Parochiekerk Heilige Familie en Sint-Corneel, devotiekapel, kerkmeesterswoning en pastorie

Beschermd monument van 21-04-2010 tot heden

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Borgerhout
Straat Koxplein
Locatie Koxplein zonder nummer (Antwerpen)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/11002/109.1
  • 4.01/11002/2453.1
  • OA003624

Is de omvattende bescherming van

Kerkmeesterswoning en pastorie van de Heilige-Familie en Sint-Corneliuskerk

Betogingstraat 2-4, Antwerpen (Antwerpen)

Het neogotische kerkmeestershuis, alsook de pastorie werden samen met de kerk als één complex opgetrokken in 1906-1910 naar ontwerp door architect Frans Mertens.

Parochiekerk Heilige Familie en Sint-Corneel

Koxplein zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Neogotische kerk met devotiekapel, kerkmeestershuis en pastorie, naar ontwerp van architect Frans Mertens, van 1906-1910.

Beschrijving

Deze bescherming betreft de parochiekerk van de Heilige Familie en Sint-Corneel met inbegrip van de devotiekapel, en de kerkmeesterswoningen de pastorie. De verschillende elementen werden samen beschermd omwille van hun sterke onderlinge samenhang.

Waarden

de parochiekerk Heilige Familie en Sint-Cornelius samen met de devotiekapel, kerkmeestershuis en pastorie is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu stedenbouwkundige waarde:
De parochiekerk van de Hilige Familie en Sint-Cornelius met devotiekapel, kerkmeestershuis en pastorie is opgericht in nauwe samenhang met de aansluitende wijk, waarin ze door haar prominente aanwezigheid een beeldbepalende en structurerende rol vervult.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
De cluster bestaande uit kerk, devotiekapel, kerkmeestershuis en pastorie werd ontworpen door Frans Mertens (1864-1943) die een verzorgd doch weinig bevlogen architecturaal oeuvre naliet. Algemeen concept en drieledige opbouw van de kerk gaan terug op voorbeelden uit de Franse hooggotiek. Meest opvallend zijn de grote eenvormigheid tussen de verschillende bouwonderdelen en de monumentaliteit van de volledige site.

artistieke waarde

Naast de opmerkelijke architecturale samenhang van de verschillende bouwonderdelen en de perfecte afstemming van de uitwendige vormgeving op de inwendige opbouw is de artistieke waarde vooral terug te vinden in de nog intact bewaarde, figuratieve beschildering van de koorsluiting en de corresponderende glas-in-loodramen. De stijl van deze muurschildering is ver verwijderd van de bewogen historiserende muurschilderingen van de academies of de onderrichtende prenten van de Sint-Lucasscholen. Het eenvoudige ontwerp met simpele, lineaire vormen en sterk geabstraheerde, stereotiepe figuren is eerder een volkse, wellicht met sjablonen aangebrachte versie van nieuwe iconografische thema's die voortvloeien uit de "rationele" geometrische art nouveau. De gebrandschilderde glas-in-loodramen in het koor werden ontworpen door Louis Crespin en uitgevoerd door het atelier Frans-David Crickx. Zij dateren van 1950 en behoren tot het latere werk van Crespin.

volkskundige waarde

Mogelijk bepaalden het nog agrarisch karakter van de nieuwe parochie en de aanwezigheid van talrijke beenhouwers de keuze van Sint-Cornelius, patroon van boeren en hoornvee, als tweede beschermheilige. Bijzondere verering genoot ook Onze-lieve-Vrouw van de Vruchtbare Wijnstok die aanroepen werd tegen de hoge koorts. Daarnaast zijn er de broederschappen van Sint-Vincentius, de Heilige Cornelis en de Heilige Kindsheid. Aan de kerk is ook een devotiekapel gehecht, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, die nog steeds intensief wordt bezocht.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.