Beschermd monument

Pastorie Sint-Pietersbandenparochie met tuin

Beschermd monument van 14-03-2014 tot heden
ID: 189   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/189

Beschrijving

De bescherming als monument betreft de pastorie van de Sint-Pietersbandenparochie, opgetrokken tussen 1711-1734 door parochiepriester Guillaume Vander Maesen. Tot de afbakening behoort eveneens de omringende en gedeeltelijk ommuurde pastorietuin met inbegrip van de omheiningsmuur, de toegangspoort, vier palmbomen en een haag van gele kornoelje. De omgeving van de kerk- en pastoriesite is als dorpsgezicht beschermd.



Waarden

De pastorie met omringende en gedeeltelijk ommuurde pastorietuin met inbegrip van de tuinmuur, toegangspoort, vier palmbomen en een haag van gele Kornoelje is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Typologisch goed bewaard en representatief voorbeeld van een plattelandspastorie opgetrokken in opdracht van parochiepriester Guillaume Vander Maesen tussen 1711 en 1734 als een drie traveeën breed enkelhuis van twee bouwlagen in een sober classicistische stijl, getypeerd door brede kalkstenen venster- en deuromlijstingen die aansluitend bij de Maaslandse stijl. In de loop van de 18de- begin 19de eeuw, alleszins vóór 1828, uitgebreid met drie traveeën in een gelijkaardige stijl, wat resulteerde in een homogeen classicistische volume met dubbelhuisopstand, aan de voorzijde geopend door zes en aan de achterzijde door vijf traveeën onder zadeldak. Decoratieve gecementeerde gevelelementen van eind 19de- begin 20ste eeuw.
De ensemble- en authenticiteitswaarde worden bijkomend versterkt door de omringende en gedeeltelijk ommuurde pastorietuin met enkele markante eeuwenoude aanplantingen en is toegankelijk via een ijzeren pijlpunthek tussen bakstenen pijlers met bolbekroning en een klein rechthoekig poortje in plattebandomlijsting.

artistieke waarde

Het interieur met bewaarde planindeling gevormd door een centrale middengang met aansluitend de leefruimtes, toont in de drie oudste traveeën een verzorgde en rijkelijke 18de-eeuwse interieurafwerking met onder meer natuurstenen en planken vloeren, marmeren en houten schouwen met régence-stucwerk, een régence-stucplafond, bepleisterde troggewelfjes en binnenschrijnwerk.

wetenschappelijke waarde

in casu dendrologische waarde: de pastorietuin bezit nog een aantal unieke, oude aanplantingen, onder meer vier palmbomen: één Buxus sempervirens met stamomtrek van 53 centimeter en drie Buxussen sempervirens 'Argenteo variëgata' met stamomtrek van 82 centimeter, 98 centimeter en 110 centimeter, alsook de restanten van een haag van gele kornoelje (Cornus mas) die verwijzen naar een zeer oude tuinaanleg.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Pastorie Sint-Pietersbandenparochie en tuin

St.-Petrusstraat 17 (Landen)
De pastorie werd opgetrokken tussen 1711-1734 als een drie traveeën breed enkelhuis van twee bouwlagen in een sobere classicistische stijl met brede omlijstingen in Maaskalksteen en een interieurafwerking in verfijnde en rijkelijke régencestijl.


Is de omvattende bescherming van

Buxus in pastorietuin Attenhoven

St.-Petrusstraat 17 (Landen)
Deze geschoren op stam gezette buxus maakt deel uit van de voormalige pastorietuin van Attenhoven. Van de vermoedelijke formele 18de-eeuwse tuinaanleg is weinig bewaard, op een aantal zeer oude aanplantingen na zoals buxussen, gele kornoelje en een taxus. Deze aanplantingen maken traditioneel deel uit van de pastorietuin. De buxus vervangt in noordwestelijk Europa de palmtak waarmee de Katholieken de Blijde Intrede van Jezus in Jeruzalem herdenken, wat leidde tot de bijnaam van palmboom. De ‘palmtakjes' worden vanouds op Palmzondag gewijd en uitgedeeld aan de gelovigen die ze gebruiken om onheil af te weren. Beschermingsdossier 4.001/24059/101.1, De Sint-Pietersbandenkerk en pastorie met omgeving (M. Van Damme, 2013, digitaal dossier)