De overblijfselen van de Brustempoort hebben historische waarde als tastbare getuigenis van het stedelijk verleden van Sint-Truiden. Stadsversterkingen zoals wallen, grachten, muren, torens en poorten vormen een krachtige fysieke veruiterlijking van wat doorgaans als een historische stad wordt ervaren. Ze roepen het beeld op van een dichtbebouwde kern, omsloten door beschermende stadsvesten, een karakteristiek dat essentieel is voor het historische stadsbeeld. De Brustempoort vormt het laatste gekende materiële overblijfsel van deze versterkingen in Sint-Truiden, met uitzondering van een bewaard gebleven stuk wal en muur uit het begin van de 17de eeuw in de tuin van het Minderbroedersklooster. De overblijfselen van de Brustempoort zijn dus niet alleen zeldzaam, maar hebben ook waarde als een representatief element binnen het geheel van de voormalige stadsomwalling. Daarnaast getuigen de overblijfselen van de Brustempoort van de stadswording en - ontwikkeling van Sint-Truiden. De oudste delen gaan vermoedelijk terug tot de 12de eeuw, wat het tot een van de oudste bewaarde elementen van het stedelijke weefsel maakt. Ook de verdere uitbouw van de stadspoort na de belegeringen aan het einde van de 15de eeuw, weerspiegelt de lotgevallen die Sint-Truiden in de loop van zijn geschiedenis heeft doorgemaakt. Als zodanig belichaamt de Brustempoort niet enkel architecturale of stedenbouwkundige aspecten, maar ook de historische dynamiek van Sint-Truiden zelf.

De overblijfselen van de Brustempoort hebben architecturale waarde. Ze behoren tot de oudst bewaarde restanten van een stenen stadsversterking in Vlaanderen, met delen die wellicht teruggaan tot de eerste helft van de 12de eeuw. In opstand bewaarde resten van stenen stadsversterkingen in Vlaanderen zijn erg zeldzaam. Dit maakt de overblijfselen van de Brustempoort niet alleen waardevol binnen de context van stedelijke verdedigingswerken, maar ook binnen het bredere kader van de militaire architectuurgeschiedenis in Vlaanderen. In typologisch opzicht is de Brustempoort uniek door haar opbouw in twee delen: het oudere complex van poortgebouw en voorburcht, en de latere vooruitgeschoven versterking van het rondeel. Zulke constructies zijn kenmerkend voor militaire architectuur rond 1500, een periode waarin de opkomst van vuurwapens aanleiding gaf tot ingrijpende veranderingen in het ontwerp van verdedigingswerken. In Vlaanderen zijn geen andere stadspoorten met een rondeel bewaard. De materiële gelaagdheid van de overblijfselen van de Brustempoort, die bestaat uit twee delen uit de 12de en het begin van de 16de eeuw, is erg herkenbaar. De twee bouwfasen en hun typerende kenmerken van militaire architectuur uit verschillende periodes (onder meer monumentaal metselwerk in natuursteen, overwelfde schietkamers, kanon- en schietgaten, rookkanalen) maken van de resten van de Brustempoort een zeer herkenbaar voorbeeld van militaire architectuur uit de (late) middeleeuwen, ook al bevinden de overblijfselen zich vandaag ondergronds. De Brustempoort is representatief voor het historische bouwbedrijf in de streek van Sint- Truiden. De bouwmaterialen en -technieken weerspiegelen de tijds- en streekgebonden context van de verschillende bouwfasen. Terwijl het oudste deel getuigt van het weerbare karakter van de middeleeuwse militaire architectuur, illustreert het rondeel duidelijk de technische innovaties die gepaard gingen met de opkomst van vuurwapens. Als zeldzaam en goed bewaard voorbeeld van militaire architectuur, waarin meerdere bouwfasen herkenbaar aanwezig zijn, onderscheidt de Brustempoort zich op meerdere vlakken binnen het Vlaams erfgoedlandschap.

De overblijfselen van de Brustempoort hebben archeologische waarde. Door de verzonken toestand is alleen de binnenzijde van de overblijfselen van de Brustempoort zichtbaar, maar er mag worden verondersteld dat ook de buitengevels van de restanten bewaard zijn. Momenteel niet zichtbare delen van de Brustempoort (delen van het poortgebouw, de voorburcht en het rondeel) zijn waarschijnlijk ook nog bewaard. De aanwezigheid van ondergrondse bouwkundige resten van de Brustempoort buiten de vandaag zichtbare overblijfselen werd aangetoond bij archeologisch onderzoek in 1968 en 2022-2023. Archeologisch onderzoek in en rondom de vandaag zichtbare overblijfselen van de Brustempoort kan bijdragen aan een betere kennis van de bouwgeschiedenis en architectuur van de Brustempoort, de aanpalende resten van de stadsversterking en de stadswording en -ontwikkeling van Sint-Truiden.