Burgerhuis

Beschermd monument van 30-06-2014 tot heden

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Diksmuide
Deelgemeente Diksmuide
Straat Grote Dijk
Locatie Grote Dijk 13 (Diksmuide)
Alternatieve naam Herberg Den Papegaai

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/32003/816.1

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Burgerhuis

Grote Dijk 13, Diksmuide (West-Vlaanderen)

Grote Dijk nr. 13. Burgerhuis in de jaren 1920 heropgebouwd. Bakstenen lijstgevel met opvallende centrale in- en uitgezwenkte gevel met topstuk als referentie naar de 17de-eeuwse herberg "Den Papegaei" (zou dateren van 1631), die voor de oorlog op de hoek van de Grote Dijk en de Begijnhofstraat stond. Barokke natuurstenen deuromlijsting met afzonderlijk bovenlicht met natu

Beknopte karakterisering

Betrokken personen
Tags Wederopbouw

Beschrijving

De voormalige herberg Den Papegaei te Diksmuide, is beschermd als monument.

Waarden

De voormalige herberg Den Papegaai, is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

sociaal-culturele waarde, historische waarde

Diksmuide- reeds in de herfst van 1914 bijzonder hard beproefd tijdens de IJzerslag - is één van de drie frontsteden waarin bijna geen enkel gebouw de oorlog overleefde. Hierdoor vormt de stad een belangrijke materiële getuige van de Eerste Wereldoorlog, die de frontstreek jarenlang in zijn greep hield ten koste van honderdduizenden levens.
De in situ wederopbouw van de stad op dezelfde plaats was na de enorme verwoestingen niet vanzelfsprekend, gezien de aanvankelijke scepsis hierover. Hetzelfde geldt voor het hernemen van de kronkelende Handzamevaart die aan de stadsrand aftakt met daaraan gelegen onder meer de herberg Den Papegaai. In een plan van 1916 is immers het voorstel opgenomen om de vaart recht te trekken ten voordele van een nijverheidszone.
De historiserende wederopbouw wou de getraumatiseerde bevolking haar trots teruggeven. Het pittoresk herbouwde stadscentrum, waarvan de voormalige herberg Den Papegaai een voorbeeld vormt - in het interbellum een altijddurende tentoonstelling van oud-Vlaamse bouwkunde genoemd - staat dan ook in schril contrast met archiefbeelden van totale verwoesting.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
Na de totale vernietiging lokt de wederopbouw hevige technische en architectuurfilosofische discussies uit, dit reeds in 1916 met het in Parijs goedgekeurde lijnrichtingsplan van de Brusselse architect Charles Patris. Niettegenstaande de omvang van de vernietiging en de suggestie om naast de puinen een nieuwe stad te bouwen, wordt in 1919 beslist tot de in situ wederopbouw, onder leiding van de regionalistische architect Jozef Viérin.
De verschuiving met één perceel van de gereconstrueerde herberg Den Papegaai vormt een uitzondering op de overname van de vooroorlogse perceelsstructuur bij de wederopbouw van Diksmuide. Door deze en ook andere historische reconstructies in het gebied rond de Handzamevaart is achter de architectuurlaag van de wederopbouw (jaren 1920), ook de laag van de historische stadsevolutie bewaard. Door de herneming van de 17de-eeuwse herberg bij de wederopbouw wordt de vroegere havenactiviteit aan de Handzamevaart nog steeds opgeroepen.
De gerealiseerde wederopbouw vloeit voort uit de afwijzing van de vooroorlogse witte stad met bepleisterde lijstgevels door stadsarchitect Jozef Viérin en de Koninklijke Commissie voor Monumenten, en van de keuze om het middeleeuwse Diksmuide te herstellen. Deze architect - vertrouwd met restauratie van Brugse huizen in Vlaamse stijl - opteert in de omgeving van de Handzamevaart voor een aantal historisch gereconstrueerde panden, naar model van wat in 1914 nog bewaard was. Dit heeft als doel de vernietigde historische samenhang en de beeldbepalende zichtassen tussen onder meer de Appelmarktbrug over de Handzamevaart en de voormalige herberg Den Papegaai te herstellen. Deze herberg was 17de-eeuws en wordt vrij letterlijk hernomen - zonder historiserende correctie -, zie de typische barokke in- en uitgezwenkte gevel.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.