Kapel Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand

Beschermd monument van 16-08-2005 tot heden

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Peer
Deelgemeente Kleine Brogel
Straat Vliegveldlaan
Locatie Vliegveldlaan zonder nummer (Peer)
Alternatieve naam Sint-Giliskapelleke, Teutenkapelleke

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/72030/114.1
  • DL002370
  • OL002057

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand

Vliegveldlaan zonder nummer, Peer (Limburg)

Door vier linden beschaduwde, noordwest-zuidoost georiënteerde bakstenen kapel, opgetrokken in 1892.

Beschrijving

De kapel gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand te Kleine Brogel, is beschermd als monument.

Waarden

De langgestrekte hoeve is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

De Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand draagt ook de naam Giliskapelleke, naar een voormalige, nabijgelegen winning 'De Giliskens', die wordt aangeduid op de Ferrariskaart (1771-77), of ook Teutenkapelleke, omdat volgens de overlevering de teuten van Luiksgestel, Bergeik ... , die over Kleine-Brogel naar Hongarije reisden, in dit bedehuisje kwamen bidden. Ook werd de kapel druk bezocht door kooplui in schapen en paarden, die langs deze route hun vee, dat ze in Holland gekocht hadden, in de Kempen aan de man brachten. Volgens literatuurbronnen werd de kapel opgetrokken in 1892 door Maria Hendrika (1843-1903), ongehuwde dochter van koopman en landbouwer Hendrik Leyssen, circa 1840 eigenaar van genoemde winning, confer de geschilderde inscriptie op paneel boven de deur. Het bedehuisje vervangt een bouwvallig geworden, in 1891 afgebroken, ouder bedehuisje dat aan de overzijde van de weg stond en wordt aangeduid op de Ferrariskaart (1771-77). Traditionele elementen zijn de baksteenbouw onder leien bedaking met aandak en schouderstukken, het rondboogportaal met korfboogdeur, de ritmerende lisenen en spitsboogvensters van de zijgevels en de met een overhoekse muizentand afgelijnde spaarvelden van de driezijdige sluiting, alsook de overkluizing door middel van een spits tongewelf.

sociaal-culturele waarde, volkskundige waarde

Bij de omgang van de Heilige Sacramentsprocessie, is er zegening en feestelijke opsmukking van de kapel, die door vier linden wordt beschaduwd. Het witbeschilderd houten altaar met baldakijn rustend op getorste zuilen draagt volgende inscriptie: O.L.V.N AN BIJSTAND/B.V.O, Deze elementen wijzen op een eeuwenlange volksdevotie, die tevens verband houdt met de teutenhandel in deze streek en de doortocht van kooplui van schapen en paarden.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.