Deze pagina afdrukken

Kasteel Ten Dorpe, Mortsel

De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed

Kasteel Ten Dorpe (ID: 13654)

Foto niet beschikbaar
Alle foto's

Administratieve Gegevens

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Zogenaamd "Kasteel Ten Dorpe". Overblijfsel van een domein, leen van Cantecroy en reeds vermeld in 1290, dat volledig door verkavelingen, straten- en spoorwegaanleg verloren ging. Eertijds door een dreef verbonden met het kasteel Cantecroy (zie Ferrariskaart). Door brand verwoest in 1583 bij het beleg van Antwerpen, zie landschapstekening "bij den Luythage" van 1609 van P.P. Rubens waarop ruïne van kasteel met poortgebouw en toren die duidelijk overeenkomen met de huidige. Midden 17de eeuw herbouwd als huis van plaisantie door de familie Goubau; in de tweede helft van de 18de eeuw in handen van burggraaf du Toict (zie wapenschild boven poort). Zijn huidig uitzicht kreeg het kasteel na verbouwingen circa 1860; verval na 1925, thans (sinds 1977) hersteld en heringericht als woning.

Fraai kasteeltje in groene omgeving van beuken, linden en olmen; 16de-eeuwse kern zie ingangspoort, toren, puntgevels aan westzijde en dakgebinten ; sterk verbouwd in neo-Vlaamse renaissancestijl in het derde kwart van de 19de eeuw zie uitspringende plint, zuidoostelijke uitbouw met kapel, trapgevel aan zuidzijde, vernieuwde en aangepaste muuropeningen

Tot 1934 (graven dieptespoor Antwerpen-Brussel) omwald buitengoed. Toegang via bakstenen brug (oude gracht) met drie korfbogen en poortgebouw: verankerde bakstenen muur met zandstenen speklagen, bekroond met kantelen; hoger opgaande middenpartij met geprofileerde korfboogpoort onder bak- en zandstenen waterlijst op saterkopconsoles. Boven de poort wapenschild van de familie du Toict d'Oyevaersnest; rechts zittend Onze Lieve-Vrouwebeeld met rechtstaand kind op sokkel met bladmotief.

Bak- en zandstenen gebouw van zes en vijf traveeën en twee bouwlagen onder leien zadel- en schilddak op grosso modo rechthoekig grondplan met een uitbouw aan zuidelijke voorgevel en oostelijke zijgevel (kapel). Gebroken gevellijn van voorgevel met in oksel een octogonale toren van vier verdiepingen onder ingesnoerde peerspits.

Verankerde lijst- en puntgevels gemarkeerd door kordons en doorlopende lekdrempels, deels beluikte rechthoekige vensters. Zuidelijke voorgevel met gebroken gevellijn: drie vooruitspringende middentravee, ten westen geflankeerd door de bakstenen toren met zandstenen hoekstenen, kordons en getraliede rechthoekige vensters onder uitspringende lateien.

Twee eerste traveeën met oudere benedenverdieping bekroond met een trapgevel (vier treden) uit het vierde kwart van de 19de eeuw, ankers, topstukken en bolornamenten. Ingangstravee met steektrap (vier treden) en geprofileerde arduinen segmentboogdeur.

Oostzijde met lagere aanbouwsels, uitspringend zuidelijk gedeelte met twee grote getraliede radvensters en in top vierpasvenster; laatste travee met topgevel

Noordelijke achtergevel met centrale deurtravee hoger opgaand met tuitgeveltje, op tweede bouwlaag geprofileerd rondboogvenster met fraaie houten roedenverdeling; geprofileerde arduinen deuromlijsting met afgeronde bovenhoeken, bordestrap.

Verankerde westelijke zijgevel met twee tuitgevels op schouderstukken bekroond met topstukken.

  • Gegevens verstrekt door de heer J. Fleerackers, eigenaar van Ten Dorpel.

Bron: Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N2 (Ho-Ra), Brussel - Gent.

Auteurs: Steyaert, Rita