Beschermd monument

Sint-Elooikapel met beboomde omgeving

Beschermd monument van 04-12-2003 tot heden
ID: 8204   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8204

Besluiten

Religieus erfgoed
definitieve beschermingsbesluiten: 04-12-2003  ID: 4130

Beschrijving

De bescherming omvat de Sint-Elooikapel en de omringende beboomde omgeving met wilde kastanjes (Aesculus hippocastanum) en lindebomen (Tilia).



Waarden

De voorgelegde lijst van de beschermenswaardig geachte objecten omvat een diversiteit aan religieus bouwkundig erfgoed, dat zich op het grondgebied van Dendermonde en haar deelgemeenten bevindt en na inventarisatie van het bouwkundig erfgoed van Dendermonde werd geselecteerd. Het gaat om 18de-, 19de- en 20ste-eeuwse gaaf bewaarde kapellen, kerken en een memoriekruis die representatief zijn voor het rijke religieuze verleden in de regio. Deze objecten vertonen voldoende intrinsieke kwaliteiten qua historische of cultuurhistorische betekenis of architecturale vormgeving en qua authenticiteit, representativiteit, zeldzaamheid of gaafheid om het algemeen belang van het behoud te verantwoorden.

Sint-Elooikapel met inbegrip van omringend beboomd terrein is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: De goed onderhouden 18de-eeuwse zogenaamde Sint-Elooikapel werd gebouwd in 1777 ter vervanging van een oudere kapel uit 1715 en is een representatief voorbeeld van barokke landelijke religieuze architectuur. De eenvoudige kapel in baksteenbouw, voorheen voorzien van een bepleistering met imitatiesteen van jongere datum, wordt gedomineerd door een klokgevel met voluten in barokstijl met vermelding van de patroonheilige en het bouwjaar.
Het intimistisch interieur wordt gekenmerkt door een bevallige stucafwerking met in de hoek de waterput en centraal een houten portiekaltaar met onder meer beelden van de patroonheilige, Onze-Lieve-Vrouw, Sint-Jozef met kind, Heilig Hart en engelen.
De kapel is gesitueerd op een U-vormig met kastanje- en lindebomen beplant perceel waarvan de aanleg en vormgeving volgens cartografisch materiaal tot de oorspronkelijke 18de-eeuwse aanleg behoort en die beeldbepalend is voor de kapel.
Daarenboven is de kapel een belangwekkende getuige van traditie en volksdevotie die terug gaat op het verhaal van het 'putje van Sint-Elooi', waar volgens de overlevering een beeld van de patroonheilige werd gevonden. Uit dankbaarheid voor zijn tussenkomst in een natuurramp werd in 1715 een kapel boven de waterput opgericht die uitgroeide tot een bedevaartplaats, die nog steeds deel uitmaakt van een jaarlijkse processie en een intense volksdevotie.

volkskundige waarde

in casu architectuurhistorische waarde: De goed onderhouden 18de-eeuwse zogenaamde Sint-Elooikapel werd gebouwd in 1777 ter vervanging van een oudere kapel uit 1715 en is een representatief voorbeeld van barokke landelijke religieuze architectuur. De eenvoudige kapel in baksteenbouw, voorheen voorzien van een bepleistering met imitatiesteen van jongere datum, wordt gedomineerd door een klokgevel met voluten in barokstijl met vermelding van de patroonheilige en het bouwjaar.
Het intimistisch interieur wordt gekenmerkt door een bevallige stucafwerking met in de hoek de waterput en centraal een houten portiekaltaar met onder meer beelden van de patroonheilige, Onze-Lieve-Vrouw, Sint-Jozef met kind, Heilig Hart en engelen.
De kapel is gesitueerd op een U-vormig met kastanje- en lindebomen beplant perceel waarvan de aanleg en vormgeving volgens cartografisch materiaal tot de oorspronkelijke 18de-eeuwse aanleg behoort en die beeldbepalend is voor de kapel.
Daarenboven is de kapel een belangwekkende getuige van traditie en volksdevotie die terug gaat op het verhaal van het 'putje van Sint-Elooi', waar volgens de overlevering een beeld van de patroonheilige werd gevonden. Uit dankbaarheid voor zijn tussenkomst in een natuurramp werd in 1715 een kapel boven de waterput opgericht die uitgroeide tot een bedevaartplaats, die nog steeds deel uitmaakt van een jaarlijkse processie en een intense volksdevotie.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Sint-Elooikapel

Grootzand zonder nummer (Dendermonde)
De 18de-eeuwse Sint-Elooikapel is gelegen achteraan op een quasi U-vormig terrein op het Grootzand. De open ruimte rondom de kapel is begroeid met gras en beplant met elf wilde kastanjebomen en twintig lindebomen.