Apotheek Tuypens

Beschermd monument van 12-07-2012 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Sint-Niklaas
Deelgemeente Sint-Niklaas
Straat Houtbriel
Locatie Houtbriel 25 (Sint-Niklaas)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/46021/232.1

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Apotheek Tuypens

Houtbriel 25, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Drie tot vier bouwlagen hoog hoekgebouw onder plat dak, in art deco en aansluiten bij de Amsterdamse School, volgens archiefstukken van 1929 naar ontwerp van architect M. Neerman (Gent) voor de heer Tuypens (apotheker).

Beknopte karakterisering

Typologieapotheken
Stijlart deco
Dateringinterbellum
Betrokken personen

Beschrijving

De bescherming als monument omvat de voormalige apotheek Tuypens, een art-decogebouw naar ontwerp van Marc Neerman.

Waarden

Voormalige Apotheek Tuypens is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: : Voormalige Apotheek Tuypens, in 1929 gebouwd naar het ontwerp van de Gentse architect Marc Neerman, in een art-decostijl die enerzijds aansluit bij de expressionistische baksteenarchitectuur van de Amsterdamse School, maar anderzijds eerder sterk beïnvloed is door de stroming van het Romantisch kubisme van W.M. Dudok.
De architectuur van Marc Neerman (Lokeren 1900 - Gent 1944) wordt beïnvloed door het romantisch kubisme, dat gekenmerkt wordt door het gebruik van baksteen, door een niet uitgebalanceerde asymmetrie tussen het horizontale en het verticale, door het zoeken naar nieuwe hoekoplossingen, door het afwisselend dakenspel en door de verdeling van de zeer brede of hoge vensters in horizontale stroken. De ornamentiek beperkt zich tot enkele sobere accenten. Er is een grote aandacht voor het driedimensionale van het gebouw; hier te Sint-Niklaas opvallend geaccentueerd omdat het gebouw een hoekpand vormt. Functionele geometrische opbouw van exterieur en met functioneel ingerichte binnenstructuur.
Binnen de literatuur en de studie van de art-decostijl in Vlaanderen en België wordt de Apotheek Tuypens van Neerman meermaals als exemplarisch waardevol kwalitatief ontwerp van de interbellumarchitectuur aangehaald.

artistieke waarde

Het kwaliteitsvolle ontwerp als winkelpand vormt door zijn geometrie en het gebruik van balkvolumes een opvallend hoekpand in expressionistische baksteenarchitectuur onder platte daken met twee vrijstaande en afzonderlijk uitgewerkte gevels en verdiepingen, op de hoek verlevendigd door een centrale verticale partij van natuursteen.
De gevelopbouw wordt gedomineerd door twee balkvormige volumes verschillend in hoogte met verschillende niveaus, met verschillende vensterindeling, de materiaalkeuze van baksteen in diverse metselverbanden, het zeer sterke accent op de verticale lijn.
De begane grond is voorzien van zeer brede winkelramen, rondom afgeboord met zwart geaderde marmerbekleding. De bovenverdiepingen zijn opgetrokken in een sterk verticale lijn; zij worden doorbroken door functioneel aangebrachte hoge rechthoekige vensters, waarbij de horizontale roedeverdeling en de kleur van de glasinvulling van de bovenlichten van de ramen een decoratief effect verlenen aan de kubistische vormgeving.
De uitspringende erker doorbreekt de horizontale en rechthoekige geometrie op de verdiepingen aan de gevel langs de pleinzijde. Decoratief en speels uitgewerkte metselverbanden, met uitkragende en overhoekse baksteenlijsten en golvend en recht metselverband in de gevelbekroning.

sociaal-culturele waarde

De economische groei en de gepaard gaande bevolkingstoename na de Eerste Wereldoorlog deed een nood ontstaan aan een nieuwe stadsuitbreiding. Nieuwe wijken en straten werden aangelegd door industriëlen en handelaars, die eigenaars waren van de gronden.
Ook te Sint-Niklaas wenste de gegoede burgerij haar status en welvaart te veruitwendigen door het bouwen van nieuwe woningen met imponerende gevels in een meer individueel, creatief en kwalitatief totaalconcept. De huizen in het interbellum zijn hoofdzakelijk in de art-decostijl gebouwd; zij bepalen dan ook grotendeels het karakteristieke stadsbeeld van Sint-Niklaas.
Ook de naar Gent uitgeweken architect Marc Neerman werd dikwijls als ontwerper gevraagd. Voor de apothekersfamilie Tuypens, welgekend in de wijde regio voor de fabricatie van de 'Poeders Wit Kruis', ontwierp hij een opvallend winkelpand met laboratorium.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.