omvat het oorlogsmonument van de Eerste Wereldoorlog op Houtbriel.



Waarden

Oorlogsmonument Eerste Wereldoorlog voor de gesneuvelden, gemartelden en opgeëisten van Sint-Niklaas is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

artistieke waarde

Architecturaal imposant opgebouwd oorlogsgedenkteken in blauwe hardsteen waarop meer dan levensgrote bronzen beelden staan. Centraal staat een Heilig Hartbeeld op een hoge arduinen obelisk met aan de voet een levensgroot bronzen beeld van een soldaat, die in zijn armen een stervende makker in draagt. Op de treden liggen in brons uitgewerkt een geweer met helm van de held, omkranst met rozen en lauwerkrans. Aan weerszijden wordt de hoge obelisk architecturaal vergroot met licht gebogen en sterk geblokte sokkels en met vooraan brede treden, waarop de namen van de slachtoffers. Op de beide uiteinden twee bronzen levensgrote knielende jonge vrouwen, de ene biddend en de andere treurend. Aan de achterzijde van de hoge obelisk een bronzen beeld van een wanhopige jonge man, meegevoerd en gefolterd. Beeldengroep met geladen symboliek van enerzijds vaderlandslievendheid en heldenmoed en anderzijds diep verdriet en wanhoop, troost zoekend in de religie van het Heilig Hart. Vooraan staat een vaas in brons, dienstig voor de wakende vlam.
Het is een ontwerp van Bruno Gerrits (1881-1970), Antwerps beeldhouwer van borstbeelden en portretten en ook medaillist. Hij vervaardigde veelal religieuze kunst (Sint-Augustinuskerk te Antwerpen, Heilige Geestkerk te Antwerpen, Sint-Laurentiuskerk te Antwerpen) en grafmonumenten.

historische waarde

Oorlogsmonument Eerste Wereldoorlog ter herinnering aan de gesneuvelden en opgeëisten van 1914-1918 te Sint-Niklaas. Onthulling met grootse manifestatie op 30 mei 1926 in aanwezigheid van de prins Leopold.

sociaal-culturele waarde

Oorlogsgedenkteken als zijnde de materialisatie van het herdenken van een collectief trauma. Heel wat stadsgenoten lieten voor het vaderland het leven in de militaire strijd, maar ook als krijgsgevangen en weggevoerde dwangarbeiders.
De Heilig Hartdevotie was tijdens het interbellum bijzonder populair. Dit leidde tot de oprichting van heel wat gedenktekens met het Heilig Hart als centraal thema.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Oorlogsmonument ontworpen door Bruno Gerrits

Houtbriel zonder nummer (Sint-Niklaas)
Oorlogsmonument Eerste Wereldoorlog voor de gesneuvelden, gemartelden en opgeëisten van Sint-Niklaas. Groots monument, beeldbepalend gelegen aan de oostkant van het langwerpige plein Houtbriel, vroeger ook nog Kardinaal Mercierplein genaamd.