Deze pagina afdrukken

Egmontkasteel, Zottegem

Egmontkasteel, Zottegem

De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed

Egmontkasteel (ID: 9604)

Foto niet beschikbaar
Alle foto's

Administratieve Gegevens

Beknopte karakterisering

Beschrijving

* Egmontkasteel Sterk verbouwd, voorheen omgracht kasteel, gelegen ten N.-W. van de Heldenlaan, middenin park met o.m. kastanje- en lindebomen; standbeeld van Lamoraal van Egmont van 1872, door J. Calloigne (Brugge). Fungeerde tijdelijk als stedelijk museum (overgebracht naar Grotenberge), heden deels gebruikt als Academie.

Oudste vermelding uit XIII; verscheidene bezettingen, o.m. in 1452 verwoest bij opstand tegen Filips de Goede. In XVI a, bezit van de familie van Egmont die het kasteel wijzigde naar voorbeeld van hun kasteel te Egmont-aan-der-Hael. In 1541 woonplaats van Lamoraal van Egmont (1522-1568), Nederlands staatsman in dienst van Filips II, onthoofd te Brussel als leider der oppositie tegen Granvelle, aartsbisschop van Mechelen.

Geleidelijk verval, mede door slordige verbouwingen i.l.v. XVIII en XIX; in 1709 eigendom van de familie Pignatelli; in 1819 verkocht aan baron Lefebre; in 1866 eigendom van J. Ceutenick in XIX B kreeg het kasteel zijn huidig uitzicht.

Een gravure van Sanderus (Flandria Illustrata, 1641) toont een rechth., omgracht domein met L-vormig kasteel. Van het oude kastee1 bleven bewaard: het tracé van de voormalige omwalling, gedempt in 1927 toen een straat aan Z.-zijde werd getrokken, en de N.-Z.-gerichte vleugel bestaande uit twee volumes van verschillende hoogte onder twee zadeldaken (resp. leien en mechanische pannen), baksteenbouw op natuurstenen plint, fraaie renaissance-erker van de ridderzaal in de O.-gevel.

O.-gevel van tien ongelijke trav. Begane grond onder zandstenen rollijst, doorlopend over de O.-gevel en N.zijpuntgevel van de N.-aanbouw. Rechth. vensters, afgelijnd door hoeken negblokken met kwarthol beloop, als voormalige kruiskozijnen, onder gekoppelde ontlastingsboogjes; l.-vensters zijn verlaagd; enkele zijn gedicht. Fraaie renaissance-erker op Tudorbogen in overstek op voluutconsoles (fig. 359), deels bewaarde verankerde kruiskozijnen, sierlijke cartouche. Lodewijk XV-deur in een geprofileerde

omlijsting van arduin op imposten; vleugeldeur, gebogen tussendorpel met schelpmotief, fraai uitgewerkte waaier.

Sterk verbouwde W.-gevel met N.partij bestaande uit resp. vier en twee achteruitspringende trav. met sporen van vroegere ordonnantie. R.-deel van vier trav. en twee bouwl., aan N.zijde afgelijnd door hoekstenen, onder aansluitende bedaking, XVIII Bgevelordonnantie met enkelhuisopstand. Getoogde vensters, sommige met luikhaken, deels in gecementeerde omlijstingen. Schouderboogdeur afgelijnd door hoek- en negblokken met kwarthol beloop. L.-deel van twee trav. en twee bouwl. op afgeschuinde sokkel van zandsteen, aandak aan N.-zijde, met vermoedelijk sporen van oorspronkelijke opstand uit XVI. Gedicht korfboogvenster en sporen van vensters met zandstenen negblokken op benedenverd., deels kwarthol op benedenverd. Twee recente rechth. deuren.

Z.-partij met in XIX B aangepaste, beraapte rechth. en rondboogvormige vensters, ramen in ijzeren harnas, recente haakse portierswoning van één bouwl.

Z.-gevel in 1867 tot hoofdgevel verbouwd, samen met een deel van de Z.-partij, en onder schilddak gebracht, n.o.v. architect E. Van Hoecke. Bakstenen voorgevel van vier trav. en twee bouwl.; gebruik van simili-natuursteen en natuursteen. Aflijnende hoekstenen, gekorniste puilijst. Rechth. vensters geflankeerd door resp. Toscaanse (benedenvensters) en Corinthische (bovenvensters) pilasters met ingediepte schachten; onder- en bovendorpels met casementen. Rondboogdeur in sobere kwarth,olle omlijsting, portiek met Corintische zuilen op hoge sokkels, een balkon schragend. Twee markante centrale dakkapellen met tuitgevel en gelijksoortige vensteromlijstingen. Korte attiek tussen postamenten boven de zijtrav.

N.-aanbouw, vermoedelijk uit zelfde tijd als hoofdvleugel, in XVIII omgebouwd tot koetshuis. Sterk verbouwde O.-gevel en N.-zijpuntgevel (l.g. op zandstenen sokkel), gedichte muuropeningen, bewaarde negblokken; recente muuropeningen. Aangepaste W.-gevel (zie bouwnaad l.) geritmeerd door vlakke pilasters, begane grond met gedrukte boogarcaden, latere muuropeningen in de spaarvelden, daarboven rechth. vensters (1764).

Interieur: gerestaureerde ridderzaal, fraaie rococo bordestrap met wapenschild van de Coninck-Wapenaert die het kasteel bewoonde in 1756. Overige ruimten zijn tot klaslokalen omgebouwd met sporadisch behoud van XVIII- en XIX-schouwen.

Ten W.: overblijfsel van een vaste brug

  • SCHOUTTEET A., Zottegem, de Egmontstede (Toerisme in Oost-Vlaanderen, 1966/2).
  • SCHOUTTEET A., Het Egmontkasteel van Zottegem (Toerisme in Oost-Vlaanderen, 1972/5).
  • VAN LIEFERINGE H., Zottegem, in Het groot kastelenboek van België, dl. II, Kastelen en buitenplaatsen , Brussel, 1977, P. 289.

Bron: D'Huyvetter C., de Longie B.& Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent.

Auteurs: d'Huyvetter, Clio; de Longie, Bea & Eeman, Michèle

Relaties