Beschermd monument

Essenkaphaag en knotes

Beschermd monument van 20-12-2010 tot heden

ID: 11260   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11260

Besluiten

Essenkaphaag en knotes met omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 20-12-2010  ID: 4780

Beschrijving

De essenkaphaag en de knotes bevinden zich langs de rand van een perceel aan de Armekleie te Sint-Blasius-Boekel. Het volledige perceel met de essenkaphaag en de knotes is beschermd als monument, met inbegrip van een strook van 20 meter aan de oostelijke en zuidelijke zijde van het perceel en een strook van 5 meter aan de westelijke zijde. Een deel van de straat Armekleie grenzend aan de noordzijde van het perceel is eveneens mee opgenomen in de bescherming.



Waarden

De essenkaphaag en de knotes met omgeving zijn beschermd als monument omwille van het algemene belang gevormd door de:

artistieke waarde

Zowel kaphaag als knotes vormen beeldbepalende elementen, de kaphaag mede door haar lengte en homogeniteit, de knotes mede door zijn omvang. De knotes is de dikste van de Vlaamse Ardennen en mogelijk van Oost-Vlaanderen.

wetenschappelijke waarde

Gezien zijn omvang en vermoedelijke leeftijd is de kans groot dat het genetische materiaal van de knotes van autochtone herkomst is.

sociaal-culturele waarde

Zowel kaphaag als knotes getuigen van hun historische beheersvorm en functies. De kaphaag is een zeldzaam gaaf en homogeen voorbeeld van dit lineair landschappelijk element, typisch voor de Vlaamse Ardennen.

historische waarde

Zowel kaphaag als knotes getuigen van hun historische beheersvorm en functies. De kaphaag is een zeldzaam gaaf en homogeen voorbeeld van dit lineair landschappelijk element, typisch voor de Vlaamse Ardennen.

volkskundige waarde

Zowel kaphaag als knotes getuigen van hun historische beheersvorm en functies. De kaphaag is een zeldzaam gaaf en homogeen voorbeeld van dit lineair landschappelijk element, typisch voor de Vlaamse Ardennen.


Aanduiding van

Is de omvattende bescherming van

Essenkaphaag

Armekleie 1 (Zwalm)
Langs de perceelsrand van het erf is er een essenkaphaag van meer dan 200 meter lang en met een kaphoogte van 180 cm. Door haar lengte is ze hier een mooi en representatief voorbeeld van een nog goed onderhouden kaphaag, een landschapselement dat hier in de streek werd geplant in functie van het produceren van brandhout, geriefhout en loofvoedering.


Knotbomenrij met es en haagbeuk

Armekleie zonder nummer (Zwalm)
Een knotbomenrij bestaande uit essen en haagbeuken als perceelsrandbegroeiing. De dikste knotes heeft een stamomtrek van 415 cm. Dit is voor een knotes enorm en duidt er op dat de bomenrij zéér oud is. De soorten es en haagbeuk zijn vroeger ook gebruikt in kaphagen, mogelijks zijn de oude bomen nog een relict uit zo een kaphaag. Op het moment van de inventarisatie werden de bomen nog traditioneel geknot, de telgen op de knotten werden gedund en het hout werd nog gebruikt als brand-, gerief- en constructiehout. Oude kaphagen zijn vroeger ook benut geweest in functie van loofvoedering.

Is de gedeeltelijke bescherming van

Vallei van de Perlinckbeek

Elst, Zegelsem (Brakel), Sint-Kornelis-Horebeke, Sint-Maria-Horebeke (Horebeke), Sint-Blasius-Boekel (Zwalm)
Dit gebied omvat de bovenloop van de Perlinckbeek tussen Zegelsem en Sint-Blasius-Boekel waar het verval van de beek het grootst is met verschillende zijbeken. De dalbodem kent een sterk wisselende topografie met boog- en een vleugeldalen. De westelijke dalwand ligt voornamelijk onder akker en de meer steile oostelijke onder bos en graslandpercelen die met perceelsrandbegroeiing omzoomd zijn. De loop van het Perlinckbeek is gewijzigd ten gevolge van waterbeheersingswerken door de mens. In de vallei van de Perlinckbeek komen verschillende grote gesloten hoeves voor en de Perlinckmolen die teruggaat tot de 9de eeuw.