Pastorie Sint-Martinusparochie en tuin

Beschermd monument van 12-07-2005 tot heden

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Sint-Truiden
Deelgemeente Velm
Straat Sint-Martinusstraat
Locatie Sint-Martinusstraat 12 (Sint-Truiden)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/71053/280.1
  • OL002244

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie van de Sint-Martinusparochie

Sint-Martinusstraat 12, Sint-Truiden (Limburg)

Alleenstaand huis in classicistische stijl, gelegen ten zuiden van de kerk. Vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (leien) met twee dakkapellen; gelijktijdig met de kerk gebouwd in 1783.

Pastorietuin van de Sint-Martinusparochie

Sint-Martinusstraat 12 (Sint-Truiden)

Bedreigde pastorietuin uit de 19de eeuw met typische vegetatie.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De bescherming als monument betreft de pastorie van de Sint-Martinusparochie, opgetrokken in sober classicistische stijl en gebouwd in 1783. Ook de voortuin met oprit en achtertuin maken deel uit van de bescherming.

Waarden

De pastorie, oprit en achtertuin zijn beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

De pastorij werd naar verluidt gezamenlijk met de kerk opgetrokken in 1783. Het gebouw, beeldebepalend ingeplant rechts naast kerk en kerkhof, heeft inderdaad een contemporain classicistisch exterieur, als sober baksteenvolume met regelmatig gespreide, rechthoekige muuropeningen in een kalkstenen omlijsting, waarvan de sluitstenen mogelijk een latere toevoeging zijn. Het volledige exterieur, de volumetrie, het hoge dak, de uitrusting van het gebouw met ruime, tongewelfde kelders, waarin een vermeldenswaardige bakoven bewaard bleef, en de omstreeks 1891 verkleinde aanbouw met stallingen, zijn echter alle karakteristieken van een luxueuze pastorij uit het Ancien Régime. Het in contrast erg sobere interieur behield een klassieke dubbelhuisstructuur, plankenvloeren, hoge zolderingen met omstructe moerbalken, alsook een enkele tweepanelige binnendeur met entablementbekroning. De schoorstenen, in een laat-19de tot vroeg-20ste-eeuwse stijl, wijzen op een beslissende afwerking in deze periode. De pastorij, met aansluitende oprit en achtertuin, is niet alleen letterlijk met de kerksite verbonden, maar is in zijn monumentaliteit ook een belangrijke getuige van de ontwikkelingsgeschiedenis ervan.

sociaal-culturele waarde

De kerksite van Velm, gevormd door de kerk, kerkhof, pastorij en kapelanij, is beelbepalend ingeplant op een hoogte, waardoor de verschillende gebouwen niet alleen het dorp, maar ook de wijde omgeving ervan domineren, wat niet alleen een belangrijk esthetisch effect heeft, maar op een figuurlijk niveau ook de centrale betekenis van de site onderstreept. De toegangstrap, de ommuring en het hekwerk accentueren de samenhang tussen de verschillende sitecomponenten, ronden de monumentaliteit van het geheel af en benadrukken het hiërarchisch onderscheid en de symbiose tussen kerk en dorpsgemeenschap.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.