Pastorie Sint-Pieters-Bandenparochie

Beschermd monument van 27-01-2003 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Denderleeuw
Deelgemeente Welle
Straat Welleplein
Locatie Welleplein 27 (Denderleeuw)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/41011/105.1
  • OO002676

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie Sint-Pieters-Bandenparochie

Welleplein 27, Denderleeuw (Oost-Vlaanderen)

Pastorie uit de 19de eeuw met voortuintje en hekwerk op bakstenen muurtje en voorts ommuurd aan zuidelijke kerkzijde.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De bescherming omvat de pastorie van de Sint-Pieters-Bandenparochie.

Waarden

Pastorie is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

De historische waarde van de pastorie wordt gevormd door de kerkelijke verplichting aan de pastoor om na een benoeming op zijn beneficie te gaan wonen. Dat vereiste een 'pastoreel huis'. Deze verplichting werd herhaald tijdens het concilie van Trente waardoor in het begin van de 17de eeuw verschillende pastorieën werden gebouwd.
Het is pas ná de seculiere wet van 25 september 1769 dat de meeste pastorieën opgericht werden onder druk van de politieke overheid. De tiendenheffers werden daartoe verplicht. Slechts weinig pastorieën van voor 1769 bleven bewaard wat hen tot bijzondere getuigen én referentiepunten maakt voor de evolutie in de tweede helft van de 18de eeuw. De 19de-eeuwse pastorie, opgetrokken door de gemeente, is het gevolg van Concordaat van 1801.
De pastorie hoort door deze historische context samen met de kerk, gemeentehuis en dorpsschool tot de historisch gegroeide dorpskern, de parochie en het collectieve geheugen van de dorpsgemeenschap.

artistieke waarde

De artistieke waarde van de pastorie bestaat uit het steeds zeer consequent toepassen van de meest moderne structuur, constructie, decoratie en (tuin)aanleg eigen aan de bouwperiode van het pand (van rococo tot neostijlen). De drang naar het nieuwe en moderne resulteerde niet zelden in het herinrichten van één of meerdere kamers met nieuwe vormen, materialen en stijlen. Verschillende pastorieën getuigen van deze architecturale evolutie. In zowel de 18de als eerste helft van de 19de eeuw is de invloed vanuit Frankrijk op de kunst en architectuur in onze contreien zeer duidelijk. Die invloed is zeer duidelijk merkbaar in zowel de toegepaste stijlen als in de 18de-eeuwse formele tuinaanleg waarbij het huis 'entre cour et jardin' geplaatst werd.
De typologie kent een zeer specifieke evolutie van dubbelhuis naar vrij grondplan. Typisch en uniek voor de pastorie is de mogelijkheid om de bovenverdieping af te sluiten van de benedenverdieping dankzij een smeedijzeren hek of luik dat van op de verdieping kan gesloten worden.
De tuinen getuigen alle van de onverbrekelijke band tussen pastorie en tuin. De zelfvoorziening van de pastoor uitte zich in zowel een sier- als nutstuin. De aanleg is steeds zeer representatief voor de evolutie van formele naar landschappelijke tuin welke in deze periode plaatsvindt.

artistieke waarde, historische waarde

De pastorie werd opgericht in 1860-62 en vormt de laatste ontwikkelingsfase binnen de onafgebroken aanwezigheid van een 'pastoreel huis' te Welle sinds 1574. Het gebouw is naar vorm, constructie, indeling en decoratie representatief voor de neoclassicistische pastorie in de 19de eeuw (stuc, binnenschrijnwerk, trap). De pastorie vormt samen met de kerk en de toegang tot het kerkhof een duidelijke afsluiting van het plein.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.