Beschermd monument

Parochiekerk Sint-Gertrudis

Beschermd monument van 05-03-2012 tot heden
ID: 14351   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/14351

Besluiten

Parochiekerk Sint-Gertrudis met cultuurgoederen
definitieve beschermingsbesluiten: 05-03-2012  ID: 4997

Beschrijving

De parochiekerk Sint-Gertrudis, inclusief de cultuurgoederen, is beschermd als monument. Het betreft een uitbreiding van de bescherming van de romaanse toren bij koninklijk besluit van 15 oktober 1974.



Waarden

De Sint-Gertrudiskerk (inclusief cultuurgoederen) is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
Als zijnde een kerk die in 1841-1848 gebouwd is door de provinciaal architect Pierre Buyck (Brugge, 1805-1877). Het is een erg vroeg voorbeeld van een kerk uit de beginperiode van zijn loopbaan als provinciaal architect (vanaf 1841). Ook de toepassing van een neoromaanse stijl in de jaren 1840 is erg vroeg.
Als zijnde een kerk die getuigt van een interessante bouwgeschiedenis waarbij de 12de-eeuwse Romaanse toren (beschermd als monument sinds 1974), oorspronkelijk een vieringtoren, geïntegreerd werd als oosttoren met portaal.
Als zijnde een kerk met een neogotische calvarie tegen de buitenmuur, deze calvarie verwijst naar de figuur van pastoor De Clerck die een belangrijke rol speelde bij het bouwen van de nieuwe kerk. Ook enkele grafplaten zijn in de buitenmuren ingewerkt.
Als zijnde een neoromaanse kerk opgetrokken in gele baksteen en gevat onder leien zadeldaken, met een eenvoudige doch verzorgde ritmering van de buitenmuren door middel van aflijnende rondboogfriezen, rondboogvensters gevat in gevelhoge nissen en oculi. De kerk heeft eveneens een verzorgd neoromaans interieur: ritmering van de kerk door gordelbogen aanzettend op zuilen of pilasters, met gestileerde kapitelen.

artistieke waarde

Als zijnde een kerk met een gaaf bewaard interieur en meubilair. De interieuraankleding getuigt van de recuperatie van bestaand meubilair in de nieuwe kerk van 1841-1848, het betreft onder meer de 17de-eeuwse preekstoel, een 18de-eeuwse biechtstoel en een 18de-eeuwse doksaalbalustrade waarin paneel met een trofee van ineengevlochten muziekinstrumenten. Voorts omvat de kerk 19de-eeuwse neogotisch mobilair, onder meer het hoofdaltaar met een gebeeldhouwd retabel met als thema de kruisdood van Jezus, het noordelijke zijaltaar toegewijd aan H. Gertrudis van Nijvel, echter met een 18de-eeuws Gertrudisbeeld, en het koorgestoelte.

sociaal-culturele waarde

De Sint-Gertrudiskerk behoort samen met de pastorie tot het religieuze centrum van de parochie. Samen met het gemeentehuis en de gemeenteschool behoort dat religieuze centrum tot de historisch gegroeide dorpskern en het collectieve geheugen van de dorpsgemeenschap.
De neoromaanse kerk van 1841-1848 kadert binnen de modernisering van het dorp, dit samen met de neogotische pastorie van 1861-1868, de gemeenteschool van circa 1873 en het gemeentehuis van circa 1922. Ook de elektriciteitscabine uit de jaren 1920 behoort tot deze modernisering.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Parochiekerk Sint-Gertrudis

Bovekerkestraat zonder nummer (Koekelare)
Neoromaanse kerk van 1841-1848, met 12de-eeuwse romaanse toren. De kerk is niet georiënteerd, het koor ligt aan de westzijde. De kerk is nog omgeven door het kerkhof. Het kerkhof is omgeven door een beukenhaag en door een omheining begroeid met klimop.


Is de omvattende bescherming van

Orgel kerk Sint-Gertrudis

Bovekerke (Koekelare)
In de doksaalbalustrade is thans nog het frontpaneel aanwezig van een voormalige orgelkast. Over dit orgel - mogelijks een vroeg-19de-eeuws instrument - zijn geen gegevens bekend. In het derde kwart van de 19de eeuw zijn er werken uitgevoerd door Petrus Albertus Loncke (Hoogstade): renovatie of nieuw orgel? Dit werk is verloren gegaan WO I. In 1929 werd een nieuw orgel gebouwd door Jos. en Pieter Loncke (Esen).