Beschermd monument

Loop van de Lieve met rechter trekweg

Beschermd monument van 19-05-2005 tot heden
ID: 8831   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8831

Besluiten

Loop van de Lieve
definitieve beschermingsbesluiten: 19-05-2005  ID: 4370

Beschrijving

De loop van de Lieve met rechter trekweg te Evergem, Lovendegem, Waarschoot en Zomergem is beschermd als monument.


Waarden

De loop van de Lieve met rechter trekweg is beschermd als monument omwille van het algemene belang gevormd door de:

wetenschappelijke waarde

In de Gentse binnenstad herbergt de Lieve een waardevolle flora; in het bijzonder is de varenvegetatie er van groot belang.

historische waarde

De relicten van de Lieve herinneren aan het historisch binnenscheepvaartkanaal van 45 kilometer lengte dat tussen 1251 en 1269 van Gent naar Damme, oorspronkelijk Aardenburg , gegraven werd. De bloeiperiode situeert zich in de 13de en 14de eeuw. Ondanks de verzanding van het Zwin (begin 14de en begin 15de eeuw), het graven van de Sasse Vaart midden 16de eeuwen het graven van het kanaal Gent-Brugge in 1613-1614 bleef het zijn oorspronkelijke functie tot aan het begin van de 18de eeuw behouden.
Het Lievekanaal was een rechtstreeks gevolg van de Gentse stadsontwikkelingen als centrum voor wolhandel en lakennijverheid en als belangrijke industrie- en handelsstad, tussen de 10de en 12de eeuw.

industrieel-archeologische waarde

De trajectkeuze van het kanaal en uitwerking bij het graven ervan getuigen van een groot middeleeuws vakmanschap.
De nodige geomorfologische en bodemkundige kennis was reeds voorhanden voor moeilijk te doorgraven gronden (zoals te Oostwinkel) en hoger gelegen terreinen (zoals de "Hoge"); op gebied van waterbouwkunde van het gegraven kanaal een huzarenstukje. In Damme werd het hydraulisch drukverschil tussen het zeewater van het Zwin en het kanaalwater opgevangen door een spui. Het probleem met de hogere ligging van het kanaal, vooral in de buurt van Eeklo, werd opgevangen door de bouw van verschillende rabotten en spuien. De rabotten werden bediend door windassen, overtooms, rollen en mankracht. Het enige rabot dat nog bestaat bevindt zich in Gent aan Bachtenwalle.

Aanduiding van

Is de gedeeltelijke bescherming van

Kanaal De Lieve

Damme, Moerkerke (Damme), Evergem (Evergem), Gent, Wondelgem, Wondelgem (Gent), Ronsele, Vinderhoute, Waarschoot, Zomergem (Lievegem)
De Lieve is een historisch binnenscheepvaartkanaal dat tussen 1251 en 1269 van Gent naar Damme, oorspronkelijk Aardenburg, gegraven werd. De bloeiperiode situeert zich in de 13de en 14de eeuw.