Sas

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Bornem
Deelgemeente Bornem
Straat Sas

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Bornem (geografische inventarisatie: 01-01-1995 - 31-12-1995).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Betrokken personen

Beschrijving

Sterk gebogen straat, gelegen in het gelijknamige kleine gehucht in het meest noordelijk deel van de gemeente en zogenaamd naar de aanwezigheid van het Sas, aangelegd in 1589-1592.

Vermoedelijk ten gevolge van zware overstromingen in de loop van de 12de en 13de eeuw, heeft de loop van de Schelde zich verlegd en ontstond de "Oude Schelde". Beide Scheldes werden door een smalle sluis verbonden: in tijden van droogte of zware regenval was dit echter niet voldoende. Bornem dat voorheen uitstekend gelegen was voor de scheepvaart op de Schelde, raakte bovendien volledig afgezonderd. In 1589-1592 werd door Pedro van Coloma, toenmalige Heer van Bornem (1586-1621), een sas gebouwd en tegelijkertijd de verbindingsgracht tussen Oude en Nieuwe Schelde verbreed. De moerassige omgeving veranderde in vruchtbare weiden en akkers en het dorpscentrum werd opnieuw toegankelijk voor de scheepvaart. De omgeving, op de kaart van Het Land van Bornem (Sanderus, 17de eeuw) "Den Nieuwe Polder" met onder meer bewaarde schorren en Sashuis, werd beschermd als dorpsgezicht.

Vóór het sashuis: pleintje met beeld "Hulde aan Tony Van Os", kunstschilder 1886-1945, door H. Lannoye (1971).

  • Administratie Ruimtelijke Ordening, Huisvesting, Monumenten & Landschappen, Bestuur voor Monumenten en Landschappen, Provinciale Directie Antwerpen, beschermingsdossier.

Bron: De Sadeleer S., Kennes H., Plomteux G. & Steyaert R. 1995: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Mechelen, Kanton Puurs, Klein Brabant, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 13N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Kennes, Hilde

Datum tekst: 1995

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Bornem

Bornem (Bornem)

omvat Boerenwoning

Sas 2, Bornem (Antwerpen)

omvat Heilige Theresiakapel

Sas 11, Bornem (Antwerpen)

omvat Herberg Sashuis

Sas 1, Bornem (Antwerpen)

omvat Italiaanse populier als bakenboom

Sas zn (Bornem)

omvat Sas van Bornem

Sas zonder nummer, Bornem (Antwerpen)

omvat Scheldeschorren met rijshoutaanplanting

Dijkstraat zn, Sas zn (Bornem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.