Beschermde archeologische site

Abdijsite van Munsterbilzen

Beschermde archeologische site van 18-01-2016 tot heden
ID: 13809   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/13809

Besluiten

Abdijsite van Munsterbilzen
definitieve beschermingsbesluiten: 18-01-2016  ID: 5867

Beschrijving

Deze bescherming betreft de abdijsite van Munsterbilzen. De site wordt begrensd door de Abdijstraat in het noorden, de Wijngaardstraat in het zuiden en de Waterstraat en Perronstraat in het oosten. De westelijke grens wordt gevormd door de private verbindingsweg tussen de Abdijstraat en de Wijngaardstraat (vroegere Dorpsstraat) over het Medisch Centrum Sint-Jozef. Het gebied omvat de Sint-Jozefskliniek en de parochiekerk.


Waarden

De abdijsite van Munsterbilzen is beschermd als archeologische zone omwille van het algemeen belang gevormd door de:

cultuurhistorische waarde

De abdijsite van Munsterbilzen bevat zowel boven- als ondergronds restanten van een laat-Karolingische kerk met het bijhorende kerkhof en een volmiddeleeuws klooster dat in de 12de eeuw evolueerde tot een damesstift bestaande uit een abdissenkwartier met aanpalende dienstgebouwen, kerkencomplex, kapittelzaal en verblijfplaatsen van de kanunnikessen. In de onmiddellijke omgeving van de site zijn Merovingische gebouwsporen waargenomen. De vroegmiddeleeuwse oorsprong en de lange, quasi continue geschiedenis, eerst als religieus centrum en nadien als verzorgingsinstelling, maken deze site uniek. De ontwikkeling van de abdij is karakteristiek voor religieuze instellingen in Vlaanderen, waardoor dit site een groot wetenschappelijk en kennisverrijkend potentieel heeft. Het nog aanwezige bodemarchief vormt niet alleen een belangrijke bron van informatie voor de reconstructie van de oprichting en de vroegste geschiedenis en evolutie van het stiftdomein maar geeft eveneens belangrijke informatie over de impact die zulke abdijsites hadden op de middeleeuwse nederzettingen op spiritueel, sociaal-economisch, cultureel, politiek, stedenbouwkundig en architectonisch vlak. Het onderzoek naar de abdij van Munsterbilzen kan hieraan een wezenlijke bijdrage leveren. Het stift kan niet los gezien worden van het dorp Munsterbilzen. Beiden kenden een gemeenschappelijke geschiedenis. Het dorp is ontstaan uit en gegroeid rond de abdij. Archeologische opgravingen en waarnemingen geven aan dat ook buiten de beschermde zone archeologische resten uit de vroege en volle middeleeuwen in de bodem aanwezig zijn en er een verband is met de abdijgeschiedenis. De site is een belangrijke archeologische en historische zone en dient behouden te worden als een getuige enerzijds en met het oog op toekomstig onderzoek anderzijds.

wetenschappelijke waarde

De abdijsite van Munsterbilzen bevat zowel boven- als ondergronds restanten van een laat-Karolingische kerk met het bijhorende kerkhof en een volmiddeleeuws klooster dat in de 12de eeuw evolueerde tot een damesstift bestaande uit een abdissenkwartier met aanpalende dienstgebouwen, kerkencomplex, kapittelzaal en verblijfplaatsen van de kanunnikessen. In de onmiddellijke omgeving van de site zijn Merovingische gebouwsporen waargenomen. De vroegmiddeleeuwse oorsprong en de lange, quasi continue geschiedenis, eerst als religieus centrum en nadien als verzorgingsinstelling, maken deze site uniek. De ontwikkeling van de abdij is karakteristiek voor religieuze instellingen in Vlaanderen, waardoor dit site een groot wetenschappelijk en kennisverrijkend potentieel heeft. Het nog aanwezige bodemarchief vormt niet alleen een belangrijke bron van informatie voor de reconstructie van de oprichting en de vroegste geschiedenis en evolutie van het stiftdomein maar geeft eveneens belangrijke informatie over de impact die zulke abdijsites hadden op de middeleeuwse nederzettingen op spiritueel, sociaal-economisch, cultureel, politiek, stedenbouwkundig en architectonisch vlak. Het onderzoek naar de abdij van Munsterbilzen kan hieraan een wezenlijke bijdrage leveren. Het stift kan niet los gezien worden van het dorp Munsterbilzen. Beiden kenden een gemeenschappelijke geschiedenis. Het dorp is ontstaan uit en gegroeid rond de abdij. Archeologische opgravingen en waarnemingen geven aan dat ook buiten de beschermde zone archeologische resten uit de vroege en volle middeleeuwen in de bodem aanwezig zijn en er een verband is met de abdijgeschiedenis. De site is een belangrijke archeologische en historische zone en dient behouden te worden als een getuige enerzijds en met het oog op toekomstig onderzoek anderzijds.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Abdijsite van Munsterbilzen

Abdijstraat, Perronstraat, Waterstraat, Wijngaardstraat (Bilzen)
Over het ontstaan en de vroegste geschiedenis van de abdij van Munsterbilzen is weinig met zekerheid geweten. Op basis van overlevering en (her)interpretaties van geschreven bronnen werd een geschiedenis van de abdij geschreven die met de nodige omzichtigheid moet gelezen worden.

Is de omvattende bescherming van

Abdij van Munsterbilzen

Abdijstraat 2, Perronstraat 1 (Bilzen)
Circa 670 sticht Sint-Landrada een vrouwenklooster, dat circa 880 door de Noormannen wordt verwoest. Reeds in de tweede helft van de 10de eeuw wordt de abdij heropgericht.


Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw ten Hemelopneming

Perronstraat 1A (Bilzen)
Het huidige, neogotisch gebouw dateert van 1851. Vergroot in 1910, toevoeging van zijbeuken in 1921-22, toevoeging van zijkoren in 1951.