Beschermd cultuurhistorisch landschap

Honegem - Solegem - Sint-Apollonia

Beschermd cultuurhistorisch landschap van 02-07-1990 tot heden
ID: 8286   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8286

Besluiten

Honegem-Solegem-Sint-Apollonia
definitieve beschermingsbesluiten: 02-07-1990  ID: 2366

Beschrijving

Het gebied Honegem - Solegem - Sint-Apollonia te Aalst, Lede en Erpe is beschermd als landschap.

Het beschermingsdossier motiveert de bescherming als volgt:

  • natuurwetenschappelijke waarde:
    • floristische waarde: De verscheidenheid van de onderzochte landschapselementen, met name populierenbos, gemengd loofbos, hakhout, houtwallen, hooiland, grasland, moeras, … en de ligging van het gebied op de overgang van de leemstreek naar de zandleemstreek resulteren in een grote floristische diversiteit. Daarnaast werden een betrekkelijk groot aantal soorten aangetroffen die zeldzaam tot vrij zeldzaam zijn voor ons land: addertong, bosvogelmuur, zachte duizendknoop, bosveldkers, wegedoorn, reuzenbalsemien, pijptorkruid, bosvergeet-mij-nietje, rivierhelmkruid, rode waterereprijs, draadereprijs, schildereprijs, knikkend tandzaad, groengele zegge, valse ciperzegge, veelwortelig kroos, bosgeelster, breedbladige orchis en welriekende ganzenvoet. Van deze soorten worden onder andere bosveldkers, draadereprijs, schildereprijs en bosgeelster op verscheidene plaatsen in grote aantallen aangetroffen. De volgende in de plantenlijst vermelde soorten werden beschermd bij koninklijk besluit van 16 februari 1976: duizendguldenkruid, breedbladige orchis en breedbladige wespenorchis.
    • faunistische waarde: Het voorgesteld gebied is belangrijk als broed-, foerageer- en rustgebied voor talrijke vogelsoorten. Het voorgesteld gebied - vooral Honegem sensu strictu - herbergt vrij zeldzame broedvogels zoals dodaars, meerkoet, zomertaling, torenvalk, waterral, ransuil en ijsvogel. Het voorkomen van volgende amfibieën wordt vermeld: groene kikker, bruine kikker, pad, vinpootsalamander en kleine watersalamander.
    • geomorfologische waarde: De Honegemdepressie zou ontstaan zijn door de laterale erosie van de Molenbeek. De meanders die hierdoor ontstonden breidden zich breed uit, sommige van deze meanders werden afgesneden. Het is waarschijnlijk dit laatste dat zich hier heeft voorgedaan. Tijdens het atlanticum werd in de brede dalbodem heel wat klei afgezet, tegelijkertijd greep een verlandingsproces plaats. Eerst ontstond er laagveen, daarna hoogveen.
  • historische waarde: Het veen in de Honegemdepressie kwam in historische tijden (vanaf 1741) voor turfsteken in aanmerking. Tot kort na de Tweede Wereldoorlog deed men in het gebied aan vlascultuur. Dit had - net zoals de turfwinning - zijn invloed op het landschap: nog altijd zijn de rootputten die gebruikt werden voor het roten van vlas te zien, althans bij laagwaterstand.
  • esthetische waarde: Het landschap is licht golvend en wordt doorsneden door de Molenbeek die een diepe vallei heeft uitgeschuurd en tevens de oorzaak is van het ontstaan van de Honegemdepressie. Naast open kouters vinden we in het gebied meer kleinschalige delen. Gemengde loofbosjes, populierenbosjes, hakhout, houtwallen, hooi- en graaslanden, … wisselen elkaar af. Kleine kronkelende wegeltjes doorkruisen het gebied. De landelijke bebouwing is geconcentreerd in de gehuchten gelegen aan de rand van het gebied. Het landschap in zijn geheel kan beschouwd worden als een vrij gaaf gebleven gebied.
  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000812, Honegem - Solegem - Sint-Apollonia (B. Guillemijn & P. van den Bremt, 1990).


Waarden

Het gebied “Honegem - Solegem - Sint-Apollonia” is beschermd als landschap omwille van het algemene belang gevormd door de:

wetenschappelijke waarde

-

esthetische waarde

-

historische waarde

-


Aanduiding van

Is de gedeeltelijke bescherming van

Honegem - Solegem

Aalst, Hofstade (Aalst), Erpe (Erpe-Mere), Lede (Lede)
Het door de Molenbeek doorsneden gebied Honegem - Solegem omvat een grote verscheidenheid aan landschapselementen met een grote floristische verscheidenheid tot gevolg. Het landschap wordt gekenmerkt door een afwisseling van graslanden, akkers en bossen. Het veen in de Honegemdepressie werd als turf gewonnen. Aan de rand van het gebied komen enkele hoeven en een watermolen voor.