Tonen in Google Earth

De Inventaris van het Onroerend Erfgoed

De Clerck, Oscar

Details

Beschrijving

Het sculpturale werk van Oscar De Clerck werd reeds tijdens zijn leven zeer gewaardeerd. Hij werd bekend met zowel vrijstaande beelden als architecturale sculpturen in steen en dinanderie. Hij voerde zowel private als officiële opdrachten uit. De Clerck werkte voor de architecturale sculpturen samen met de architecten Henry van De Velde (1863-1957), Jean-Jules Eggericx (1884-1963) en Raphaël Verwilghen (1885-1963). Tot zijn bekendste realisaties behoren de sculpturen voor het stadhuis van Charleroi (1936), de decoratie van de Belgische paviljoen in Parijs (1937) en New York (1938) en Expo ’58 in Brussel. Daarnaast maakte hij verschillende openbare gedenktekens in Evere, Rocquebrunes (Frankrijk), Oostende en Leuven en meerdere gedenkpenningen.

Biografie

De beeldhouwer Oscar De Clerck werd te Oostende geboren op 11 december 1892. In 1908 was de toen 15-jarige Oscar samen met zijn broer Jan medestichter van de “Cercle Artistique d’Ostende” waarbij de meeste Oostendse kunstenaars zich aansloten. Oscar De Clerck begon met zeevaartstudies te Antwerpen maar koos al snel voor een artistieke carrière. Na een korte periode aan de academie van Brugge trok hij naar de Gentse academie waar hij van 1909 tot 1913 studeerde. Hij volgde er de klassen ‘versierkunst’ en ‘beeldhouwkunst’. Na zijn opleiding opende De Clerck een atelier in de voormalige gebouwen van de Oostendse Burgerwacht.

Zijn artistieke doorbraak kwam er dankzij de fonteinsculptuur ‘Vogelenzang’ op de wereldtentoonstelling van Gent in 1913. De helder-constructieve eenvoud die de kiemen van de art deco voorspelden, werd door de modernistische avant-garde gewaardeerd. In zijn werken zijn op dat ogenblik de eerste sporen van de art deco herkenbaar.

Samen met zijn familie vluchtte Oscar tijdens de Eerste Wereldoorlog naar Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika. Hij werkte er mee aan de ‘dazzle painting’, het camouflageschilderen van de Engelse en Amerikaanse oorlogsbodems. Daar kwam zijn kubistische, geometrische vormentaal tot wasdom. Hij werkte mee aan het decoratief beeldhouwwerk voor verschillende tentoonstellingspaviljoenen in New York (jaar onbekend), Boston (jaar onbekend), Rio De Janeiro (1922) en Philadelphia (1926).

Eens terug in België organiseerde hij verschillende individuele tentoonstelling en nam hij deel aan collectieve tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Kubisme, expressionisme, art deco, Afrikaanse en oosterse invloeden en zelfs het classicisme bleven hem inspireren. In 1934 werd hij benoemd tot leraar aan de Leuvense kunstacademie waar hij de cursussen ‘levend model’ en ‘anatomie’ geeft. Tussen 1945 en oktober 1958 was hij er bovendien directeur.

Vanaf 1959 tot zijn dood in 1968 woont hij in Sint-Stevens-Woluwe. Hij werd op de gemeentelijke begraafplaats bijgezet. Later werd ook zijn tweede echtgenote Mary-Therese Dommary (1915-1972) in hetzelfde graf begraven.

De Clerck zetelde in de jury van de Grote Prijs voor beeldende kunst (1934) en in de jury voor de Prix de Rome (1934, 1939, 1956). Hij werd onderscheiden met de verschillende eretekens: Ridder in de Kroonorde, Officier in de Orde van Leopold II, Ridder in de Orde van de Zwarte Ster, Officier de l’Ordre des Palmes Académiques en Chevalier de la Légion d’Honneur (Frankrijk).

  • HOSTYN N. 1983: Clerck, Oscar de in: KONINKLIJKE ACADEMIE VAN BELGIE, Nationaal Biografisch woordenboek 10, Brussel, 114-118.
  • HOSTYN N. 1992: beeldhouwer Oscar De Clerck 1892-1968 kunstschilder Jan De Clerck 1881-1962, Oostende, 7-25.
  • HOSTYN N. 1993: Beeldend Oostende: 200 jaar beeldende kunst in Oostende, Brugge, 111-113 + 151-152.
  • PIRON P. 1999: De Clerck, Jean in: PIRON, P., De Belgische Beeldende Kunstenaars uit de 19de en 20ste eeuw A-K, Brussel, 310.
  • ROMER U. 1998: Clerck, Oscar de in: SAUR, KG., Allgemeines Künstlerlexikon Band 19 Chouppe-Clovio, Munchen-Leipzich, 523-524.
  • S.N. 1950: De Clerck, Oscar in: S.N., Le Livre bleu, 120.
  • VANDAMME L. 2010: Oscar De Clerck een veelzijdig kunstenaar, s.l.
  • VOLMER H. s.d.: Clerck, Oscar de in: VOLMER, H. (red), Algemeines Lexicon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts, Leipzig, 542.

Ontwerper van

Gemeentehuis van Sint-Stevens-Woluwe en bijhorende gemeenteschool

Leuvensesteenweg 196 (Zaventem)

Het complex bestaat uit een neoclassicistisch voorgebouw aan de straat, eertijds gemeentehuis en onderwijzerswoning en een tegen de zuidelijke achtergevel haaks aansluitende schoolvleugel met geplaveide speelplaats ten westen. Het ensemble werd gebouwd naar een ontwerp van 1860 van Louis Spaak, maar naderhand uitgebreid.

Woonhuis met sculptuur van beeldhouwer Oscar De Clerck

Bevrijdingslaan 25 (Zaventem)

Gerenoveerde modernistische woning, kadastraal geregistreerd in 1949 en in de periode 1959-1968 verblijfplaats van beeldhouwer Oscar De Clerck (Oostende 1892 – Sint-Stevens-Woluwe 1968). Na zijn overlijden werd hij begraven op de begraafplaats van Sint-Stevens-Woluwe.

Herdenkingsmonument Hulde aan de Luchtmacht

Bevrijdingslaan zonder nummer (Zaventem)

Bij de aanzet van de Bevrijdingslaan, ter hoogte van de Leuvensesteenweg is er een grosso modo driehoekig pleintje met het herdenkingsmonument 'Hulde aan de Luchtmacht', in de volksmond 'De Vliegenier' genoemd, van de hand van Oscar De Clerck (1892-1968) van 1950, zie signatuur.

Herdenkingsmonument Hulde aan de Luchtmacht

Bevrijdingslaan zonder nummer, Zaventem (Vlaams-Brabant)

Bronzen buste van een piloot op een pijlervormige, breukstenen basis, in de volksmond 'De Vliegenier' genoemd, van de hand van Oscar De Clerck opgericht in 1953.

Woonhuis met sculptuur van beeldhouwer Oscar De Clerck

Bevrijdingslaan 25, Zaventem (Vlaams-Brabant)

Gerenoveerde modernistische woning, kadastraal geregistreerd in 1949, in het linker gedeelte van de woning, boven de zijingang bleef een reliëf bewaard.

Gemeentehuis van Sint-Stevens-Woluwe en bijhorende gemeenteschool

Leuvensesteenweg 196, Zaventem (Vlaams-Brabant)

Het complex bestaat uit een neoclassicistisch voorgebouw, eertijds gemeentehuis en onderwijzerswoning en een haaks aansluitende schoolvleugel met speelplaats ten westen, gebouwd naar een ontwerp van Louis Spaak uit 1860, uitbreidingen in 1906 en 1959-1960.

Betrokken bij

Graf van de beeldhouwer Oscar De Clerck

Sint-Stefaansstraat 73A (Zaventem)

Deze bescherming betreft het graf met grafteken van de beeldhouwer Oscar De Clerck.

Grafteken voor Oscar De Clerck

Sint-Stefaansstraat 73A, Zaventem (Vlaams-Brabant)

Naoorlogs modernistisch grafteken voor de beeldhouwer Oscar De Clerck (1892-1968).