Beschermd monument

Oorlogsmonument

Beschermd monument van 18-02-2013 tot heden
ID: 8999   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8999

Besluiten

Herdenkingsmonument Tweede Wereldoorlog
definitieve beschermingsbesluiten: 18-02-2013  ID: 5114

Beschrijving

Het oorlogsmonument van de Tweede Wereldoorlog voor de gesneuvelden van het Tweede Regiment Gidsen is beschermd als monument.



Waarden

Herdenkingsmonument Tweede Wereldoorlog voor de gesneuvelden van het Tweede Regiment Gidsen is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Het herdenkingsmonument werd plechtig ingehuldigd op 18 september 1955 ter ere van alle gesneuvelden van het Tweede Regiment Gidsen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 22 en 23 mei 1940 leverde dit Regiment zware gevechten aan het kanaal Gent-Terneuzen tegen de oprukkende Duitse vijand.
De oprichting werd bekostigd door de financiële bijdragen van de leden van de Verbroedering der Gidsen en door het organiseren van activiteiten.

historische waarde

in casu militair-historische waarde: : Het herdenkingsmonument stond aanvankelijk geplaatst ten westen van de brug van het kanaal Gent-Terneuzen, op de locatie waar de gevechten plaatsvonden. Ten gevolge van het nieuwe tracé van het kanaal werd het monument verplaatst naar de nieuw aangelegde Oostkade.
Het monument herdenkt de zware 'Slag om Zelzate' van 22 mei en 23 mei 1940.
Op 20 mei 1940 diende het Belgische leger zich volledig terug te trekken achter het kanaal Gent-Terneuzen. Het Tweede Regiment Gidsen lost er op 22 mei 1940 het Eerste Regiment Cyclisten-Carabiniers af te Zelzate. De brug van Zelzate is er vernield en de Duitsers bezetten er de oostelijke oever en de Oostkade. Het Duitse offensief aan het kanaal en te Zelzate start op 23 mei 1940. Het is het begin van hevige gevechten en bombardementen. De pogingen van de vijand om met tientallen rubberen bootjes het kanaal over te steken worden verhinderd. Commandoposten zijn vernietigd. Huizen en fabrieken staan in brand. Alle beschikbare manschappen worden naar de stellingen gestuurd. Officieren nemen de plaats in van gekwetsten. De Duitsers trachten het Tweede Regiment Gidsen te omsingelen via een tactiek van infiltratie.
Om 21u35 uur van 23 mei 1940 wordt het bevel tot algemene terugtrekking gegeven met bestemming Aardenburg in Nederland. Het Tweede Regiment Gidsen heeft die dag hard gevochten onder een regen van bombardementen door de Duitse vliegtuigen. Het lijdt zware verliezen.
Op 28 mei 1940 ondertekent koning Leopold III de onvoorwaardelijke capitulatie.

artistieke waarde

Het strak en sober opgebouwd herdenkingsmonument bestaat uit een hoge obelisk, opgebouwd uit zandsteen, in de vorm van een gestileerd zwaard op een hoge, vierkante stenen basis, verjongend naar boven toe. Het geheel staat op een hardstenen platform van twee treden. Het draagt op de voorzijde een groots bronzen zwaard, symbool van de strijd, dat bijna het ganse vlak van de obelisk vult. Op de zijvlakken hangt een bronzen kroon, symbool van de Dynastie en van het Regiment Gidsen. Op het voetstuk de eenvoudige maar sprekende woorden in het Nederlands "Het 2DE GIDSEN REGIMENT / AAN ZIJN GESNEUVELDEN / 1940-1945" en in het Frans "LE 2E REGIMENT DE GUlDES / A SES MORTS / 1940-1945". Monument ontworpen door beeldhouwer en bronsgieter Maurice Waucquez (1896-1990). De plannen werden getekend door Leon De Mey van het 2de Regiment Gidsen.

sociaal-culturele waarde

Als zijnde de materialisatie van het herdenken van een collectief trauma.
De gemeente Zelzate blijft jaarlijks de herinnering aan dit dramatische oorlogsgebeuren in mei 1940 indachtig. Ter gelegenheid van de Regimentsfeesten in mei 1963 wordt de gemeente Zelzate officieel de peterstad van het Tweede Regiment Gidsen. De peterschapband wordt herbevestigd in 2003.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Oorlogsmonument

Oostkade zonder nummer (Zelzate)
Herdenkingsmonument, hoge obelisk opgebouwd uit zandsteen met vierkante basis, staande op een hardstenen sokkel van twee treden, ontworpen door Maurice Waucquez in 1955.