Historische hoeve en vlasbedrijf: vlasbedrijf Verschaeve

Beschermd monument van 30-05-2005 tot heden

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kuurne
Deelgemeente Kuurne
Straat Luit.-Gen. Gérardstraat
Locatie Luit.-Gen. Gérardstraat 46, Luit.-Gen. Gérardstraat zonder nummer (Kuurne)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/34023/600.1
  • 4.01/34023/605.1
  • OW002738

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Historische hoeve en vlasbedrijf

Luit.-Gen. Gérardstraat zonder nummer, 46, Kuurne (West-Vlaanderen)

Historische hoeve ten zuiden van de dorpskern, gelegen op de linkeroever van de Leie.

Beschrijving

Het vlasbedrijf (roterij en zwingelarij) Verschaeve uit 1936 is beschermd als monument. De bescherming omvat het vlasbedrijf met inbegrip van de schoorsteen en de cultuurgoederen die er integrerend deel van uitmaken, namelijk:

  • Twee paardgetrokken slijtmachines waarvan één met (merk De Smet Ooigem) en één zonder binder (zonder merknaam).
  • Oude houten kloddenpers (vóór 1900).
  • Kapellenbinder (zelfrijdend).
  • Repelmachine, ontroller en binder.
  • Houten bootmachine.
  • Slijtmachine van 'Union Desselgem' (zelfrijdend).
  • Motor 'Rustic, Montereau', benzine, 3pk, type DW, serienummer 1674, nr 213227, voor het aandrijven van een bootmachine.
  • Tractor 'Renault'.
  • Tractor 'Mac Cormick Farmall super FCD'.
  • Lijnzaadpletter 'Bréveté SGDG Brouilleuse Final Genève', nr 669.
  • Keerder 'Union Desselgem'.
  • Slekkenkar.
  • Tractorgetrokken slijtmachine (zogenaamde 'driebeet') merk 'De Poortere Beveren-Leie' met binder.
  • Transportband (verplaatsbaar), een zogenaamde 'puttentrekker'.
  • Zaaimachine.
  • Houten vlaskafmolen 'Rapid Brévété'.
  • IJzeren brakel (2 rollen).
  • Zwingelmolen 'De Laere Ingelmunster'.
  • Houten stofzuiger die bij de zwingelmolen hoort.
  • Weiderakel.
  • Keerder 'De Poortere'.
  • Paarderakel.
  • Vlaslift.

Waarden

Het vlasbedrijf (roterij en zwingelarij) Verschaeve uit 1936 met inbegrip van de schoorsteen alsook van de cultuurgoederen die er integrerend deel van uitmaken, inzonderheid de bijhorende technische uitrusting, inclusief het rijdend en/of verplaatsbaar materieel:

  • Twee paardgetrokken slijtmachines waarvan één met (merk De Smet Ooigem) en één zonder binder (zonder merknaam).
  • Oude houten kloddenpers (vóór 1900).
  • Kapellenbinder (zelfrijdend).
  • Repelmachine, ontroller en binder.
  • Houten bootmachine.
  • Slijtmachine van 'Union Desselgem' (zelfrijdend).
  • Motor 'Rustic, Montereau', benzine, 3pk, type DW, serienummer 1674, nr 213227, voor het aandrijven van een bootmachine.
  • Tractor 'Renault'.
  • Tractor 'Mac Cormick Farmall super FCD'.
  • Lijnzaadpletter 'Bréveté SGDG Brouilleuse Final Genève', nr 669.
  • Keerder 'Union Desselgem'.
  • Slekkenkar.
  • Tractorgetrokken slijtmachine (zogenaamde 'driebeet') merk 'De Poortere Beveren-Leie' met binder.
  • Transportband (verplaatsbaar), een zogenaamde 'puttentrekker'.
  • Zaaimachine.
  • Houten vlaskafmolen 'Rapid Brévété'.
  • IJzeren brakel (2 rollen).
  • Zwingelmolen 'De Laere Ingelmunster'.
  • Houten stofzuiger die bij de zwingelmolen hoort.
  • Weiderakel.
  • Keerder 'De Poortere'.
  • Paarderakel.
  • Vlaslift.

is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door:

industrieel-archeologische waarde

Als typevoorbeeld, zowel wat de ligging naast de Leie betreft als wat de typologie van de verschillende onderdelen aangaat. De roterij is van het type met rootkamers in parallelle opstelling aan weerszijden van de stookruimte en de machinekamers, en met koud- en warmwaterreservoirs op het dak.
Dit voorbeeld refereert zeer duidelijk aan een bepaalde, langdurige fase in de evolutie van de vlasproductie, fase die vanaf de jaren 1920 tot bloei kwam na de uitvinding van het warmwaterroten door de Wevelgemnaar Constant Vansteenkiste circa 1906-1908.
Belangrijk als getuigenis voor de toenmalige gang van zaken is tevens de wijze waarop de zwingelarij wordt aangedreven, namelijk rechtstreeks door een stoommachine via riemen of door autonoom geproduceerde elektriciteit door middel van dezelfde stoommachine en later door een dieselmotor en dit ondanks het feit dat er in West-Vlaanderen in 1936 reeds een elektrisch distributienet werd uitgebouwd.
De stoomketel is een goed bewaard voorbeeld van een type met twee vuurhaarden (het zogenaamde Lancashire-type) en gladde gewelven anno 1903.
De stoommachine is een goed bewaard voorbeeld van een stoommachine van het merk 'Bollinckx' met laterale Riderschuiven te dateren circa 1900.
Onderhavig voorbeeld laat bijgevolg ook zien dat bij het inrichten van een vlasbedrijf dikwijls van tweedehands materiaal werd gebruik gemaakt, wat getuigt van de economische overwegingen (eventueel noodzaak) die aan een dergelijke investering vooraf gingen alsook van een bepaalde mentaliteit ter zake.
De stoommachinekamer wordt onder andere gekenmerkt door de aanwezigheid van een oud marmeren schakelbord. In de dieselruimte staat onder andere een controletafel van een recenter type wat de confrontatie tussen verschillende fases in de ontwikkeling van de elektrische uitrusting een extra dimensie geeft.
Bij dit vlasbedrijf horen ook nog een aantal werktuigen met voorbeeldwaarde als materiële getuigen van de normale werking van een gecombineerde roterij-zwingelarij.
Tenslotte is het bedrijf eveneens voorzien van de bijhorende opslagplaatsen voor vlas en werktuigen zijnde een vlasschuur en drie hangars die aangeven op welke schaal een dergelijke bedrijf functioneert.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.