Beschermd monument

Hoeve en smidse

Beschermd monument van 11-06-2004 tot heden
ID: 11242   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11242

Besluiten

Hoeve met paardensmederij
definitieve beschermingsbesluiten: 11-06-2004  ID: 4290

Beschrijving

De bescherming als monument omvat de hoeve met hoevegebouwen, het volledige erf met leilinde en tuin en de hoefsmederij met alle toebehoren.



Waarden

De voormalige hoeve met paardensmederij met inbegrip van het volledig erf met tuin, de hoevegebouwen en de hoefsmederij met alle toebehoren is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
De goed bewaarde hoeve vormt een representatief voorbeeld van een begin 19de-eeuwse dorpshoeve met paardensmidse gelegen midden in de als dorpsgezicht beschermde dorpskom. Het geheel van de typerende hoevegebouwen is zeer karakteristiek ingeplant rondom een met kasseien en klinkers geplaveid binnenplein en bezit nog zijn 19de-eeuws aanzien. Het vrij ruime, naar de straat gerichte woonhuis achter aan het voorerf, vertoont een voor de 19de eeuw typerende gevelafwerking met grijs geschilderde beraping boven de oorspronkelijke kaleilaag. In het deels onderkelderde boerenhuis bleef de oorspronkelijke binnenindeling bewaard met de samengestelde balklaag, de grote schouw in de woonkamer geflankeerd door een ingebouwd muurkast je en de oude binnendeuren.
Het opmerkelijke aan de straat ingeplant bedrijfsgebouw in L-vorm met stallen, schuur en smidse is opgetrokken uit baksteen. De oude hoefsmederij, reeds geregistreerd in de eerste helft van de 19de eeuw, is één van de weinig overgebleven voorbeelden van de vroeger zo talrijk voorkomende dorpssmederijen in Vlaanderen, een tastbare getuige van een verdwenen ambacht die vaak van vader op zoon overging. Opmerkelijk en vrij zeldzaam is de houten hoefstal met ijzeren ringen onder het afdak aan de poort die gedeeltelijk in de smederij ingebouwd is, de ingekerfde namen en initialen in de poort herinneren aan de vroegere drukke bedrijvigheid. Ook binnen in de smederij is de volledige inrichting behouden met onder meer twee vuurhaarden met smidsbakken, een werkbank, een handboormachine en het aambeeld. Het aanpalend schuurgedeelte vertoont nog sporen van versteende vakwerkbouw en een beplankte wand. In de schuur zijn twee aardappelkelders ingewerkt.
Het boerenbedrijf bewaart voorts nog al zijn typerende dienstgebouwen, inbegrepen het achter het erf gelegen bakhuis. Ook het kenmerkend boerentuintje met bloemen- en groentetuin achter het bebouwde erf is nog herkenbaar.

industrieel-archeologische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
De goed bewaarde hoeve vormt een representatief voorbeeld van een begin 19de-eeuwse dorpshoeve met paardensmidse gelegen midden in de als dorpsgezicht beschermde dorpskom. Het geheel van de typerende hoevegebouwen is zeer karakteristiek ingeplant rondom een met kasseien en klinkers geplaveid binnenplein en bezit nog zijn 19de-eeuws aanzien. Het vrij ruime, naar de straat gerichte woonhuis achter aan het voorerf, vertoont een voor de 19de eeuw typerende gevelafwerking met grijs geschilderde beraping boven de oorspronkelijke kaleilaag. In het deels onderkelderde boerenhuis bleef de oorspronkelijke binnenindeling bewaard met de samengestelde balklaag, de grote schouw in de woonkamer geflankeerd door een ingebouwd muurkast je en de oude binnendeuren.
Het opmerkelijke aan de straat ingeplant bedrijfsgebouw in L-vorm met stallen, schuur en smidse is opgetrokken uit baksteen. De oude hoefsmederij, reeds geregistreerd in de eerste helft van de 19de eeuw, is één van de weinig overgebleven voorbeelden van de vroeger zo talrijk voorkomende dorpssmederijen in Vlaanderen, een tastbare getuige van een verdwenen ambacht die vaak van vader op zoon overging. Opmerkelijk en vrij zeldzaam is de houten hoefstal met ijzeren ringen onder het afdak aan de poort die gedeeltelijk in de smederij ingebouwd is, de ingekerfde namen en initialen in de poort herinneren aan de vroegere drukke bedrijvigheid. Ook binnen in de smederij is de volledige inrichting behouden met onder meer twee vuurhaarden met smidsbakken, een werkbank, een handboormachine en het aambeeld. Het aanpalend schuurgedeelte vertoont nog sporen van versteende vakwerkbouw en een beplankte wand. In de schuur zijn twee aardappelkelders ingewerkt.
Het boerenbedrijf bewaart voorts nog al zijn typerende dienstgebouwen, inbegrepen het achter het erf gelegen bakhuis. Ook het kenmerkend boerentuintje met bloemen- en groentetuin achter het bebouwde erf is nog herkenbaar.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Hoeve en smidse

Brouwerijstraat 21 (Zwalm)
Onderkelderd boerenhuis van vier traveeën en anderhalve bouwlaag onder zadeldak, uit de eerste helft van de 19de eeuw en verbouwd circa 1881, ten westen een bedrijfsgebouw en ten noordoosten een dwarsschuur, uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Is de omvattende bescherming van

Leilinde bij smidse

Brouwerijstraat 21 (Zwalm)
Een geleide linde aan de straatzijde van de voormalige hoeve met paardensmederij, Brouwerijstraat 21, is er ingeplant tegen de blinde, kopse gevel van het hoevegebouw en vervult er de functie van welkomstboom.