Beschermd monument

Kasteeldomein van Oostkerke

Beschermd monument van 16-02-2012 tot heden
ID: 11628   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11628

Besluiten

Kasteel van Oostkerke
definitieve beschermingsbesluiten: 16-02-2012  ID: 4931

Beschrijving

Het kasteeldomein van Oostkerke is beschermd als monument. De bescherming omvat het kasteel, de omliggende tuin, weilanden en de Spegelsweg naar het kasteel en de molen. De romp van de Oude Molen maakt eveneens deel uit van de bescherming.



Waarden

Kasteel van Oostkerke is beschermd als monument omwille van het algemene belang gevormd door de:

artistieke waarde

Als zijnde een tuin uit het midden van de 20ste eeuw, ontworpen door de Nederlandse tuinarchitecte Mien Ruys, waarin de bewaarde elementen en structuren van de oude kasteelsite geïntegreerd en opgewaardeerd werden. De stijlkenmerken van de ontwerper zijn duidelijk herkenbaar aanwezig in de aanleg, met name eenvoudige vormgeving, vaste plantenborders, gebruik maken van streekeigen en standplaats geschikte plantensoorten in de tuin, en gebruik maken van typische elementen uit de omgeving om de tuin vorm te geven.

historische waarde

Het kasteel van Oostkerke behoort tot het historisch patrimonium van de streek, met een rijke geschiedenis die zeker teruggaat tot de 12de eeuw en die de feodale geschiedenis illustreert.
Het kasteel is de historische residentie van de Heren van Oostkerke, gekenmerkt door een opperhof-neerhofstructuur. De resten van de middeleeuwse neerhofgebouwen werden in de 20ste eeuw omgevormd tot een grote villa naar ontwerp van architect Luc Viérin. In het midden van de 20ste eeuw liet de familie van der Eist de omgeving van het kasteel omvormen tot een prachtige architecturale kasteeltuin met elementen in het ontwerp die verwijzen naar de vroegere opper- en neerhofstructuur. Voor de ontwerpen zorgde de internationaal gerespecteerde Nederlandse tuinarchitecte Mien Ruys (1904-1999).
De Spegelsweg gaat terug op een vroegmiddeleeuwse weg in de polders, aangelegd op initiatief van de Gentse Sint-Pietersabdij als driftweg voor vee; deze weg verbond de verschillende eigendommen van de Heren van Oostkerke, waaronder het kasteel van Oostkerke.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: : Als zijnde een oude site met restanten van een middeleeuws kasteel met opper- en neerhofstructuur en een goed bewaarde tuinaanleg naar ontwerp van de befaamde Nederlandse ontwerpster Mien Ruys.
Als zijnde een kasteelsite bestaande uit een ensemble van diverse gaaf bewaarde bestanddelen. Het kasteeldomein is toegankelijk via een monumentaal 14de-eeuwse poortgebouw met de twee flankerende ronde torens. Achter het poortgebouw bevinden zich twee vleugels in L-vormige opstelling, die teruggaan op de in kern 14de-eeuwse hoevegebouwen (langs Spegelsweg) en de in kern minimaal 18de-eeuwse hovenierswoning (aan westelijke toren). Deze gebouwen werden door de eeuwen heen ingericht als residentie, in plaats van het afgebroken oorspronkelijke kasteel dat op het zuidelijk gelegen, kleinere opperhof stond. Midden 20ste eeuw werden beide vleugels voorzien van alle hedendaags wooncomfort en uitgebreid met nieuwe aanbouwen naar ontwerp van architect Luc Viérin.
De molen, die geïntegreerd werd in het tuinontwerp van Mien Ruys, is een voorbeeld van een stenen graan- en windmolen gebouwd in 1854.
Als getuige van het oeuvre van de invloedrijke West-Vlaamse architect Luc Viérin die vooral gekend is voor het bouwen van villa's, waar duidelijk de invloed aanwezig is van de Engelse landelijke architectuur.

sociaal-culturele waarde

Als zijnde een voorbeeld van een site met oorspronkelijk een opper- en neerhofsituatie waarbij de structuur nog duidelijk waarneembaar is en geïntegreerd werd in de tuinaanleg door Mien Ruys.
Als zijnde een illustratie van de levenswijze van de heren van Oostkerke die de feodale structuur duidelijk illustreren.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Kasteeldomein van Oostkerke

Spegelsweg 3 (Damme)
Het kasteel is de historische residentie van de Heren van Oostkerke, gekenmerkt door een opperhof-neerhofstructuur. De resten van de middeleeuwse neerhofgebouwen werden in de 20ste eeuw omgevormd tot een landhuis naar ontwerp van architect Luc Viérin. In het midden van de 20ste eeuw liet de familie van der Eist de omgeving van het kasteel omvormen tot een architecturale kasteeltuin naar ontwerp van de Nederlandse tuinarchitecte Mien Ruys (1904-1999).

Is de omvattende bescherming van

Molenromp Oude Molen

Spegelsweg zonder nummer (Damme)
De zogenaamde "Oude molen" of "Molen van Mengé" bestaat nog uit een molenromp gelegen op de hoek van de Zuidbroekstraat. De molenromp speelt en een prominente rol in het ontwerp dat de Nederlandse tuinontwerpster Mien Ruys maakte voor de tuin van het Kasteel van Oostkerke.