Rechtsgevolgen

De Vlaamse Overheid beschikt over verschillende instrumenten om het behoud van onroerend erfgoed te verzekeren. Enerzijds kan erfgoed vastgesteld worden, anderzijds kan men erfgoed beschermen.

Zolang een onroerend goed enkel in de wetenschappelijke inventaris is opgenomen, maar niet vastgesteld of beschermd is, zijn hieraan geen rechtsgevolgen gekoppeld. Of een object al dan niet beschermd en/of vastgesteld is, vind je op elke pagina van een erfgoedobject terug onder de titel ‘juridische gevolgen’. Indien het erfgoedobject beschermd is, krijg je van dat item een meer gedetailleerde beschrijving met de afbakening van de bescherming op een digitale kaart. Ook de administratieve gegevens van de bescherming, de erfgoedwaarden met de motivering en het officiële beschermingsbesluit kan je er terugvinden.

Vaststellen van een erfgoedinventaris

Eén van de instrumenten die kan worden ingezet, is de vaststelling van een inventaris. Hiermee bevestigt de minister bevoegd voor het onroerend erfgoed dat alle erfgoeditems op deze vastgestelde lijst erfgoedwaarde(n) bezitten en nog altijd bewaard zijn. Erfgoedobjecten die waardevol zijn, maar niet beschermd, krijgen hierdoor toch een aantal - minder ingrijpende - algemene en specifieke rechtsgevolgen. Het Onroerenderfgoeddecreet voorziet in totaal zes vastgestelde inventarissen, gebaseerd op de wetenschappelijke inventarissen:

  • de landschapsatlas
  • de inventaris van het bouwkundig erfgoed
  • de inventaris van archeologische zones
  • de inventaris van houtige beplantingen met erfgoedwaarden
  • de inventaris van historische tuinen en parken
  • de inventaris van het varend erfgoed

Op 28 november 2014 is een geactualiseerde lijst van de inventaris van het bouwkundig erfgoed vastgesteld. Deze werd rechtsgeldig op 11 december 2014, 10 dagen na de publicatie in het Belgisch Staatsblad van 1 december. Hier vind je het laatste besluit terug, waar je kan nagaan welk item al dan niet is vastgesteld. Zoeken in de andere vastgestelde inventarissen, kan via dit zoekformulier.

Beschermen van onroerend erfgoed

Erfgoed kan ook beschermd worden. Het Onroerenderfgoeddecreet voorziet vier mogelijke beschermingsstatuten al dan niet met inbegrip van een overgangszone:

  • beschermd monument
  • beschermd cultuurhistorisch landschap
  • beschermd stads- of dorpsgezicht
  • beschermde archeologische site

De procedure en de rechtsgevolgen voor elk van deze statuten zijn dezelfde. Voor het beheer van beschermd erfgoed is het mogelijk om een beroep te doen op financiële ondersteuning van de Vlaamse overheid.

Daarnaast kunnen schepen en boten, maar ook drijvende of via het water verplaatsbare technische installaties als varend erfgoed worden beschermd.

Rechtsgevolgen in andere wet-, decreet- en regelgeving

De opname van een pand of een constructie in de vastgestelde inventaris van het Bouwkundig Erfgoed heeft op het Vlaamse beleidsniveau enkel bovenstaande juridische gevolgen. Het staat andere overheden of administraties echter vrij om hun adviezen te baseren op de informatie die beschikbaar is via de inventaris. Vanuit andere beleidsvelden of overheden kan men zich op de inventaris baseren om het bouwkundig erfgoed via een aantal specifieke maatregelen te waarderen.

Voorbeeld: De stad Brugge baseert zich met de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening op het bouwen, verkavelen en op de beplantingen van 15 juni 2006 (B.S.5 juli 2006) op de inventaris om het bouwkundig erfgoed binnen de gemeentegrenzen zo goed mogelijk te behouden. In artikel 6, punt 3 wordt opgelijst welke vergunningen nodig zijn voor panden opgenomen in de inventaris.

  • 83.326 relicten bouwkundig erfgoed
  • 587 bouwkundige gehelen
  • 476 landschapsatlasrelicten
  • 129 archeologische zones
  • 671 tuinen en parken
  • 2.918 bomen en struiken
  • 129 vaartuigen
  • 1.382 oorlogsrelicten
  • 266 orgels
  • 177.436 foto's
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.