Deze pagina afdrukken

De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed

Sterckxhof, Provinciaal Museum Kunstambachten (ID: 11279)

Foto niet beschikbaar
Alle foto's

Administratieve Gegevens

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Nr. 160. "Provinciaal Museum voor Kunstambachten", z.g. "Sterckshof", modo Hooftvunder, Edelhof, Scholiershof. Aan W.-zijde van Rivierenhof gelegen kasteel met oude kern, heropgebouwd in vrij geïnterpreteerde neo-Vlaamse renaissancestijl, 1931-38, n.o.v. J.A. Van der Gucht.

Ten N. witstenen monument voor de gesneuvelden van W.O. I door F. Jochems (cf. inscriptie), (591).

Voor XIII, omgrachte schans of schranshoeve; eerste vermelding onder de benaming "Hootvonder", 1260; in 1432, sprake van een omgrachte herenwoonst met hoeve, in 1525, aankoop door Antwerps koopman Geeraard Sterck (vandaar "Sterckshof") van een omgracht herenhuis met hoeve, schuur en brouwerij: verbouwing tot hof van plaisantie in traditionele stijl; herstellingswerken na de brand van 1542 (Maarten van Rossum), vermoedelijke verbouwingswerken tussen 1659, cf. ets van Johanna Theresia van Lemens, en 1678, cf. gravure in J. Leroy, Notitia Marchionatus. Inmiddels verschillende malen van eigenaar verwisseld, in 1693, samen met Rivierenhof, verkocht aan de jezuïeten van Lier, verhuurd aan Fr.J. de Baillet en omgevormd tot hoeve; afbraak van het vervallen lusthof. Beide eigendommen, in 1778 verkocht aan bankier J.B. Cogels ingevolge afschaffing jezuïetenorde in 1773; provinciaal bezit sedert 1921.

Van het voormalige Sterckshof restten slechts de omgrachte funderingen met aan O.-zijde een ruime XVI b-voorbouw van één bouwl. en halfronde hoektoren, aansluitende ingangspoort, N.W.-langsschuur met zadeldak en aan overzijde Hooftvunderlei de prachtige Sterckshoeve. 1922, plannen voor wederopbouw, 1931-38, fantasierijke uitvoering gebaseerd op XVII-grafische documenten n.o.v. J.A. Van der Gucht: bewaarde woning (terug ?) tot twee bouwl. opgetrokken, poortgebouw op zijn oorspronkelijke plaats heropgericht en schuur sterk verbouwd; tussenliggende ruimten ingevuld met sprookjesachtige gebouwen, een combinatie van ridderlijk slot en steedse patriciërswoning. Sterckshoeve in 1944 in dezelfde trant gerestaureerd (!), in 1945 door bominslag vernield en niet herbouwd. Het in 1938 als "Museum van Vlaamsche Beschaving en Openluchtmuseum" geopende Sterckshof, werd in 1953 omgevormd tot "Provinciaal Museum voor Kunstambachten" (fig. 190).

Nederzetting binnen rechth. slotgracht gevoed door de Grote Schijn en toegankelijk via twee bruggen aan Hooftvunderlei; grondplan met twee onregelmatig gevormde binnenplaatsen omzoomd door gebouwen (N.O.) en grote tuin (Z.W.); poortgebouw aan meest N.-binnenplaats, waaraan zich de z.g. dienstgebouwen bevinden; doorgang naar tweede binnenplaats, het z.g. erehof met meer residentiële gebouwen en toegang tot tuin. Alle gebouwen uitgevoerd in rijkelijke neotraditionele bak- en zandsteensstijl; leien bedaking, overwegend zadeldakvorm, met dakvensters en -kapellen. Verankerde lijst-, trap- en puntgevels met kenmerkende muuropeningen (beluikte kruis-, bol- en kloosterkozijnen, rond-en tudorboogvormige deuren en poorten), alternerend met gekanteelde buitenmuren en talrijke polygonale of ronde traptorens met peer of spits; Z.-binnenplaats met omlopende rondbooggalerijen (N.W.) en erkervormige uitbouw van gereconstrueerde huiskapel (O.).

Inrichting voor museale functie. Verschillende glasramen o.m. door E. Yoors en M. De Groot.

  • BAKELANTS I., De glasschilderkunst in België in de negentiende en twinstigste eeuw. dl. A, Wommelgem, 1986, p. 79-80.
  • GIJPEN L., Krans van kastelen in de provincie Antwerpen, Antwerpen, 1960, p. 19-25.
  • LEONARD E., Het Sterckshof, s.l., s.d.
  • MEEWIS W.-WALGRAVE J., 50 jaar Sterckshof. Tentoonstelling 20 juni - 20 september 1981. Prov. Mus. Sterckshof - Deurne.
  • SCHOBBENS J., [Promenades autour d'Anvers]. Dl.1, Les environs d'Anvers. 65 promenades pédestres dans un rayon de 10 kil. à partir de l'Hôtel de ville, Brussel, [1930], p. 70-72.

Bron: Kennes H., Plomteux G. & Steyaert R. met medewerking van Wylleman L. & Himler A. 1992: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Antwerpen, Fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in in Vlaanderen 3ND, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Kennes, Hilde; Plomteux, Greet & Steyaert, Rita

Relaties