Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Kattensteeg

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 18-03-2019 tot heden (voorlopige bescherming)
ID: 113487   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/113487

Besluiten

Kattensteeg met overgangszone
voorlopige beschermingsbesluiten: 18-03-2019  ID: 14779

Beschrijving

Deze bescherming betreft de Kattensteeg, met de berm aan de zuidzijde en de bakstenen tuinmuren aan de noordzijde.

De Kattensteeg was al sinds 22 april 1993 beschermd als stadsgezicht, maar met een kleiner toepassingsgebied. Deze bescherming werd op 18 maart 2019 voorlopig opgeheven omwille van het algemeen belang (een dubbele bescherming vermijden).


Waarden

De Kattensteeg, met de berm aan de zuidzijde en de bakstenen tuinmuren aan de noordzijde, is beschermd als stadsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Als een overblijfsel van de verdwenen, omstreeks 1200 aangelegde stadsversterking van Borgloon herinnert de Kattensteeg aan het historische belang van de plaats, in het begin van de elfde eeuw ontstaan als hoofdplaats van het graafschap Loon en vervolgens een van de voornaamste steden van het middeleeuwse graafschap.
De aanwezigheid van gele kornoelje in de berm van de Kattensteeg herinnert aan het eertijds veelvuldig gebruik van deze plant voor diverse ambachtelijke doeleinden en menselijke consumptie. Deze struik werd traditioneel vaak als sierplant aangeplant in groenstroken en bermen. De ouderdom van de gele kornoelje langs de Kattensteeg is niet gekend, maar gezien de omvang zijn het al vrij oude bomen.

stedenbouwkundige waarde

Als het zuidoostelijke deel van het tracé van de verdwenen middeleeuwse stadsversterking van Borgloon bezit de Kattensteeg stedenbouwkundige waarde. In de Kattensteeg is de historische topografie goed bewaard gebleven, met een nog steeds herkenbaar onderscheid tussen de intra en extra muros zijde van de stad. Door de goede bewaring van de historische topografie kan men in de Kattensteeg nog steeds het defensieve belang van de steile zuidelijke heuvelflank voor de vroegere stadsversterking ervaren. De oorsprong van de Kattensteeg als een pad op of naast de middeleeuwse stadsversterking is dus niet alleen op grondplan maar ook ter plaatse herkenbaar. De Kattensteeg is daarom een representatief voorbeeld van het doorleven van een verdwenen middeleeuwse stadsversterking in een huidig stedelijk landschap.
Daarnaast is de Kattensteeg een representatief voorbeeld van een historische voetweg die is ontstaan in de 19de eeuw, vóór de introductie van het gemotoriseerd verkeer. De aanvang van de Kattensteeg aan de Tongersestraat, als een smalle doorgang tussen twee huizen, is een herkenbaar voorbeeld van een historische stadsstructuur. Verder in de Kattensteeg, waar de verharde steeg een pad wordt, zijn de bakstenen tuinmuren bepalend voor de stedenbouwkundige waarde.

ruimtelijk-structurerende waarde

De Kattensteeg is een ruimtelijk ervaarbare en dus herkenbare afbakening tussen de historische stadskern en het buitengebied. De herkenbaarheid van de ruimtelijk-structurerende waarde wordt mee bepaald door de ensemblewaarde van de Kattensteeg met de bakstenen tuinmuren die het tracé van de voetweg afbakenen. Ook het gaaf bewaarde reliëf, waarbij de Kattensteeg over een steile heuvelflank uitkijkt op de vallei van de Motbeek, draagt bij tot de ruimtelijk-structurerende waarde van de Kattensteeg. Het ruimtelijk-structurerend karakter wordt versterkt door de aanwezigheid van gele kornoelje in de berm van de Kattensteeg, een soort die als haagelement typisch is voor het Haspengouwse landschap.

archeologische waarde

Onderzoek in stadskernen heeft aangetoond dat de grachten en wallichamen van verdwenen stadsversterkingen bewaard kunnen blijven in het bodemarchief. Dit is mogelijk ook het geval voor de Kattensteeg en de verdwenen stadsversterking die er zich ooit bevond. Dit geldt eveneens voor resten van middeleeuwse bewoning. De Kattensteeg bezit daarom een archeologische waarde. De Kattensteeg is opgenomen in de vastgestelde archeologische zone “Historische Stadskern van Borgloon”. De vaststelling van de archeologische zone wordt gemotiveerd door de eeuwenlange intensieve bewoning van deze plaats. Waarschijnlijk bevindt de Kattensteeg zich ter plaatse van de verdwenen stadswallen of net binnen de omwalling.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Kattensteeg

Kattensteeg (Borgloon)
Vanaf de Tongersestraat, aan de rand van de stadskern, vertrekt een gekasseide steeg, die uitloopt op een aardeweg. Waarschijnlijk bevindt deze zich ter plaatse van de verdwenen stadswallen.

Andere relaties

Heeft als overgangszone

Kattensteeg: overgangszone

Kattensteeg (Borgloon)