Tonen in Google Earth

De Inventaris van het Onroerend Erfgoed

Langhedul (familie) (collectief)

Details

Beschrijving

De uitgebreide familie Langhedul was een belangrijk geslacht van orgelmakers in Vlaanderen en Frankrijk, werkzaam tussen ca. 1480 en 1636, waarvan de voornaamste vertegenwoordigers zijn :

Victor Langhedul (overleden Ieper ca. 1513), woonde in Ieper en was actief in Sint-Winoksbergen [Bergues, Fr.] (Dominikanen, ca. 1480), in Sint-Omaars [Saint-Omer, Fr.] (O.-L.-Vrouw, 1481), Kortrijk (1486), Mesen (1491), Rijsel [Lille, Fr.] (St.-Pierre, 1500). Zijn zwager, Matthijs de Wulf (alias Le Loup) zette het Ieperse atelier voort; van hem is werk bekend in Sint-Omaars (1516), Rijsel (1521) en Ieper (1522).

Michiel (I) Langhedul, zoon van Victor, debuteerde te Kortrijk (Onze-Lieve-Vrouw, 1534) en ontplooide ook elders in Vlaanderen een grote activiteit : Brugge (Onze-Lieve-Vrouw, 1536), Veurne (Sint-Walburga, 1535), Veurne (Sint-Niklaas, 1560), Sint-Omaars (1546), Sint-Winoksbergen (1548-1553), Nieuwpoort (1553, 1557, 1562), Duinkerke [Dunkerque, Fr.] (ca. 1555, 1559), Poperinge (1569) en Kortrijk (1570). Tijdens de Beeldenstorm van 1566 werden vele orgels vermoest zodat Michiels zonen Michiel (II) en Jan een zware taak wachtte.

Michiel (II) Langhedul heeft minder bekendheid verworven dan zijn broer Jan.

Jan Langhedul (° ? - +Gent 6 febr. 1592) werkte eerst in Vlaanderen o.m. te Kortrijk (1575, 1578), Ieper (Sint-Maarten, 1577), Gistel (1578) en Rijsel (1583). In 1587 trok hij naar Parijs, waar hij het Vlaamse orgeltype introduceerde en gedurende een tiental jaren door zijn innovaties de basis legde voor het Franse "orgue classique". Kort na 1589 keerde Jan terug naar Vlaanderen. Zijn grafschrift in de (verdwenen) dominikanenkerk te Gent vermeldt "orghelmaker ende organiste van de coninck van Vranckericke. Van Jan's zonen Guillames en Matthijs is vooral de laatste een zeer belangrijke figuur in de organologie.

Matthijs Langhedul (° ? - +ca. 1636) was van 1592 tot 1599 in Spanje waar hij organist was aan het Escoriaal en er het onderhoud verzorgde van de vier orgels die G. Brebos (ook een Vlaming) er gebouwd had. In 1600 ging hij naar Parijs, onderhield er de orgels van zijn vader, en bouwde in de Saint-Gervais-kerk een groot orgel waarop later leden van de beroemde familie Couperin (van 1653 tot 1789) zouden spelen; in dit orgel zijn nog steeds pijpen aanwezig gesigneerd "Langhedul 1600". In 1608 was Matthijs Langhedul terug in Ieper, maar in 1613 vinden we hem in Brussel waar hij "orgelmaker van hunne hoochheden" (aartshertogen Albrecht en Isabella) was. Tijdens zijn Brusselse periode werkte hij aan de orgels van : Brussel (Sint-Goedele, 1614), Brussel (Begijnhof, 1617), Brussel (hofkapel, 1624-1625), Sint-Omaars (Onze-Lieve-Vrouwekathedraal); hij bouwde nieuwe instrumenten voor het hof in Madrid, Tongeren (basiliek), Anderlecht (vanaf 1621) en de kathedraal van Antwerpen (1618-1636). Hij maakte ook een (bewaard) ontwerp voor de Sint-Jan in 's Hertogenbosch, waar hij aanbevolen werd door organist-componist John Bull (Engelsman, organist van de kathedraal van Antwerpen). Na 1636 zijn er van Matthijs Langhedul geen activiteiten meer aangetroffen.

Uitvoerder van

Orgel kerk Sint-Maarten (voormalige kathedraal)

Ieper (Ieper)

Orgel door Jules Anneessens uit 1931.

Orgel kerk Sint-Bertinus

Poperinge (Poperinge)

In de 17de eeuw zijn diverse interventies van de orgelmakers Van Belle gedocumenteerd; de oudste materiële resten in het orgel dateren van toen. In 1780 vonden herstellingen plaats door J.J. vander Haeghen. Rond 1806 werd het orgel van het koordoksaal overgebracht naar een W-doksaal. Tussen 1825 en 1836 renoveerde P. van Peteghem het instrument. Er werd een nieuwe orgelkast voorzien. In 1903 renoveerde G. Cloetens het instrument naar romantische trend, met behoud van een gedeelte oud pijpwerk; de neogotische orgelkast uit 1836 werd vervangen. In 1948 volgde een transformatie door Jos. en P. Loncke. In de periode 2008-2010 werd het orgel gerenoveerd door G. Schumacher, naar ontwerp van orgeldeskundige J. Braekmans. Er werd een nieuwe orgelkast gebouwd en het instrument werd gereorganiseerd in functie van een maximale integratie van het oude pijpwerk.

Orgel kerk Sint-Amatus

Oostvleteren (Vleteren)

Nieuw orgel door Loncke Orgelbouw bvba (Zarren) uit 1989. Het oud orgel, waarvan minstens het 17de-eeuws meubel van onschatbare historische waarde was, ging totaal verloren in de brand van 22/23 december 1977.

Orgel kerk Sint-Niklaas

Diksmuide (Diksmuide)

De kerk van Diksmuide heeft een onvoorstelbaar rijke voorgeschiedenis op gebied van orgelbouw. Een prachtig 17de-eeuws orgel, op het koordoksaal, ging verloren in WO I [zie uitgebreide fiche]. In 1932 werd een nieuw orgel geplaatst; ook dit instrument werd vernield door oorlogsfeiten, in 1940. Het huidige orgel, op het W-doksaal, dateert van 1966 en is gebouwd door de firma Jos. Loncke en Zonen (Esen).

Orgel kerk Onze-Lieve-Vrouw

Nieuwpoort (Nieuwpoort)

In het begin van de 16de eeuw beschikte de kerk over twee orgels; bekende namen van orgelmakers zijn aan te treffen in de kerkrekeningen. De orgelkast die aanwezig was net vóór de vernieling in WO I droeg het jaartal 1643; over deze tijdspanne zijn echter geen archivalia bewaard. Vanaf de tweede helft van de 17de eeuw zijn we op de hoogte van ingrepen door verschillende orgelmakers: J. en G. van Belle (2de helft 17de eeuw), J. de Gruytters (kleine reparaties, 1733), H. Pescheur (herstelling, 1734), de gebroeders De Rijckere (1743-45), A.-J. Berger (1753-54). Tussen 1770 en 1787 werd het orgel gerenoveerd door P. en L.-B. van Peteghem. Voor de 19de eeuw zijn geen gegevens voorhanden. Het orgel ging verloren in WO I. In 1927 werd een nieuw orgel geleverd door J. Anneessens; dit ging verloren in de brand van 1940. Het huidig orgel is van Jos. Loncke en Zonen uit 1966.

Orgel kerk Sint-Niklaas

Veurne (Veurne)

Het instrument, van Fr. Loncke, en de orgelkast, van Al. Desaever, dateren van 1897-98. In 1917 werd, uit voorzorg tegen het eindoffensief in WO I, het orgel door Fr. Vos gedemonteerd en in veiligheid gebracht; hij heeft eveneens het orgel na de oorlog heropgebouwd. Dezelfde orgelbouwer voerde in 1932-33 herstellingwerken uit en bracht tevens wijzigingen toe aan het orgel. In het begin van WO II werd de kerk getroffen en leed het orgel ernstige schade. Een herstelling, opnieuw vergezeld van wijzigingen, werd uitgevoerd door Jos. Loncke, in 1943. Het orgel werd in 1998 gerenoveerd door de firma Loncke (Zarren). Deze werken leidden niet tot een bevredigend resultaat. Besprekingen worden gevoerd om het orgel op een degelijke manier te herwerken.