Kasteelsite Ter Lenen met omgeving

Beschermd monument van 03-02-2005 tot heden

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Geetbets
Deelgemeente Grazen, Rummen
Straat Verdaelstraat, Oppenstraat
Locatie Oppenstraat, Verdaelstraat (Geetbets)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/24028/107.1
  • 4.01/24028/120.1
  • OB001684

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Kasteelsite Ter Lenen

Oppenstraat 102, Geetbets (Vlaams-Brabant)

Een als landhuis geconcipieerd woonhuis met aanleunend, omvangrijk hoeve-, brouwerij- en stokerijcomplex - geënt op een pachthof van de cisterciënzerinnenabdij. Opmerkelijk en goed bewaard voorbeeld van een 19de-eeuwse herenboerderij.

Is de omvattende bescherming van

Tuin van het landhuis Ter Lenen

Oppenstraat 102 (Geetbets)

Landhuis gebouwd in 1820 bij een oude pachthoeve, achteraf verbouwd; vijver als relict van een vroege landschappelijke aanleg achter het huis, sporen van een symmetrische sierbeplanting van circa 1900 (oorspronkelijk 1 hectare) op een kunstmatig heuveltje voor het huis.

Beschrijving

De bescherming omvat de kasteelsite Ter Lenen met de onmiddellijke omgeving bestaande uit toegangshekken en -dreef, tuin, akker- en weiland.

Waarden

De kasteelsite Ter Lenen met inbegrip van de directe omkadering gevormd door toegangshekken en -dreef, tuin, akker- en weiland is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

voormalige hoeve van de nabijgelegen cisterciënzerinnenabdij van Oriënte (circa 1234-1798) die ze samen met ruim 60 hectare akker- en weiland in 1240 had aangekocht van Rolin de Lare, na de Franse Revolutie opgekocht door de welstellende Zoutleeuwse familie Coenen die het complex in opeenvolgende fasen van 1820 tot circa 1900 vrijwel volledig vernieuwde en uitbreidde tot een imposante en stijlvolle herenboerderij- annex brouwerij en stokerij, die met een areaal van rond de 130 hectare tot de grootste landbouwbedrijven van de streek behoorde.
Architectuurhistorisch vormt het in een opschrift en een chronogram 1820 gedateerde kasteel van Ter Lenen met zijn karakteristiek geblokt silhouet - een sokkelvormend, natuurstenen souterrain met twee bouwlagen en een mezzanino onder een overkragend schilddak - en symmetrische ordonnantie met licht geaccentueerde, centrale inkompartij een mooie illustratie van een vroeg 19de-eeuws neoclassicistisch landhuis. Het werd vermoedelijk tijdens het laatste kwart van de 19de eeuw verfraaid wat zich inwendig onder meer vertaalt in een plastische, eclectisch getinte stucdecoratie. Daarnaast getuigen de 19de-eeuwse witgeschilderde bakstenen hoevegebouwen met schild- en zadeldaken van een verzorgde neoclassicistische vormgeving gekenmerkt door een met blindbogen, spaarvelden, pilasters en lisenen verlevendigde gevelarchitectuur en door een opmerkelijk perspectief van in één as liggende, opeenvolgende poortdoorgangen.
Typologisch vormt Ter Lenen een opmerkelijk en goed bewaard voorbeeld van een 19de-eeuwse herenboerderij waarbij het gemonumentaliseerde, als een landhuis opgevatte woonhuis in combinatie met het voornamelijk rond twee binnenkoeren uitgebouwde omvangrijke hoeve- en brouwerijcomplex met daarnaast een vrijstaande langsschuur en open berging getuigen van de ingrijpende, sociaal-economische wijzigingen na de Franse Revolutie.
De authenticiteit van de kasteelsite wordt nog verstrekt door een kwaliteitsvolle, historisch-karakteristieke omkadering gevormd door akker- en weiland doorsneden door de Melsterbeek, een door hekwerk gemarkeerde toegangsdreef, een grillig-langgerekte vijver als relict van een vroeg landschappelijke aanleg en tenslotte de dikste zomereik met witgemarmerd blad (2,79 meter) van België die samen met enkele struiken en een vederesdoorn met geel gerand blad de resten vormen van een symmetrische sierbeplanting op een kunstmatig heuveltje van circa 1900.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.