Beschermd monument

Gedenkteken voor de vrede en voor de 1ste Poolse Pantserdivisie

Beschermd monument van 26-03-2010 tot heden
ID: 13755   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/13755

Besluiten

Gedenkmuur en -teken
definitieve beschermingsbesluiten: 26-03-2010  ID: 4691

Beschrijving

Het gedenkteken voor de vrede en voor de 1ste Poolse Pantserdivisie is beschermd als monument. De bescherming omvat het rechthoekig plankier met rode tegels waarop zich het hardstenen platform met twee treden bevindt met daarboven een hoge plint en sokkel met het beeld van Maria met Kind.



Waarden

Het gedenkteken voor de vrede en voor de 1ste Poolse Pantserdivisie is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

sociaal-culturele waarde

Als zijnde de materialisatie van het herdenken van een collectief trauma.

artistieke waarde

Als zijnde een gedenkteken van de hand van beeldhouwer Geo Verbanck. Verbanck wordt omschreven als een zeer begaafd en uiterst gevoelige kunstenaar, een toonbeeld van artistiek vakmanschap. Hij werkte vaak in een art-decostijl, zoals bij dit gedenkteken. Onder meer het zigzag motief in de drapering is een karakteristiek element dat verwijst naar zijn meer lineaire, hoekiger en abstractere vormgeving uit de jaren 1920 en 1930.
Beeldhouwkunst en architectuur dienden volgens hem samen te gaan, iets wat hier zeker het geval is. Het architecturale kader voor dit beeldhouwwerk werd uitgetekend door zijn zoon en architect Robert Verbanck.

historische waarde

in casu militair-historische waarde: Als zijnde een gedenkteken ter herinnering aan de 1ste Poolse Pantserdivisie. Deze divisie speelde een belangrijke rol bij de bevrijding van West-Europa. Ze achtervolgde de terugtrekkende Duitse eenheden doorheen Noord-Frankrijk, West- en Oost-Vlaanderen en verder. In vele gemeenten worden de Poolse bevrijders expliciet herdacht met gedenktekens, kapelletjes en straatnamen.

historische waarde

in casu historische context en sociaal-culurele waarde: Als zijnde een gedenkteken, opgedragen aan Maria. Toen de wederopbouw na de Eerste Wereldoorlog min of meer voltooid was, werd de stad Roeselare in 1925 toegewijd aan het Heilig Hart. Na de Tweede Wereldoorlog werd beslist om een nieuw gedenkteken op te richten ter herinnering aan het 'voor zijn bevrijding biddende Roeselare'. In een stad waar Maria naar verluidt tijdens de oorlogsjaren intens aanbeden werd, werd nu gekozen voor een groot Mariabeeld op de Onze-Lieve-Vrouweparochie. Het werd ingehuldigd tijdens de Bevrijdingsfeesten van 9 september 1945, waarbij een Mariale Vredesstoet doorheen de ganse stad trok en de stad toegewijd werd aan het Onbevlekte Hart van Maria.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Gedenkteken voor de vrede en voor de 1ste Poolse Pantserdivisie

O.-L.-Vrouwemarkt zonder nummer (Roeselare)
Roeselare werd bevrijd op 7 – 8 september 1944 door de 1ste Poolse Pantserdivisie, onder leiding van bevelhebber Maczek. Op 23 oktober 1944, tijdens de eerste naoorlogse gemeenteraad, had de burgemeester reeds zijn intentie geuit om op de Onze-Lieve-Vrouwparochie een gedenkteken op te richten.