Beschermd monument

Herenhuis Witte Huys

Beschermd monument van 06-11-2014 tot heden
ID: 10843   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10843

Besluiten

Herenhuis Witte Huys
definitieve beschermingsbesluiten: 06-11-2014  ID: 5549

Beschrijving

Het 18de-eeuws herenhuis, gekend als het Witte Huys, met inbegrip van de noordwestelijke benedenkamer te Knesselare, is beschermd als monument.



Waarden

Het Witte Huys met inbegrip van de noordoostelijke benedenkamer van Veldstraat 16 die Historisch en bouwfysisch deel uitmaakt van het Witte Huys, is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde


Als herenhuis met voorgevel in rococostijl opgericht omstreeks 1760 en sinds 1788 bekend als het Witte Huys vertegenwoordigt dit historisch pand een zeldzaam exemplaar van dergelijke prestigieuze woning uit het derde kwart van de 18de eeuw binnen de context van een landelijk dorp. Gelegen binnen de oude dorpskern van Knesselare is het Witte Huys als monumentaal 18de-eeuws herenhuis er minstens even belangrijk voor het historische dorpsbeeld als de reeds beschermde 18de-eeuwse pastorie en de eveneens beschermde 19de-eeuwse dorpskerk. In de 19de eeuw en 20ste eeuw waren in het Witte Huys achtereenvolgens diverse vooraanstaanden gehuisvest vooraleer de prominente woning de functie verkreeg van café genaamd 'de Lusthof en nadien van winkel en postkantoor. Tijdens deze functiewijzigingen werd de kamer op de begane grond in de vijfde en meest rechter travee inwendig gevoegd bij het aanpalende pand, gelegen Veldstraat 16. Het authentieke 18de-eeuwse voorkomen van het herenhuis bleef tot op heden goed bewaard.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: :
Het herenhuis is architectuurhistorisch van bijzonder belang als uitnemend mooi en zeer representatief voorbeeld van burgerlijke architectuur in rococostijl uit het derde kwart van de 18de eeuw. Het Witte Huys vertoont de typische opstand van een breed symmetrisch opgevat dubbelhuis van twee bouwlagen. De bepleisterde lijstgevel verkreeg een monumentale allure door het centrale deurrisaliet dat op karakteristieke wijze geaccentueerd is door kolossale Ionische pilasters onder een bekronend driehoekig fronton met oculus. De gevel is nog verrijkt met hardstenen elementen waaronder een opvallende omlijsting van de typische spiegelboogdeur. De originele paneeldeur en het gebogen bovenlicht met decoratieve waaier zijn sculpturaal zeer verfijnd met rocailles uitgewerkt. Dezelfde verfijnde detaillering komt voor in de grote sluitsteen en het bovenlicht van het centrale korfboogvenster op de bovenverdieping. In de zijtraveeën vertonen de oorspronkelijke vensteropeningen ook de typisch 18de-eeuwse spiegelboogvorm en zijn voorts benadrukt door verzorgd lijstwerk met ornamentiek. De achtergevel illustreert met zijn deels behouden originele beraping en decoratief pleisterwerk een typisch 19de-eeuwse gevelafwerking. Interieurhistorisch bleven authentieke en kwalitatieve elementen van de 18de-eeuwse aankleding aanwezig die de authenticiteit van de woning ondersteunen en er stilistisch een ensemble mee vormen. In de centrale gang met traphal ligt een opmerkelijke zwart en witte tegelvloer. De eiken bordestrap vertoont een fraaie met trappaal in rococostijl. Ander bewaard mooi schrijnwerk betreft onder meer de bewerkte 18de-eeuwse binnenluiken van twee benedenvensters. In de linker benedenkamers bleven oorspronkelijke schouwboezems met rococo stucwerk behouden en op de bovenverdieping zijn minstens twee typisch 18de-eeuwse schouwen met versierde boezem behouden. Stucplafonds met kooflijsten komen niet enkel voor in de gang en traphal maar ook in een paar kamers van de beneden- en bovenverdieping.

artistieke waarde


Door zijn harmonieuze verhoudingen en de kunstzinnige afwerking van exterieur en interieurelementen met verfijnde detaillering in rococostijl is het Witte Huys een zeer representatief en authentiek exemplaar van artistiek hoogstaande 18de-eeuwse rococo architectuur binnen een landelijke context en dit aspect verleent het herenhuis bovendien een uniek karakter.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Witte Huys

Veldstraat zonder nummer (Aalter)
Binnen de context van landelijke dorpsbebouwing bezit deze 18de-eeuwse herenwoning in rococostijl een monumentaal en prestigieus voorkomen met exclusief karakter. Typerend voor dergelijke 18de-eeuwse woning is de symmetrische dubbelhuisopstand en een volume van twee bouwlagen dat vijf traveeën breed is.