Brusselsepoortstraat

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Brusselsepoortstraat

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Vanouds een onderdeel van de uitvalsweg naar Brussei. Leidt van de sinds 1855 gesloopte Vijfwindgatenpoort naar de Brusselse- of Keizerpoort aan de Nederschelde. Deze poort werd circa 1384 opgetrokken na het graven van de Keizersvest (1378-1384) die de Schelde bij het binnen- en buitenvloeien van de stad verbond; bij de aanleg van de nieuwe verdedigingsgordel in 1578 versterkt ondermeer met een bastion; grotendeels gesloopt in 1790 werd de stadspoort in 1806 vervangen door een fraai ijzeren hek geflankeerd door twee paviljoenen, in empirestijl en naar ontwerp van architect J.B. Pisson. Op zijn beurt afgebroken in 1860.

Het driehoekige pleintje bij de aanvang van de Brusselsepoortstraat en de Sint-Lievenspoortstraat, tegenover de kazerne Cdt. Jonkheer de Hollain, werd vroeger "ten cruce" of "aan het kruis" genoemd omwille van het kruis dat zich daar bevond. Na de supprimering van verscheidene waterstraatjes naar de Schelde die gelijk loopt met de Brusselsepoortstraat, werd het kruis in 1837 vervangen door een monumentale pomp naar ontwerp van L. Roelandt opgericht door P. Parmentier, het zogenaamde wapenzegeteken der lanciers met een kolom in de vorm van een wapenbundel omgeven door krijgstuigen en -trofeeën.

In 1582 werd hier op het Zand een pesthuis opgericht, het zogenaamde huis van Sint-Macharius dat later omgevormd werd tot ruiterij kazerne en tot op heden kazerne bleef. In de loop van de eerste helft 19de eeuw breidde de grote paardevolkskazerne haar gebouwen aan de Brusselsepoortstraat aanzienlijk uit en ook thans nog wordt de ene straatkant grotendeels ingenomen door de gesloten en bepleisterde gevelwand van de kazerne. De kleine paardenvolkskazerne die zich aan dezelfde straatkant bevond (nummer 59) werd onlangs door een nieuwe bouw vervangen.

Volgens archieffoto's waren tot eind 19de eeuw beide straatkanten nog overwegend afgezet met huisjes van een of twee bouwlagen uit 16de, 17de en 18de eeuw waaronder een paar fraaie topgevels, die de straat tot een pittoresk geheel maakten. Het merendeel heeft echter plaats geruimd voor grootschaligere rijhuizen uit 19de en 20ste eeuw (ondermeer nummer 49) terwijl ook recente hoge flatgebouwen het conglomeraat van diverse bouwstijlen en geveltypes komen aanvullen, ondermeer nummer 129 op het gedempte Klein Scheldeken. Slechts enkele oudere kernen bleven in meestal grondig aangepaste of verhoogde vorm behouden. De bebouwing tussen de Crevelstraat en de voormalige Sint-Lievensvest, heden Keizersvest, werd in 1873 gesloopt en vervangen door gelijkaardige rijhuizen met witbepleisterde lijstgevels die het enige homogene straatgedeelte uitmaken ondanks de aanpassingen die ook hier al doorgevoerd werden.

  • FRIS V. en DE CRAEMER R. 1923: Gand monumental et historique, Gent, 87

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. 1979: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent,  Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NB N-O, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1979

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Gent zestiende-eeuwse stadsuitbreiding

Gent (Gent)

omvat Burgerhuis

Brusselsepoortstraat 146-148, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuizen

Brusselsepoortstraat 154-162, 166, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Drie rijhuizen

Brusselsepoortstraat zonder nummer, 73, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Drie stadswoningen

Brusselsepoortstraat 63-67, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhuis

Brusselsepoortstraat 97, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Brusselsepoortstraat 134-138, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Brusselsepoortstraat 140-142, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Brusselsepoortstraat 168, Keizervest 1, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Kazerne de Hollain

Alphonse de Hollainhof zonder nummer, 99-119, 100-120, Brusselsepoortstraat 69F-H, 69K-N, 69P-R, Gent...

omvat Pomp van 't Zand

Brusselsepoortstraat zonder nummer, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Porseleinwinkel Vanhoecke

Brusselsepoortstraat 61, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Brusselsepoortstraat 84, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning met houten winkelpui

Brusselsepoortstraat 111-113, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoningen

Brusselsepoortstraat 68-76, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoningen

Brusselsepoortstraat 40-48, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoningen met lijstgevel

Brusselsepoortstraat 122-124, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee rijhuizen

Brusselsepoortstraat zonder nummer, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee stadswoningen

Brusselsepoortstraat 106-108, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Zes huisjes in steegbeluik

Brusselsepoortstraat 87-97, Gent (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.