Tonen in Google Earth
Deze pagina afdrukken

De Inventaris van het Onroerend Erfgoed

Braem, Renaat

Details

Links

Beschrijving

Renaat Braem (1910-2001) geldt als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de naoorlogse architectuur in België. Hij beëindigde in 1935 zijn architectuurstudies aan de Academie te Antwerpen, met een stedenbouwkundig ontwerp voor een honderd kilometer lange ‘lijnstad’ dwars door België. Het project bestond uit rechtlijnige stroken voor verkeer, industrie, groen, wonen en landbouw, die zich parallel met het pas gegraven Albertkanaal uitstrekten van Antwerpen tot Luik. Zijn inspiratie vond Braem in het revolutionaire elan van het Russische constructivisme, waar dergelijke modellen rond 1930 het licht zagen. Hij toonde zich met dit project op jonge leeftijd reeds als een sociaal bewogen, visionair denker, kwaliteiten die van toepassing zouden blijven op zijn hele verdere loopbaan. Hetzelfde jaar won hij de Godecharleprijs, één van de belangrijkste architectuuronderscheidingen in het land. Het prijzengeld stelde Braem in staat zijn opleiding in het buitenland te vervolmaken. Hij koos voor het atelier van de Franse architect Le Corbusier (1887-1965) in Parijs, waar hij van 1936 tot 1937 als stagiair werkte. Le Corbusier gold ook toen al als één van de zwaargewichten van het modernisme, een reputatie die met de jaren alleen maar zou toenemen. Zijn atelier was een smeltkroes waar veelbelovend talent van over de hele wereld elkaar vond, en - zoals Braem het later verwoordde - ‘de sleutel’ kreeg voor de architectuur. Op voordracht van Le Corbusier werd Braem in 1937 lid van de CIAM (Congrès Internationaux d’Architecture Moderne), de denktank van de internationale avant-garde in de architectuur, waarvan hij de principes bij zijn eerste stappen in het professionele leven voluit in praktijk bracht. Zijn eerste woningen uit de latere jaren dertig beantwoordden aan het ideaal van de ‘machine à habiter’ of de ‘Wohnung für das Existenzminimum’: woningen als efficiënte machines, bevrijd door licht, lucht en ruimte, binnen de grenzen van het levensminimum.

Na een gedwongen periode van bezinning tijdens de Tweede Wereldoorlog, kreeg zijn carrière aan het begin van de jaren vijftig meteen een geweldige start dankzij twee belangrijke opdrachten van het Antwerpse stadsbestuur: het ontwerp van een sociale woonwijk op het Kiel, en van het Administratief Centrum in de binnenstad. Het Kiel, één van de eerste grootschalige woningcomplexen in het naoorlogse België, geldt vandaag als een mijlpaal in de geschiedenis van onze sociale huisvesting, en als één van de meest toonaangevende bouwprojecten van de jaren vijftig. Het Administratief Centrum moest één van de kroonjuwelen worden in de uitbouw van de naoorlogse metropool, het symbool van de moderne grootstad die uit het puin van de Tweede Wereldoorlog zou herrijzen. Helaas zou de bouw pas een decennium later worden aangevat, en bleek het veelbelovende concept toen al ingehaald door de tijd. Het project werd halverwege stopgezet, waarna de éne gerealiseerde toren aan de Oudaan een nieuwe functie kreeg als hoofdkantoor van de Antwerpse Politie. De ingebruikname vond plaats aan de vooravond van het woelige jaar 1968, meteen het einde van een tijdperk. Toch wordt ook deze toren vandaag beschouwd als één van de meest opmerkelijke hoogbouwprojecten in België.

Braem positioneerde zich met beide projecten zowel op het nationale als op het internationale forum. De jaren vijftig en zestig zouden dan ook de meest vruchtbare periode uit zijn loopbaan worden, met de realisatie van grootschalige huisvestingscomplexen in Brussel, Leuven, Deurne en Boom, van belangrijke openbare opdrachten voor de stad Antwerpen en van tal van privé-woningen. Als volbloed modernist volgde hij ook in deze periode het credo van de reeds vermelde CIAM. De principes voor een moderne architectuur en stedenbouw die hieraan ten grondslag lagen, kwamen tijdens een reeks congressen in de jaren dertig tot stand, en werden door Le Corbusier in 1943 te boek gesteld in de zogenaamde ‘Charte d’Athène’. Dit handvest, dat de krachtlijnen van de naoorlogse stedenbouw vastlegde, schreef een strikte scheiding voor van de vier hoofdfuncties van het maatschappelijk leven: wonen, werken, verkeer en cultuur of recreatie. Voor het wonen werd hoogbouw in het groen als ideaal naar voor geschoven. Deze woonkernen dienden zich op bereikbare afstand te bevinden van de industriële productiekernen, die op hun beurt op één lijn moesten liggen met de verkeersinfrastructuur. Vanuit een sterke sociale bewogenheid kneedde Braem deze principes tot een visie die er vooral op gericht was de samenhang van de gemeenschap te bevorderen en het leven van het individu te verbeteren. Zijn architectuur balanceerde tussen verstand en gevoel, tussen rationalisatie en het zoeken naar een poëtische ruimte. Niet alleen het vormelijke scheppen, het zoeken naar een band tussen ruimte en tijd, het tot uitdrukking brengen van de functie van een gebouw, stonden hierbij centraal. Evenveel aandacht ging naar het constructieve, het experiment met technieken en materialen, het streven naar standaardisatie en systeembouw. In de latere jaren zestig zou hij meer en meer evolueren naar een meer organische vormgeving, die de architectuur verbond met de natuur en als het ware de oerkrachten reveleerde. Doordat de architectuur daarbij zelf sculptuur werd, zou ook zijn levenslange streven naar integratie van de kunsten hier een ultieme apotheose vinden.

Tijdens de jaren vijftig en zestig participeerde Braem actief aan het debat over het wezen, de opdracht, de zin en de toekomst van de architectuur. Hij stond mee aan de wieg van de belangrijkste of althans de meest progressieve architectuurtijdschriften die in deze periode in België het licht zagen, zoals ‘Architecture’, ‘Bouwen en Wonen’ of ‘Plan’, terwijl ook aan zijn eigen realisaties talrijke artikels werden gewijd. Zijn theoretisch discours vond evenzeer zijn weg via voordrachten en essays, of opiniestukken in de links georiënteerde pers, als via interviews in de populaire bladen, op radio en televisie. In 1957 was hij één van de initiatiefnemers van het Bouwcentrum aan de Jan Van Rijswijcklaan te Antwerpen, een centrum dat door voorlichting en modelprojecten een impuls wilde geven aan de industrialisatie van de bouwsector. Daarnaast poogde hij via tentoonstellingen en modelwoningen de massa op te voeden tot een moderne woonstijl. Al die tijd bleef hij ook dromen van de stad van de toekomst en zette hij visionaire modellen op papier, vergelijkbaar met radicale utopische idealen uit de jaren zestig als de ‘Plug-in City’ van het Britse collectief Archigram of de ‘No-Stop City’ van het Italiaanse Archizoom Associates. Dat hij daarbij de CIAM-principes trouw bleef, maar evenzeer de ongekende uitdagingen van een toekomstig maatschappijbeeld aftastte blijkt onder meer uit zijn project voor de satellietstad Lillo uit 1957. Als onvermoeibaar polemist schreef Renaat Braem in 1968 geschiedenis met zijn essay ‘Het lelijkste land ter wereld’, dat niet alleen een aanklacht was tegen de naoorlogse ruimtelijke (wan)ordening in België, maar ook een ecologische waarschuwing inhield met als conclusie ‘totale vernieuwing of totale ondergang’. Met ‘een blik op de jungle’ hield hij nogmaals een pleidooi voor ‘een urbanisme voor de gewone man…een stedebouw die de mens verrijkt, een bevrijdende organizatie van het levensmilieu’ (Braem 1968).

(Bron: Jo Braeken, erfgoedonderzoeker VIOE)

Ontwerper van

Distillerie Agra

Coquilhatstraat 10-12, Antwerpen (Antwerpen)

Henri Coryn, eigenaar van Distillerie AGRA, een groothandel in wijnen en likeuren, geeft Braem in 1941 opdracht zijn bedrijfsgebouw op het Antwerpse Zuid uit te breiden met een nieuwbouw op het aanpalende perceel.

Medisch en Heelkundig Instituut Middelheim

Lindendreef 1, Antwerpen (Antwerpen)

In 1945 wordt Braem betrokken bij een van de eerste grote naoorlogse projecten voor openbare infrastructuur van de Stad Antwerpen, het Medisch Heelkundig Instituut Middelheim. De bouw kent een lange voorbereiding en een complex verloop, die zich over een kwarteeuw uitstrekken.

Gemeentelijke bibliotheek

Sint-Cordulaplein 13, Schoten (Antwerpen)

Aan het einde van de jaren zestig krijgt Braem opdracht voor de bouw een middelgrote openbare bibliotheek in Schoten, een residentiële gemeente in de Antwerpse Voorkempen. Het is een van de weinige publieke projecten uit zijn latere loopbaan, die hij haast compromisloos tot stand zal weten brengen.

Woning Lauwers

Rodeweg 82, Kalmthout (Antwerpen)

Na enkele mislukte pogingen, krijgt Braem in 1963 zijn eerste en uiteindelijk ook enige gelegenheid om een Durox-huis van het door hem ontwikkelde standaardtype te realiseren.

Montageloods 300 ton Cockerill-Ougrée

Leo Bosschartlaan 1, Antwerpen (Antwerpen)

Braem raakt in 1961 samen met zijn schoonbroer Jul De Roover betrokken bij de bouw van een montageloods op de scheepswerf Cockerill-Ougrée in Hoboken. Deze enorme productiehal in staalskeletbouw, waarvan het zadeldak in meerdere secties kan openschuiven, wordt in 1961 ontworpen door architect J. Van Mighem.

Woning Moyson-Vandenbosch

Veldenstraat 95, Mechelen (Antwerpen)

De voorgevel in glad beton is sterk verwant met de woning Van de Pas in Mortsel, een compacte rijwoning van hetzelfde type met een verwant gebruik van duplexniveaus en een ellipsvenster.

Woonwijk Kruiskenslei

Antwerpsestraat 441-451, Kruiskenslei 2-68, 70-88, 124-148, Uitbreidingsstraat 1-30, 29-32 (Boom)

Tussen 1957 en 1979 werkt Braem in samenwerking met Juul Van Camp en Paul Van de Velde aan het ontwerp van de Kruiskenslei in Boom-Noord, een grote sociale woonwijk langs de drukke Antwerpsestraat.

Woning Verschooren en parfumerie Fraver

Keizershoek 336-338, Kontich (Antwerpen)

De familie Verschooren, eigenaar van het in 1947 opgerichte parfumeriebedrijf Fraver, engageert Braem in 1962 voor een meerledige opdracht.

Kiel

Antwerpen (Antwerpen)

Wijk gelegen ten zuiden van Antwerpen tussen de Schelde ten westen, de ring rond Antwerpen ten noorden, de Jan Van Rijswijcklaan ten oosten en de gemeentegrenzen van Hoboken en Wilrijk ten zuiden "Kyle" betekent inham of bocht in de rivier.

Grafmonument Nollet-De Clerck

Lakborslei zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Gaspard Nollet (1902-1944), van wie Braem en Elza Severin sinds hun huwelijk een appartement huren aan de Cruyslei in Borgerhout, komt op 1 mei 1944 om tijdens een geallieerd bombardement op de trein Antwerpen-Brussel in Mechelen.

Woning Chantraine-Vantvelt

Frans Stienletlaan 33-35, Antwerpen (Antwerpen)

De dubbelwoning Chantraine-Vantvelt behoort tot een groep van een vijftal woningen die Renaat Braem, tussen het beëindigen van zijn architectuurstudies en het uitbreken van de oorlog, in samenwerking met Marc Segers realiseerde.

Woning Van Humbeeck

Pastorijstraat 3, Buggenhout (Oost-Vlaanderen)

Tot de belangrijkste realisaties uit zijn rijpere loopbaan rekent Braem de vrijstaande eengezinswoning die hij voor het echtpaar Van Humbeeck-Moyson ontwerpt in Buggenhout.

Oorlogsmonument

Parklaan 89, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Na het Monument aan de Weerstand in Diest ontwerpen Braem en beeldhouwer Mark Macken in de loop van de jaren 1940 samen nog minstens vijf oorlogsmonumenten, met als hoogtepunt het Bevrijdingsmonument in Antwerpen. Van deze reeks wordt enkel het meest bescheiden ontwerp, voor het Koninklijk Atheneum van Sint-Niklaas, gerealiseerd.

Acacialaan

Acacialaan (Antwerpen)

De Acacialaan, gelegen op het grondgebied van de districten Antwerpen en Wilrijk, maakt deel uit van de Nieuwe-Parkwijk "Den Brandt", een prestigieus villapark, in 1910 aangelegd op gronden van de familie della Faille de Waerloos.

Geen afbeelding beschikbaar

Arenaplein

Arenaplein (Antwerpen)

Gelegen in Deurne-Zuid, met woonwijk rond sport- en cultuurcentrum Arenahal; deze ontstond in 1956 door omvorming van het gedesaffecteerde fort.

Grafmonument Aldeweireldt-Staes

Dokter Frans Bernaertsstraat zonder nummer, Edegem (Antwerpen)

In 1944 krijgt Braem van zijn overbuur Emiel Aldeweireldt de opdracht een grafmonument te ontwerpen naar aanleiding van het overlijden van diens schoonvader. De concessie op de begraafplaats van Edegem is bedoeld voor bijzetting van beide overleden schoonouders en voor het echtpaar Aldeweireldt-Staes zelf.

Rijksadministratief Centrum en Vredegerecht

Jozef Van Cleemputplein 7, 8, Boom (Antwerpen)

Met de bouw van het Vredegerecht (1986) en het Rijksadministratief Centrum (1990) komt een einde aan de langst aanslepende opdracht uit Renaet Braems loopbaan.

Jan Van Rijswijcklaan

Jan Van Rijswijcklaan (Antwerpen)

De Jan Van Rijswijcklaan is één van de belangrijkste invalswegen tot het stadscentrum vanuit het zuiden, richting Boom en Brussel. De brede, lange laan vertrekt nabij het Koning Albertpark, en loopt door tot aan de kruising met de Boomsesteenweg.

Renaat Braem Huis

Menegemlei 23, Antwerpen (Antwerpen)

Omstreeks 1950 vatten Braem en zijn echtgenote Elza Severin concrete plannen op voor de bouw van een eigen woning, met ruimte voor een volwaardig architectuuratelier.

Hoogbouwwijk Sint-Maartensdal

Sint-Maartensdal 1-7 (Leuven)

In 1955 ontvangt Braem op aansturen van Franz Tielemans, burgemeester van Leuven, samen met Albert Moerkerke en Jan De Mol de opdracht voor een hoogbouwwijk op de terreinen van de Sint-Maartenskazerne in Leuven. Deze opdracht voor hoogbouw in het midden van de historische stad is uniek in de geschiedenis van de moderne stedenbouw en architectuur in België.

Arenawijk

Dordrechtlaan 17-85, Dordrechtlaan 8-50, Gabriël Vervoortstraat 27-109, Pastoor Holthofplein 2-8 (Antwerpen)

In 1960 krijgt Braem opdracht voor het laatste sociaal huisvestingsproject uit zijn loopbaan, de Arenawijk in Deurne. Het opzet van deze wijk benadert aanvankelijk de omvang van de grote complexen uit het voorgaande decennium zoals de wooneenheid op het Kiel, de Modelwijk in Brussel en Sint-Maartensdal in Leuven, waaraan hij zijn reputatie als specialist van de collectieve woningbouw te danken heeft.

Middelheimpaviljoen

Middelheimlaan 61, Antwerpen (Antwerpen)

In 1951 wordt in het Antwerpse Middelheimpark, op initiatief van burgemeester Lode Craeybeckx, het Openluchtmuseum voor Beeldhouwkunst opgericht. Het museum, dat binnen het natuurlijke kader van het park een internationaal overzicht wil bieden van de ontwikkeling van de moderne beeldhouwkunst, is op dat moment enig in Europa.

Woning Schandevyl

Thonetlaan 20, Antwerpen (Antwerpen)

Van zijn vriend Albert Schandevyl, voorzitter van het Verbond van Vlaamse Cultuurverenigingen Antwerpen, krijgt Braem in 1961 opdracht een woning te ontwerpen op de Antwerpse Linkeroever.

Woning Brauns

Berkenlaan 43, Kraainem (Vlaams-Brabant)

Van zijn jeugdvriend Bert Brauns (1912-1996), een regisseur bij de nationale omroep NIR, krijgt Braem in het voorjaar van 1950 opdracht een landhuis te ontwerpen in Kraainem. Het bouwterrein maakt deel uit van een residentiële verkaveling in een uitloper van het Zoniënwoud, tussen Stokkel en het Vierarmenkruispunt.

Woning Vermijlen-De Winter

Hertendreef 1, Schilde (Antwerpen)

Het echtpaar Vermijlen-De Winter bewoonde sinds 1971 een door Braem ontworpen woning met kinesitherapiepraktijk in een recente verkaveling in Hemiksem. Enkele jaren later, in 1974, vragen zij Braem om een landhuis in Schilde te ontwerpen.

Woning Van den Brande

Van Amstelstraat_01 88, Antwerpen (Antwerpen)

Midden 1966 krijgt Braem opdracht met een bescheiden budget een eengezinswoning te ontwerpen in Hoboken voor het jonge echtpaar Van den Brande-Van den Bosch, een docent tekenen en ontwerpen voor industrieel ingenieurs en een lerares Engels-Frans.

Woning Van den Branden

Lievevrouwestraat 66, Ranst (Antwerpen)

Van het echtpaar Van den Branden-Caers krijgt Braem in 1958 opdracht een woning voor een gezin met twee kinderen te ontwerpen in Ranst.

Woning Hendrickx

Polygoonstraat 9, Antwerpen (Antwerpen)

De kunstverzamelaar Gerard Hendrickx, broer van de kunstschilder en graficus Jos Hendrickx, vraagt Braem in 1951 een rijwoning te ontwerpen in Berchem. De opdracht geldt een eengezinswoning waarvan het programma voldoet aan de normen van de wet-De Taeye, maar die in feite ook een afzonderlijke woongelegenheid omvat voor de inwonende ouders.

Woning Vermijlen

Lindelei 219, Hemiksem (Antwerpen)

Van de kinesitherapeut Jozef Vermijlen en zijn echtgenote Jenny De Winter krijgt Braem in het najaar van 1968 een interessante opdracht voor het ontwerp van een eengezinswoning met praktijkruimte in Hemiksem.

Huis Van den Bergh

Dichtersstraat 82, Antwerpen (Antwerpen)

De woning van Pieter Van den Bergh, arbeider bij Bell Telephone en een kennis van de moeder van Braem, is het eerste uitgevoerde bouwproject van Braem en Segers als zelfstandige architecten.

Woning Baré

Sorbenlaan 57, Antwerpen (Antwerpen)

In de Sorbenlaan, een straat in Wilrijk die aansluit bij de Antwerpse residentiële wijk in de buurt van het Nachtegalenpark, ontwerpen Braem en Segers vanaf 1936 een woning voor G. Baré, waarvoor in 1937 een bouwaanvraag wordt ingediend.

Woning Brauns-Brants

Kasteelstraat 76, Overijse (Vlaams-Brabant)

In 1965 krijgt Braem opdracht van zijn jeugdvriend Bert Brauns, voor wie hij begin jaren 1950 al een landhuis had gebouwd in Kraainem, om na diens echtscheiding een tweede woning te ontwerpen in Overijse.

Woning Van Hellem

Brusselsesteenweg 411, Asse (Vlaams-Brabant)

In 1958 krijgt Braem van zijn jeugdvriend Huib Van Hellem (1913-1986) de vraag een bescheiden landhuis te ontwerpen in Zellik, nu het gezin is uitgebreid met een tweede kind.

Monument aan de weerstand

Weerstandsplein zonder nummer, Diest (Vlaams-Brabant)

Beeldhouwer Mark Macken wordt in 1945 aangezocht om een Monument aan de Weerstand te ontwerpen in zijn geboortestad Diest, als eerbetoon aan negen gevallen leden van het Geheim Leger 'Schuiloord Jachttijger'.

Woning Alsteens

Dobralaan 28, Overijse (Vlaams-Brabant)

Met het ontwerp van de woning Alsteens in Overijse krijgt Braem in de zomer van 1966 een naar eigen zeggen "gedroomde opgave voor een gedroomde klant … iemand die ik begreep en die mij begreep, een fantasierijk en politiek helderziend kunstenaar". De opdrachtgever voor dit woonhuis met atelier is de jonge Gerard Alsteens (°1940).

Woning Van Hoecke

Oudestraat 8, Temse (Oost-Vlaanderen)

De contacten tussen bouwheer Luc Van Hoecke, eigenaar van een bedrijf in meubelbeslag, en Braem ontstonden ergens tussen april en december 1972. Het landhuis zou een van de grootste projecten voor een privéwoning worden die Braem ook effectief ten uitvoer mocht brengen.

Nationale Werf Deurne

Gabriël Vervoortstraat 1-23 (Antwerpen)

In oktober 1946, kort na Nationale Werf van Borgerhout, wordt Braem belast met de Nationale Werf van Deurne, zijn derde opdracht voor het Ministerie van Wederopbouw.

Bioscoop Nova in art-decostijl

Sint-Bernardsesteenweg 318, Antwerpen (Antwerpen)

Voormalige bioscoop zogenaamd "Nova" in art deco naar ontwerp van Ferd. Van Mierlo, zie inscriptie, van 1929. Verbouwing van voormalige dancing "National".

Administratief centrum

Oudaan 5, Antwerpen (Antwerpen)

Dit torengebouw van vijftien verdiepingen is een onderdeel van een ruimer stedenbouwkundig concept uit 1952 van Renaat Braem en werd in 1957-67 gerealiseerd in samenwerking met Jul de Roover en Maxim Wijnants.

Woning Van de Vyvere

Vlaamshoofdlaan 20, Antwerpen (Antwerpen)

Op verzoek van het jonge echtpaar Van de Vyvere-Vanderlooven ontwerpt Braem in 1958 een kleine meergezinswoning met twee appartementen en een afzonderlijke garage op de Antwerpse Linkeroever. Het bouwterrein is een hoekperceel in halfopen bebouwing, in de nieuw aangelegde Vlaamshoofdlaan nabij de Schelde en het Galgenweel.

Wooncomplex Jos Van Geellaan

Jos Van Geellaan 17-79, 18-74 (Antwerpen)

Omstreeks 1955 wordt Braem in samenwerking met telkens andere architectenbureaus belast met het ontwerp van drie grote sociale huisvestingsprojecten, die in de volgende jaren ongeveer gelijktijdig worden opgetrokken. Rond dezelfde tijd doet de huisvestingsmaatschappij S.M. Tuinwijk van Deurne beroep op Braem voor het ontwerp van een kleiner wooncomplex, dat zijn bureau ditmaal zonder externe partners tot stand zal brengen.

Arenahal

Arenaplein 1, Antwerpen (Antwerpen)

Vanaf 1955 werkt Braem in opdracht van de gemeente Deurne aan de omvorming van het zogenaamde 'Fortje' tot een sport- en cultuurcentrum, een project dat pas in 1965 wordt voltooid.

Woning Gilles

Auwegemvaart 107, Mechelen (Antwerpen)

Vrijstaande tweegezinswoning van 1955 naar ontwerp van architect R. Braem, gebouwd in opdracht van graficus Ray Gilles. Het gebouw vertoont een hoge bakstenen onderbouw en een twee verdiepingen tellende bovenbouw die als het ware verschoven is ten opzichte van de onderbouw.

Woning Nagels

Drabstraat 252, Mortsel (Antwerpen)

Tot de opdrachten van 1958 behoort ook de woning Nagels, een eengezinswoning in halfopen bebouwing aan de Drabstraat in Mortsel. Naast het gebruikelijke programma met woonkamer, keuken, twee slaapkamers en een badkamer, omvat deze woning een apart toegankelijke bedrijfsruimte en garage op de benedenverdieping.

Premetrostation Sport

Schijnpoortweg zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

In de late jaren 1960 wordt beslist om de verkeerscongestie in Antwerpen tegen te gaan door de creatie van een 'premetronet'. Men bouwde tunnels voor het reeds bestaande tramverkeer, die men later kon ombouwen voor gebruik door echte metrostellen.

Woning Van den Bosch-Wouters

Schepersveldlei 74, Antwerpen (Antwerpen)

Een kennis uit zijn mobilisatietijd, de wisselagent Henri Van den Bosch, geeft Braem in 1951 opdracht een landhuis te ontwerpen in het residentiële Sint-Mariaburg, op het grondgebied van Ekeren.

Uitbreiding stadhuis Mechelen

Grote Markt 20, Mechelen (Antwerpen)

Het gebouwencomplex van de Lakenhal is gelegen aan de Mechelse Grote Markt en gaat terug tot de veertiende eeuw. Sindsdien is er gestaag aan gebouwd en verbouwd.

Woning Janssens

Van Erstenstraat 73, Antwerpen (Antwerpen)

De opdracht voor de woning van August Janssens, "un travailleur intellectuel" uit Borgerhout, komt er vermoedelijk in 1936 dankzij de jaarlijkse tentoonstelling van het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen, waar Braem kort voordien zijn opleiding heeft voltooid. Hij neemt het project aan in samenwerking met Marcel Segers.

Dubbelwoning De Martelaere-Brewaeys

Schotensesteenweg 301-303, Antwerpen (Antwerpen)

De beeldhouwer Aimé De Martelaere en diens schoonvader Georges Brewaeys geven Braem in juli 1948 opdracht twee aanpalende rijwoningen te ontwerpen in de nieuwe wijk Venneborg in Deurne-Noord.

Grafmonument Catharina Braem-Van den Oever

Herentalsebaan 576, Antwerpen (Antwerpen)

In 1945 ontwerpt Braem een grafmonument voor zijn overleden moeder Catharina Braem-Van den Oever (1884-1944), dat vermoedelijk in hetzelfde jaar wordt uitgevoerd op de begraafplaats Silsburg.

Woning De Roover-Braem

Luchtvaartstraat 28, Antwerpen (Antwerpen)

Voor zijn jongere zus Paula en haar echtgenoot Rik De Roover, een onderwijzer van beroep, ontwerpt Braem begin 1954 een rijwoning in een nieuwe verkaveling nabij de luchthaven van Deurne.

Woning Van de Pas

Dieseghemlei 110, Mortsel (Antwerpen)

Van het echtpaar Van de Pas, een gezin met jonge kinderen, krijgt Braem midden 1966 opdracht een kleine rijwoning te ontwerpen aan de Dieseghemlei in Mortsel. Deze straat maakt deel uit van de nieuwe verkaveling Diesegemhof, tussen de spoorlijn Antwerpen-Brussel, het vertakkingsspoor en de Krijgsbaan.

Nationale Werf Borgerhout

Gitschotellei 333 en 335, Jakob Smitsstraat 1-27, 2-32 (Antwerpen)

Na de Nationale Werf van Antwerpen krijgt Braem in september 1946 een tweede opdracht van het Ministerie van Wederopbouw voor de Nationale Werf van Borgerhout, opnieuw in samenwerking met Geo Brosens en Flor Laforce.

Woning Schellekens

Loenhoutseweg 34, Hoogstraten (Antwerpen)

In november 1968 komt Braem in contact met het echtpaar Schellekens-Roelen, dat hem opdracht geeft om een vrijstaande eengezinswoning te ontwerpen in Hoogstraten. Braem is hun als architect aanbevolen door de kunstcriticus K.-N. Elno, een gemeenschappelijke vriend en medewerker bij de volkshogeschool Stichting-Lodewijk de Raet.

Grafmonument Jozef Wauters

Herentalsebaan 576, Antwerpen (Antwerpen)

Dat Braem in 1930 het grafmonument van Jozef Wauters (1905-1930) ontwerpt, houdt verband met zijn lidmaatschap van de Joe English Gilde. Braem maakt een eenvoudig ontwerp met een zerk en een stèle van dezelfde breedte, gemetst in gele Belvédèrebaksteen en met accentuering van de voegen in verticale en horizontale richting.

Woning De Belder

Kwikstaartlaan 2, Antwerpen (Antwerpen)

De woning is gelegen in een residentiële wijk die deel uitmaakt van de wijk Elsdonck. Braem ontwerpt deze woning voor Alfons De Belder, de vaste fotograaf met wie hij samenwerkt voor foto's van zijn oeuvre. In de woning zijn dan ook een ruim fotoatelier en een doka ondergebracht.

Kindertuin

Sint-Gummarusstraat 2, Antwerpen (Antwerpen)

In 1957 besluit de stad Antwerpen tot de bouw van een nieuwe kleuterschool aan de Sint-Gummarusstraat, nabij het Sint-Jansplein. Het gebouw moet de bestaande lokalen van de stedelijke Kindertuin 10 vervangen, die in 1885 op ditzelfde perceel was ingericht.

Appartementsgebouw Langohr

Van Stralenstraat 17, Antwerpen (Antwerpen)

Na de verbouwing van de bioscopen Nova in Antwerpen en Rubens in Hemiksem doet eigenaar J. Langohr, een vroegere klasgenoot uit de lagere school, opnieuw een beroep op Braem voor het ontwerp van een appartementsgebouw in de wijk rond het Koninklijk Atheneum in Antwerpen.

Nationaal Hoger Instituut en Koninklijke Academie voor Schone Kunsten

Mutsaardstraat 31, Antwerpen (Antwerpen)

Academie opgericht in 1662 op initiatief van David Teniers in de bovenzalen van de Beurs, sinds 1810 gevestigd in de gebouwen van het voormalige minderbroedersklooster (1446-1796).

Grafmonument Lode Severin

Kerkeneind 19, Kalmthout (Antwerpen)

Voor leraar en fotograaf Lode Severin (1886-1958), de broer van zijn schoonvader Juliaan Severin, ontwerpt Braem midden 1958 een grafmonument, dat nog hetzelfde jaar op de gemeentelijke begraafplaats van Kalmthout wordt opgericht.

Appartementscomplex De Vel

Frankrijklei 82, Tabakvest 5, Antwerpen (Antwerpen)

Appartementscomplex met showroom gebouwd in opdracht van de Etablissementen Gebroeders De Vel, officieel verdeler van Eternit, naar een ontwerp door de architect Renaat Braem uit 1959. Het complex tussen Frankrijklei en Tabakvest omvat twee flats van acht en drie verdiepingen.

Jeugdherberg Gagelhof

Gagelhoflaan 18, Zoersel (Antwerpen)

Door architecten Renaat Braem en Willy Van Gils in 1949 ontworpen jeugdherberg. Bouw in opdracht van de Vlaamse Jeugdherbergcentrale in 1949-1952.

Handelsgebouw Haentjens

Plantin en Moretuslei 60-62, Antwerpen (Antwerpen)

Handelsgebouw met privé-woning in ingehouden modernisme, gebouwd in opdracht van Jordaan Haentjens, naar een ontwerp van architect Jan Van Joenerboey uit 1948.

Woning Himschoot

Drakenhoflaan 50, Antwerpen (Antwerpen)

Arthur Himschoot is bevriend met vader Antoon Braem via de turnvereniging van de tuinwijk Unitas. Hij werkt voor de overheid en woont al in de Drakenhoflaan in Deurne-Zuid op het moment dat hij, vermoedelijk in 1936, de bouwaanvraag voor dit project indient.

Militair hospitaal of Mariagasthuis

Marialei 53/2, Antwerpen (Antwerpen)

Opgericht op de plaats van het vroegere, circa 1885 gesloopte, "fortje van Berchem". Bakstenen gebouwen van twee à drie bouwlagen onder leien bedaking, oudste gebouwen in eclectische stijl, uit 1899.

Geen afbeelding beschikbaar

Lakborslei

Lakborslei (Antwerpen)

Gelegen in Deurne-Noord, tussen Cogelsplein en Bisschoppenhoflaan. Oude verbindingsweg tussen het dorpscentrum enerzijds, domein Te Couwelaar en Bisschoppenhof anderzijds. Tot XX a z.g. "Kerkstraat"; huidige naam naar kasteel Lakbors, dat samenhing met Te Couwelaar. De verbreding ter hoogte van het Cogelsplein gaat terug op de middeleeuwse schutbocht, waar het loslopend vee verzameld werd. In 1

Windmolen met café-restaurant

Jachthavenweg 2, Antwerpen (Antwerpen)

Bij verbouwingswerken naar ontwerp van R. Braem in 1973-75 werd de molen gerestaureerd en werden wieken, kruisbalken, schoren, afzet, balken, trap, staart en kruiwerk vernieuwd.

Openluchtzwembad De Molen

Wandeldijk 40, Antwerpen (Antwerpen)

Openluchtzwembad in gewapend beton, in 1935 gebouwd door het bouwbedrijf Constructor. Een bassin van 50 bij 25 m werd oorspronkelijk op het niveau van de begane grond aan vier zijden omringd door allerlei dienstruimten, bergplaatsen, kleedcabines, sanitair toegangstrappen en technische installaties, onder een terras met balustrade.

Villa Coryn

Della Faillelaan 21, Antwerpen (Antwerpen)

Kort na de bouw van zijn bedrijfspand op het Zuid, de Distillerie AGRA, eveneens ontworpen door Renaat Braem, geeft Henry Coryn aan Braem opdracht een villa te ontwerpen nabij het Nachtegalenpark in Antwerpen.

Wooneenheid Kiel

Aloïs De Laetstraat 12, Aloïs De Laetstraat 2-8, Emiel Vloorsstraat 11, Evert Larockstraat 1, Frans Hensstraat 2, Frans Hensstraat 44, Maurits Sabbelaan 54 (Antwerpen)

Met het baanbrekend ontwerp voor een hoogbouwwijk op het Kiel in Antwerpen verwerft Braem na de Tweede Wereldoorlog ruime bekendheid, zowel in binnen- als in buitenland.

Woning Sagers

Van Havrelei 25, Antwerpen (Antwerpen)

In 1929 laat de handelaar in behangpapier Eugène Sagers in de recentelijk aangelegde Van Havrelei een rijwoning optrekken door architect Arthur Smet. Het gaat om een bel-etagewoning met souterrain en daarboven twee appartementen en een mansarde met een aparte ingang.