Pastorie Heilig Hartparochie

Beschermd monument van 16-01-2004 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Moerbeke
Deelgemeente Moerbeke
Straat Kruisstraat
Locatie Kruisstraat 39 (Moerbeke)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/44045/112.1
  • OO003049

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie Heilig Hartparochie

Kruisstraat 39, Moerbeke (Oost-Vlaanderen)

De pastorie met omringende tuin werd opgetrokken in 1906-1907 naast de parochiekerk Heilig Hart en naar ontwerp van architect A. De Pauw.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De voormalige pastorie is beschermd als monument.

Waarden

Pastorie te Moerbeke-Kruisstraat is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde: De historische waarde van de pastorie bestaat uit de kerkelijke verplichting aan de pastoor om na een benoeming op zijn beneficie te gaan wonen. Dat vereiste een 'pastoreel huis'. Deze verplichting werd herhaald tijdens het concilie van Trente, waardoor in het begin van de 17de eeuw verschillende pastorieën werden gebouwd.
Het is pas ná de seculiere wet van 25 september 1769 dat de meeste pastorieën opgericht werden. De tiendenheffers werden daartoe verplicht. Slechts weinig pastorieën van voor 1769 bleven bewaard, wat hen tot bijzondere getuigen én referentiepunten maakt voor de evolutie in de tweede helft van de 18de eeuw. De 19de-eeuwse pastorie, opgetrokken door de gemeente, is het gevolg van het Concordaat van 1801.
De pastorie hoort door deze historische context samen met de kerk, gemeentehuis en dorpsschool tot de historisch gegroeide dorpskern, de parochie en het collectief geheugen van de dorpsgemeenschap.

artistieke waarde: De artistieke waarde van de pastorie bestaat uit het steeds zeer consequent toepassen van de meest moderne structuur, constructie, decoratie en (tuin)aanleg eigen aan de bouwperiode van het pand (van rococo tot neostijlen). De drang naar het nieuwe en moderne resulteerde niet zelden in het herinrichten van één of meerdere kamers met nieuwe vormen, materialen en stijlen. Verschillende pastorieën getuigen van deze architecturale evolutie. In zowel de 18de als eerste helft van de 19de eeuw is de invloed vanuit Frankrijk op de kunst en architectuur in onze contreien zeer duidelijk. Die invloed is zeer duidelijk merkbaar in zowel de toegepaste stijlen als in de 18de-eeuwse formele tuinaanleg waarbij het huis 'entre cour et jardin' geplaatst werd.
De typologie kent een zeer specifieke evolutie van dubbelhuis naar vrij grondplan. Typisch en uniek voor de pastorie is de mogelijkheid om de bovenverdieping af te sluiten van de benedenverdieping dankzij een smeedijzeren hek of luik dat van op de verdieping kan gesloten worden.
De tuinen getuigen allen van de onverbrekelijke band tussen pastorie en tuin. De zelfvoorziening van de pastoor uitte zich in zowel een sier- als nutstuin met alle daaruit volgende nutsgebouwen als schuren, stallen, bakoven, volières, opslagruimtes, ... De aanleg inclusief ondermeer de ommuring, poortgebouwen, kleine tuinelementen als kapellen, grotten, vijvers, wallen, paden, serres, bruggen, tuinpaviljoenen, loverpriëlen, beelden, is steeds zeer representatief voor de evolutie van formele naar landschappelijke tuin welke in deze periode plaatsvindt.

wetenschappelijke, in casu dendrologische waarde: Verschillende tuinen hebben wetenschappelijke, meer bepaald dendrologische waarde door hun bijzonder bomenbestand.

Moerbeke - Kruisstraat 39 (Moerbeke - Kruisstraat)
De pastorie met omringende tuin werd opgetrokken in 1906-1907 naast de parochiekerk Heilig Hart en naar ontwerp van dezelfde architect A. De Pauw. De band tussen beide panden wordt benadrukt door de bewaarde smeedijzeren afsluiting langs de straat. Zijn vormgeving is representatief voor de periode 1910. Het huis is een representatief voorbeeld van de gevelarchitectuur in het begin van de 20ste eeuw. Het interieur bleef bijna intact bewaard (oorspronkelijk schrijnwerk, hang- en sluitwerk, (planken)vloeren en stucdecoratie) en is representatief voor de decoratie zoals die aan het begin van de 20ste eeuw werd uitgevoerd.
De smeedijzeren omheining op bakstenen muurtje langs de straat is origineel en loopt tot voor de kerk waardoor beide gebouwen visueel met elkaar verbonden worden. De tuin heeft een landschappelijke aanleg.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.