Pastorie Sint-Andreasparochie

Beschermd monument van 12-12-2002 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Zwalm
Deelgemeente Beerlegem
Straat Beerlegemsebaan
Locatie Beerlegemsebaan 61 (Zwalm)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/45065/139.1
  • 4.01/45065/139.2
  • 4.01/45065/146.1
  • OO002711

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie Sint-Andreasparochie

Beerlegemsebaan 61, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, anno 1861 gebouwd naar ontwerp van E. De Perre-Montigny, aansluitende ommuurde moes- en bloementuinen en gelegen in een omringende ommuurde tuin.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De pastorie van de Sint-Andreasparochie te Beerlegem, is beschermd als monument.

Waarden

De pastorie is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

bestaat uit de kerkelijke verplichting aan de pastoor om na een benoeming op zijn beneficie te gaan wonen. Dat vereiste een 'pastoreel huis'. Deze verplichting werd herhaald tijdens het concilie van Trente waardoor in het begin van de 17de eeuw verschillende pastorieën werden gebouwd. Het is pas ná de seculiere wet van 25 september 1769 dat de meeste pastorieën opgericht werden onder druk van de politieke overheid. De tiendenheffers werden daartoe verplicht. Slechts weinig pastorieën van voor 1769 bleven bewaard wat hen tot bijzondere getuigen én referentiepunten maakt voor de evolutie in de tweede helft van de 18de eeuw. De 19de-eeuwse pastorie, opgetrokken door de gemeente, is het gevolg van Concordaat van 1801. De pastorie hoort door deze historische context samen met de kerk, gemeentehuis en dorpsschool tot de historisch gegroeide dorpskern, de parochie en het collectieve geheugen van de dorpsgemeenschap.

artistieke waarde

in casu architectonische waarde: : bestaat uit het steeds zeer consequent toepassen van de meest moderne structuur, constructie, decoratie en (tuin)aanleg eigen aan de bouwperiode van het pand (van rococo tot neostijlen). De drang naar het nieuwe en moderne resulteerde niet zelden in het herinrichten van één of meerdere kamers met nieuwe vormen, materialen en stijlen. Verschillende pastorieën getuigen van deze architecturale evolutie. In zowel de 18de als eerste helft van de 19de eeuw is de invloed vanuit Frankrijk op de kunst en architectuur in onze contreien zeer duidelijk. Die invloed is zeer duidelijk merkbaar in zowel de toegepaste stijlen als in de 18de-eeuwse formele tuinaanleg waarbij het huis 'entre cour et jardin' geplaatst werd. De typologie kent een zeer specifieke evolutie van dubbelhuis naar vrij grondplan. Typisch en uniek voor de pastorie is de mogelijkheid om de bovenverdieping af te sluiten van de benedenverdieping dankzij een smeedijzeren hek of luik dat van op de verdieping kan gesloten worden. De tuinen getuigen allen van de onverbrekelijke band tussen pastorie en tuin. De zelfvoorzienigheid van de pastoor uitte zich in zowel een sier- als nutstuin. De aanleg is steeds zeer representatief voor de evolutie van formele naar landschappelijke tuin welke in deze periode plaatsvindt. Verschillende tuinen hebben wetenschappelijke waarde meer bepaald dendrologische waarde door hun bijzondere bomenbestand.

artistieke waarde, historische waarde

De pastorie werd anno 1861 gebouwd op de plaats van een bestaande woning naar plannen van E. De Perre-Montigny ter vervanging van de oude pastorie. Zij vormt de laatste fase in de onafgebroken aanwezigheid van een pastorie te Beerlegem sinds het midden van de 17de eeuw. Dit representatief dubbelhuis behield zijn vorm, constructie, indeling en decoratie zoals eigen aan de pastorieën uit het midden van de 19de eeuw. De spreekkamer (rechts langs de straatzijde) heeft een schouw met art nouveau tegels.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.