Bruul

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Mechelen
Deelgemeente Mechelen
Straat Bruul

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Mechelen historische binnenstad (geografische inventarisatie: 01-01-1982 - 31-12-1982).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Vanouds een belangrijke uitvalsstraat van de Grote Markt via de Fonteinbrug over de Dijle, naar de 14de-eeuwse vestingsgordel. Benaming wijzend op oorspronkelijk moerassig gebied, geleidelijk opgehoogd en bewoonbaar gemaakt. Voorheen ook zogenaamd "Nieuwe Bruul" in tegenstelling met de Oude Bruul (huidige Desire Boucherystraat).

Het verslag van de Stedelijke Commissie van 1851 maakt een onderscheid tussen Korte en Lange Bruul, respectievelijk wijzend op het gedeelte Grote Markt-Botermarkt en Botermarkt-Fonteinbrug.

De straat werd oorspronkelijk gekenmerkt door een residentieel karakter, gekoppeld aan de aanwezigheid van voorname patriciërswoningen, naast maatschappelijke en religieuze instellingen.

Tussen de Blauwhond- en Borzestraat stond eertijds het zogenaamde Sint-Barbaragodshuis, gesticht in 1422 en toebehorend aan het huidenvettersambacht; in 1866 verbouwd tot herberg, in 1905 tot het grootwarenhuis Tietz en in 1921 tot "Galeries Anspach".

De norbertinessen van Leliëndaal namen in 1602 hun intrek in de voormalige refugie van de Sint-Michielsabdij (heden O.C.M.W.). Verderop stonden een aantal nu verdwenen hotels, namelijk het "Hof van Gestel" (heden nummers 78-88), het "Hof van Grimbergen" (nummer 96) en een groots hotel opgetrokken in 1696 door Jan-Lucas Fayd'herbe (nummers 83-85). Op het oostelijke uiteinde, aan de Fonteinbrug, vestigde zich in 1220 de Commanderij Pitzemburg (heden Koninklijk Atheneum met aanpalende Kruidtuin).

Door de ontmanteling van de vesten en de aanleg van de stationswijk met de Graaf van Egmontstraat, werd de Bruul tijdens de tweede helft van de 19de eeuw een belangrijke verbindingsstraat tussen het station en de stadskern. Daarmede ging tevens een belangrijke verschuiving in functie gepaard, mede door de groeiende vestiging van handelaars. Deze verlegging werd bovendien bevorderd door de geleidelijke inplanting van grootwarenhuizen (circa 1910, 1921 en 1936) en twee bioscoopzalen (1910 en 1932, heden gesloopt), waardoor de Bruul de winkelstraat bij uitstek werd, dit enigszins ten nadele van de IJzerenleen. Deze evolutie bepaalt heden duidelijk het straatbeeld: diversiteit in de bebouwing gekenmerkt door variërende gevelbreedten en hoogten; meestal aangepaste of recente winkelpuien zonder enig verband met de kwaliteitsvolle bovenbouw.

De eerste helft van de straat wordt gedomineerd door recente inplanting van of verbouwing tot grootwarenhuizen, waarvoor een aantal fraaie burgerhuizen moesten verdwijnen.

Sporadisch bewaarde basisbebouwing naast overwegend sobere 19de-eeuwse lijstgevels van drie bouwlagen en twee tot drie traveeën, al dan niet met aangepaste gevelbekleding (zie nummers 4, 5, 24, 27, 29, 64, 69, 70, 90, 91, 93, 106, 117-119, 125 en 127). Enkele lijstgevels vallen op door een meer uitgewerkte gevelordonnantie, zie nummers 10 en 13: geaccentueerd middenrisaliet met geblokte penanten en vensters in geriemde stucomlijsting. Nummer 15: getoogde vensters onder omlijsting op wortelmotief en aangepaste neoclassicistische pui. Nummer 110 met houten winkelpui uit de tweede helft van de 19de eeuw. Oudere kernen soms merkbaar aan algemeen volume of constructieve details met name nummer 1 met bewaard bolkozijn, nummers 30, 38 en 95-99. Daarnaast lijstgevels met art-deco-inslag door toepassing van geometrische motieven op muurpenanten en borstweringen (nummer 12) of meer typisch in het algemeen gevelconcept (nummer 32).

Aan de zijgevel van nummer 72 (Korte Schipstraat) een Onze-Lieve-Vrouwebeeld met Kind; wereldbolvormige sokkel met slang; gebogen baldakijn.

Voorts kleinschalige appartementsgebouwen waaronder nummer 68 in zakelijke baksteenstijl.

  • VERBEEMEN J., De Bruul. Van patriciërs- tot handelsstraat. Een aspect van de Mechelse ekonomische evolutie van circa 1800 tot op heden, in Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, deel 60, 1956, p. 130-151.

Bron: Eeman M., Kennes H. & Mondelaers L. 1984: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Mechelen, Binnenstad, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 9N, Brussel - Gent.

Auteurs: Eeman, Michèle; Kennes, Hilde & Mondelaers, Lydie

Datum tekst: 1984

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Mechelen binnenstad

Mechelen (Mechelen)

omvat Art-decostadswoning

Bruul 32, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Bruul 110, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Bruul 18, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuizen

Bruul 57-59, Mechelen (Antwerpen)

omvat Classicistisch herenhuis

Bruul 79BIS, 81, Mechelen (Antwerpen)

omvat Classicistische eenheidsbebouwing

Bruul 78-88, Mechelen (Antwerpen)

omvat Classicistische stadswoning

Bruul 14, Mechelen (Antwerpen)

omvat Commanderij Pitzemburg en tuin

Bruul zonder nummer, 131-133, Mechelen (Antwerpen)

omvat Eclectisch getinte stadswoning

Bruul 61, Mechelen (Antwerpen)

omvat Eclectisch herenhuis Hof van Grimbergen

Bruul 96, Mechelen (Antwerpen)

omvat Fonteinbrug

Bruul zonder nummer, Mechelen (Antwerpen)

omvat Handelspand

Bruul 12, Mechelen (Antwerpen)

omvat Herenhuis in second empirestijl

Bruul 67, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis

Bruul 50, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis

Bruul 30, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis

Bruul 40, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis Den Aren

Bruul 1, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis De Kleine Kraan

Bruul 10, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis De kleine Maegt van Mechelen

Bruul 2, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis De Mouw

Bruul 6, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis de Trouw

Bruul 13, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis De Zwarte Zevenster

Bruul 38, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis Dry Koningen

Bruul 5, Mechelen (Antwerpen)

omvat Huis Het Wit Vosken

Bruul 16, Mechelen (Antwerpen)

omvat Norbertinessenpriorij Onze-Lieve-Vrouw van Leliëndaal

Bruul 52-56, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 108, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 129, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 8, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 7, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 125, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 95, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 83-85, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 39-41, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 20, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Bruul 134, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning Dobbelen Arend

Bruul 3, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning Kasteel van Namen

Bruul 4, Mechelen (Antwerpen)

omvat Twee burgerhuizen

Bruul 94, 98, Mechelen (Antwerpen)

omvat Tweegezinswoning

Bruul 60-62, Mechelen (Antwerpen)

omvat Woonhuis ontworpen door H. Hoste

Bruul 22, Mechelen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.