beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Kapelberg met omgeving

beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van tot

De rechtsgeldigheid van dit aanduidingsobject is niet meer actueel.
ID
6248
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/6248

Besluiten

Kapelberg en omgeving
nietigverklaringen: 03-02-2011  ID: 11293

Kapelberg en omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 07-04-2009  ID: 4600

Beschrijving

De bescherming omvatte de omringende hoeven en percelen rond de Kapelberg, de historische kern van het gehucht Achtel. De bescherming werd op 3 februari 2011 vernietigd bij arrest van de Raad van State, nummer 210.982.


Waarden

De omringende hoeven en percelen rond de Kapelberg waren beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Historisch gezien is Achtel een van de interessantste en oudst bewoonde van de vijf landbouwgehuchten rond Rijkevorsel. De kern ervan wordt gevormd door de vrijwel intact bewaarde Kapelberg, minstens opklimmend tot 1475, met nog aanwezige grasbeplanting voor gemeenschappelijk gebruik, bomenbestand en omringende Kempense hoeven die als authentieke omkadering fungeren van de eerder beschermde kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën en als type van landelijke gehucht kern nog zelden voorkomt.

volkskundige waarde

Achtel bezit vele, typische en merkwaardige volksgebruiken die meestal verbonden waren aan welbepaalde data of jaarperioden, zoals de Sint-Antoniusviering (17 januari), het Heilluizen (18 januari), het Haanrijden (dinsdag voor vastenavond), het Bessemen (1 mei) en het Zwarte gaan (31 december). Professor doctor K.C. Peeters stelt in zijn standaardwerk "Eigen Aard" (1975) dat vele volksgebruiken die in Achtel terug te vinden zijn, uniek voor Vlaanderen kunnen worden genoemd. Spil voor de instandhouding en overlevering van al deze Achtelse volksgebruiken is de bekende Vlaamse volkskundige Louis Doms (1897-1982) die in Achtel woonde en werkte .

sociaal-culturele waarde

Van oudsher is de Kapelberg het centrum van het sociaal-culturele leven in het gehucht Achtel. Tot op vandaag vinden er op de Kapelberg nog diverse volksspelen plaats, zoals o.a. het Haanrijden, evenals allerlei volksspelen voor kinderen.

Aanduiding van

Is de omvattende bescherming van

Hoeve

Achtel 54 (Rijkevorsel)
Achter de kapel gelegen hoeve, in haar huidige vorm terug te voeren tot circa 1883 voor woonhuis en 1926 voor stal en schuur.


Kapelberg en kapel Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

Achtel 52 (Rijkevorsel)
Hooggotische kapel onder leien zadeldak met dakruiter met ingesnoerde naaldspits, smeedijzeren kruis en klokje, gebouwd op een kunstmatige berg met grasveld en bomenbestand van eik, beuk en linde.


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Kapelberg met omgeving [online], https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/6248 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.