Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Omgeving van de Parochiekerk Sint-Lambertus

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 21-04-1987 tot heden

ID: 9996   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/9996

Besluiten

Omgeving van de parochiekerk Sint-Lambertus
definitieve beschermingsbesluiten: 21-04-1987  ID: 2293

Beschrijving

Het dorpsgezicht omvat het kerkhof van de Sint-Lambertuskerk, de concentrische populierenrij, het aangrenzend weiland en de landelijke 19de-eeuwse bebouwing aan beide kanten van de steenweg. De als monument beschermde kerkhofmuur en parochiekerk maken geen deel uit van het beschermde dorpsgezicht.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) bracht een advies uit waarbij de historische waarde van het dorpsgezicht als volgt werd gemotiveerd: “Wegens de historische waarde van de aanleg van het kerkhof als concentrische, ommuurde ruimte rond de kerk, afgezet met een rij populieren en tot voor kort met vier linden voor de kerk aan straatzijde; wegens de historische waarde van de 19de-eeuwse bebouwing in de onmiddellijke omgeving van de kerk, zowel hoeven als woningen, die karakteristieke voorbeelden zijn van plattelandsarchitectuur; wegens de historische waarde van de kerk- en kerkhofsite, aan twee zijden vrijstaand van de dorpsbebouwing waardoor vrij zicht vanaf de weilanden wordt verkregen.”

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000793, Kerkhofmuur, kerkhof met omgeving (dorpsgezicht), advies KCML (1987).


Waarden

Het kerkhof omheen de beschermde Sint-Lambertuskerk, een concentrische populierenrij, het aangrenzend weiland en de landelijke 19de-eeuwse bebouwing aan deze zijde, alsmede de bebouwing aan de overzijde van de Steenweg zijn beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Omgeving van de Parochiekerk Sint-Lambertus

Hollebeekstraat, Koestraat, Steenweg (Brakel)
De Sint-Lambertuskerk wordt omgeven door een klein kerkhof. De toegang tot het kerkhof wordt gemarkeerd door twee lindes. De bebouwing in de onmiddellijke omgeving van kerk en kerkhof zijn typische voorbeelden van plattelandsarchitectuur.


Is de omvattende bescherming van

Boerenburgerhuis

Hollebeekstraat 11 (Brakel)
Semigesloten hoeve gebouwd circa 1870 waarvan enkel het boerenburgerhuis gespaard bleef. Dubbelhuis van twee bouwlagen en vier traveeën onder schilddak; benedenverdieping aan weerszij met één bijkomende travee onder lessenaarsdak.


Burgerhuis met smidse

Steenweg 69 (Brakel)
Burgerhuis van twee bouwlagen en zeven traveeën onder schilddak, in begin 20ste eeuw aangepaste en vergrote kern uit tweede kwart 19de eeuw. Links smidse met schuifpoort onder pannen zadeldak wellicht opklimmend tot midden 19de eeuw.


Dorpswoning

Steenweg 42 (Brakel)
Dorpswoning van vier traveeën en anderhalve bouwlaag onder zadeldak, uit tweede kwart 19de eeuw.


Parochiekerk Sint-Lambertus

Steenweg 39 (Brakel)
Dorpskerk met georiënteerd koor afwijkend naar het noorden, ingeplant midden een cirkelvormig kerkhof met omringende manshoge bakstenen kerkhofmuur afgedekt door ezelsrug en met steunberen. Er zijn bijna geen bouwhistorische gegevens van de kerk voorhanden. Koor en transept klimmen nog op tot de gotische periode. Kerk deels aangepast en vernieuwd bij de vergroting tot driebeukige kerk met ingebouwde westtoren in het midden of derde kwart van de 18de eeuw.


Twee opgaande welkomstlinden bij het kerkhof van Parike

Hollebeekstraat zonder nummer, Steenweg zonder nummer (Brakel)
Het planten van welkomstbomen is een gebruik dat niet enkel bij erftoegangen werd uitgevoerd. Ook bij de inkom van kerkhoven werden de kerkgangers gezuiverd van kwade invloeden als zij onder de lindebomen de kerk betraden. Een oud heidens gebruik dat werd gerecycleerd voor de toepassing bij kerken en kapellen. Bovendien werden deze bomen in de zomer, bij het gekeuvel na de kerkdiensten, zéér gewaardeerd als parasol. De meeste welkomstbomen bij kerkhoven zijn weliswaar verdwenen. Hier in Parike zijn de lindes vervangen, nadat er één van de twee lindes bij een storm (1983) in de kerk was gevallen.