Beschermd monument

Duitse mitrailleurspost met hefkoepel

Beschermd monument van 25-04-2018 tot heden

ID: 113341   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/113341

Besluiten

Duitse mitrailleurspost met hefkoepel
{'uri': u'https://id.erfgoed.net/thesauri/besluittypes/13', 'label': u'definitieve beschermingsbesluiten'}: 25-04-2018  ID: 14673

Beschrijving

Deze bescherming betreft de Duitse mitrailleurspost met hefkoepel behorend tot de Hollandstellung.



Waarden

De Duitse mitrailleurspost met hefkoepel (Hollandstellung) is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Als zijnde een heel specifieke betonnen verdedigingsconstructie, die tijdens de Eerste Wereldoorlog bij wijze van experiment werd opgetrokken. Dit type mitrailleurspost met hefkoepel die op en neer kon gaan, was eerder naar verluidt 'succesvol' ingezet in de Champagnestreek in Frankrijk. De bouw van de mitrailleurspost langs de Zeedijk werd pas begin 1917 aangevat, nadat de rest van de eerste linie min of meer was aangelegd. De historische context, met name de wijze waarop de mitrailleurspost werd ingeplant in de Zeedijk, is veelbetekenend. Deze dijk vormde hier de eerste verdedigingslijn van de Hollandstellung. Deze inplanting en het hefboomsysteem waarmee de koepel op en neer kon gaan, wijzen opnieuw op het grote belang dat besteed werd aan het verborgen houden van militaire infrastructuur. Er zijn geen andere mitrailleursposten van dit type uit de Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen gekend, waardoor de constructie zeldzaam is. Vóór de Eerste Wereldoorlog werd dit principe van mitrailleurspost met hefkoepel wel al toegepast, onder meer in de fortenbouw. Ook na de Eerste Wereldoorlog zouden dergelijke mitrailleursposten opgetrokken worden, onder meer in de Franse Maginotlinie.

architecturale waarde

Als zijnde een opmerkelijke mitrailleurspost, die qua opbouw heel uniek is voor de bunkerbouw uit de Eerste Wereldoorlog. De constructie wordt in Duitse documenten aangeduid met Heb- und (ver)senkbarer Maschinengewehr Stand. De kern van de bunker bestaat namelijk uit een ronde schacht met stalen samenstel onder een pantserkoepel. Dankzij stalen geleidingsbalken kon de koepel op en neer gelaten worden. De stalen onderdelen van deze mitrailleurpost zijn bewaard, waardoor de bunker hoog scoort op vlak van authenticiteit en gaafheid.

technische waarde

Als betonnen constructie, die specifiek voor militaire doeleinden werd opgetrokken. Deze betonnen constructie met haar bouwtechnische kenmerken van zowel bovengrondse als ondergrondse aard, getuigt van het belang en de evolutie van de betonbouw in de stellingenoorlog, die de Eerste Wereldoorlog geworden was. Nooit eerder werden zo massaal betonnen verdedigingsconstructies opgetrokken als tijdens de Eerste Wereldoorlog. Daar waar er in de eerste oorlogsjaren werd geïmproviseerd en geëxperimenteerd met allerlei typologieën en toegepaste technieken in de betonbouw, evolueerde men geleidelijk naar zo sterk en efficiënt mogelijk uitgedokterde standaardontwerpen, die in sommige gevallen voor meerdere doelen konden gebruikt worden. Tijdens het interbellum en de Tweede Wereldoorlog zou dit leiden tot de massale uitbouw van heuse bunkerstellingen, met bunkers die tot in het kleinste detail waren gestandaardiseerd.

culturele waarde

Als materiële getuige van de Grooten Oorlog, die Vlaanderen jarenlang in zijn greep had en het leven van ontelbaar veel mensen ingrijpend tekende of volledig verwoestte. De Eerste Wereldoorlog was een internationale gebeurtenis bij uitstek, waarbij het gros van Vlaanderen door een vijandelijke mogendheid werd bezet. De herinnering aan de Eerste Wereldoorlog kent nog steeds een breed maatschappelijk en internationaal draagvlak.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Duitse mitrailleurspost met hefkoepel

Zeedijk zonder nummer (Damme)
Duitse mitrailleurspost met hefkoepel, in de berm van de Zeedijk. Deze constructie is opgetrokken als onderdeel van de 'Hollandstellung'.