Beschermd monument

Maalderij Capiteyn met woonhuis en tuin

Beschermd monument van 13-11-2003 tot heden
ID: 9783   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/9783

Besluiten

Maalderij Capiteyn met cultuurgoederen, woonhuis, tuin en poortgedeelte
definitieve beschermingsbesluiten: 13-11-2003  ID: 4116

Beschrijving

De bescherming omvat de voormalige maalderij Capiteyn met inbegrip van de uitrusting, het woonhuis, de tuin met linde en de toegangspoort.


Waarden

De voormalige maalderij Capiteyn met inbegrip van de cultuurgoederen die er integrerend deel van uitmaken, inzonderheid de bijhorende uitrusting alsook met inbegrip van het woonhuis, de tuin met linde en het poortgedeelte dat de ingang vormt tot de site is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

als een vrijwel uniek voorbeeld van een meervoudige stoom- en vanaf 1948 elektrische maalderij op een site waar oorspronkelijk vanaf 1860 cacaobonen en vanaf 1872, in de afzonderlijke compartimenten van een vroeger koetshuis, peper, kaneel en graan werden gemalen.
De maalderij is de enige overgebleven en uitzonderlijk goed bewaarde materiële getuige van de intense bedrijvigheid die zich in de 19de eeuw net buiten de Gentse stads grenzen te Sint-Amandsberg (tot 1874 Oostakker) heeft ontwikkeld en dit op een site waar zich oorspronkelijk in een pre-industriële fase reeds windmolens bevonden. Zo werd op deze site gemalen vanaf 16de tot de 20ste eeuw.
De vierkante schoorsteen van de stoomketel is een zeldzaam nog resterend voorbeeld van het in die periode veel voorkomend vierkante type. Ook de stoomketel uit 1907 is samen met de volledige maalinrichtingen en hun uitrusting bewaard gebleven evenals de bijenkorfvormige met baksteen en kalkspecie gemetselde waterput die samen met een waterreservoir het noodzakelijke water voor de stoommachine leverde.
De site is een treffend voorbeeld van de inpassing van industriële activiteiten in bestaande architectuur (remise) die niet kan worden los gezien van het bijhorende woonhuis dat deel uitmaakte van een op zijn minst 17de-eeuws landgoed dat in oorsprong één der oudste panden is aan de oostrand van Gent en waarvan de ontstaansgeschiedenis rechtstreeks verband houdt met de bovengemelde windmolensite.
De ligging ervan getuigt van het landelijk verleden van de buurt, van een soort bewoning voorafgaand aan het ontstaan en de eerste ontplooiing van de gemeente Sint-Amandsberg, van de impact van de urbanisatie (1874-1881) op de oude landerijen.
Ook de omringende elementen zoals de oorspronkelijke gekasseide toegangsweg van circa 1870, de oude, monumentale linde, de stapelplaats, de apart opgestelde molenstenen, de tuin waarvan de aanleg tot 1881 teruggaat, zijn materiële getuigen die intrinsiek bij de site horen.

industrieel-archeologische waarde

als een vrijwel uniek voorbeeld van een meervoudige stoom- en vanaf 1948 elektrische maalderij op een site waar oorspronkelijk vanaf 1860 cacaobonen en vanaf 1872, in de afzonderlijke compartimenten van een vroeger koetshuis, peper, kaneel en graan werden gemalen.
De maalderij is de enige overgebleven en uitzonderlijk goed bewaarde materiële getuige van de intense bedrijvigheid die zich in de 19de eeuw net buiten de Gentse stads grenzen te Sint-Amandsberg (tot 1874 Oostakker) heeft ontwikkeld en dit op een site waar zich oorspronkelijk in een pre-industriële fase reeds windmolens bevonden. Zo werd op deze site gemalen vanaf 16de tot de 20ste eeuw.
De vierkante schoorsteen van de stoomketel is een zeldzaam nog resterend voorbeeld van het in die periode veel voorkomend vierkante type. Ook de stoomketel uit 1907 is samen met de volledige maalinrichtingen en hun uitrusting bewaard gebleven evenals de bijenkorfvormige met baksteen en kalkspecie gemetselde waterput die samen met een waterreservoir het noodzakelijke water voor de stoommachine leverde.
De site is een treffend voorbeeld van de inpassing van industriële activiteiten in bestaande architectuur (remise) die niet kan worden los gezien van het bijhorende woonhuis dat deel uitmaakte van een op zijn minst 17de-eeuws landgoed dat in oorsprong één der oudste panden is aan de oostrand van Gent en waarvan de ontstaansgeschiedenis rechtstreeks verband houdt met de bovengemelde windmolensite.
De ligging ervan getuigt van het landelijk verleden van de buurt, van een soort bewoning voorafgaand aan het ontstaan en de eerste ontplooiing van de gemeente Sint-Amandsberg, van de impact van de urbanisatie (1874-1881) op de oude landerijen.
Ook de omringende elementen zoals de oorspronkelijke gekasseide toegangsweg van circa 1870, de oude, monumentale linde, de stapelplaats, de apart opgestelde molenstenen, de tuin waarvan de aanleg tot 1881 teruggaat, zijn materiële getuigen die intrinsiek bij de site horen.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Maalderij Capiteyn

Halvemaanstraat 137 (Gent)
Vrijstaande woning met bijhorende bedrijfsgebouwen, achterin gelegen tussen de huizenrij van de Halvemaanstraat en de Antwerpsesteenweg. Dubbelhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder schilddak (nok parallel met de straat, Vlaamse pannen). Eigenlijke maalderij ondergebracht in een voormalig koetshuis.