Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Grote Plaats en omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van tot heden

ID
9447
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/9447

Besluiten

Grote Plaats met pastorie, gemeentehuis van Lebbeke en omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 20-06-1984  ID: 1976

Beschrijving

De Grote Plaats en omgeving zijn beschermd als dorpsgezicht. De gevels op de grens van de afbakening (Grote Plaats 4, 6-10, Dendermondsesteenweg 2, Kerkplein 1, 3-4, 5, Kerkstraat 1 en 2, de zijgevel van Jules De Buckstraat 2 en een deel van de zijgevel van Jules De Buckstraat 1) maken deel uit van de bescherming.

In het beschermingsdossier wordt de historische waarde van het dorpsgezicht als volgt gemotiveerd: de nog kleinschalige en vrij gaaf bewaarde architectuur en het representatief karakter van de 17de-, 18de-eeuwse pastorie met aanpalende kapelletjes, alsmede van het neoclassicistisch gemeentehuis uit de 19de eeuw, gelegen in de onmiddellijke nabijheid van de als monument beschermde kerk.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000727, Pastorie, gemeentehuis en omgeving (S.N., 1984).


Waarden

De Grote Plaats met omgeving is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Grote Plaats en omgeving

Brusselsesteenweg, Dendermondsesteenweg, Grote Plaats, Kerkplein, Kerkstraat, Onze-Lieve-Vrouwstraat (Lebbeke)
Rondom de Grote Plaats zijn de parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw en het gemeentehuis gelegen. Ten noorden van de parochiekerk bevindt zich de dekenij met de ommegangkapelletjes van het Hofje van Zeven Weeën.

Is de omvattende bescherming van

Burgerhuis

Grote Plaats 7 (Lebbeke)
Neoclassicistisch burgerhuis en latere beenhouwerij, gebouwd in 1876. Dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak met behouden gepleisterde en geschilderde voorgevel op een plint van hardsteenplaten.


Burgerhuis

Dendermondsesteenweg 1 (Lebbeke)
Oorspronkelijk woning met slachthuis, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1915 door Van den Berghe. Eclectisch gebouw opgetrokken uit baksteen met hardstenen plint, cordons, speklagen, hoek- en sluitstenen, twee bouwlagen en pseudomansardedak met oeils-de-boeuf.


Café De Lelie

Grote Plaats 2 (Lebbeke)
Hoekgebouw met de Brusselsesteenweg, volgens het kadasterarchief samen met het gemeentehuis en de vroegere herberg links van het gemeentehuis gebouwd als één neoclassicistisch ensemble in 1875. Gebouw van vier op vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak.


Café Gemeentehuis

Grote Plaats 4 (Lebbeke)
Op de oude rooilijn ingeplant burgerhuis, volgens het kadasterarchief met oude kern, begin 19de eeuw in bezit van brouwer E. Wesemael, in 1865 gesplitst in twee woningen en in 1875 achteraan uitgebreid tot zijn huidige vorm.


Congregatiezaal en onderpastorie

Onze-Lieve-Vrouwstraat 1 (Lebbeke)
Opmerkelijk neogotisch gebouw dat met zijn voortrapgevel uitzag op het kerkhof. De ruime bakstenen constructie werd gebouwd in 1880 door de kerkfabriek van Lebbeke als privé-school op de plaats van een in 1858 gebouwd zondagsschooltje. De aanpalende woning in de Onze-Lieve-Vrouwstraat 3 fungeerde oorspronkelijk als onderpastorie.


Dekenij Onze-Lieve-Vrouwparochie

Grote Plaats 15 (Lebbeke)
Het pastoriegebouw is vanouds ingeplant in een grote ommuurde tuin. Sporen in het huidige gebouw wijzen op een oudere kern van zes traveeën met slechts één bouwlaag, opklimmend tot de 17de eeuw. Huidig bakstenen dubbelhuis van zeven traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak. Links van de voortuin sluit een voormalig koetshuis de tuin af.


Gemeentehuis Lebbeke

Grote Plaats 1 (Lebbeke)
Imposant symmetrisch opgetrokken neoclassicistisch gebouw naar ontwerp van architect Eduard Bouwens, ingeplant aan de zuidzijde van het in 1870 nieuw aangelegde dorpsplein en geflankeerd door identieke herbergen.


Herberg La Fontaine

Grote Plaats 16 (Lebbeke)
Hoekpand links van het gemeentehuis, oorspronkelijk herberg La Fontaine- Estaminet, samen met het gemeentehuis en herberg De Lelie ontworpen als neoclassicistisch ensemble in 1875.


Hoekhuis

Grote Plaats 8 (Lebbeke)
Hoekpand met de Dendermondsesteenweg, gebouwd in 1921-22 ter vervanging van een 19de-eeuws winkelhuis. Eclectisch gebouw met drie bouwlagen en typische afgeschuinde hoektravee tussen pilasters met bekronend dakvenster.


Hofje van Zeven Weeën

Grote Plaats zonder nummer (Lebbeke)
In boogvorm ingeplante zeven neogotische bakstenen kapellen, aangelegd op het oostelijk deel van de pastorietuin in 1905. Op 3 mei 1908 werd in de Hof een levensgroot Onze-Lieve-Vrouwenbeeld naar ontwerp van beeldhouwer Aloïs De Beule onthuld. Het werd vernietigd tijdens de Eerste Wereldoorlog en in 1933 vervangen door het huidige bronzen beeld.


Oorlogsmonument

Grote Plaats zonder nummer (Lebbeke)
In het midden van het dorpsplein, voor de pastorie ingeplant imposant arduinen monument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog, naar ontwerp van architect Jules Van den Hende en beeldhouwer Geo Verbanck, van 1921.


Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Grote Plaats zonder nummer (Lebbeke)
Onze-Lieve-Vrouwparochiekerk en bedevaartsoord van Onze-Lieve-Vrouw, Troosteres der Bedrukten. Imposant deels gotisch en barok kerkgebouw ingeplant aan de oostzijde van de Grote Plaats, oorspronkelijk omgeven door een ovaal ommuurd kerkhof dat in 1897 bij het dorpsplein gevoegd werd.


Processiehuis

Onze-Lieve-Vrouwstraat zonder nummer (Lebbeke)
Neogotisch gebouw met voorpuntgevel aan de Onze-Lieve-Vrouwstraat en zijgevel uitziend op het hofje van Zeven Weeën, gebouwd door de gemeente in 1901 als berging voor het processiemateriaal.


Winkelhuis

Grote Plaats 9 (Lebbeke)
Winkelhuis, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1924-27 op de plaats van een 19de-eeuws huis. Eclectisch gebouw uit bak- en hardsteen met twee bouwlagen en pseudomansardedak.