Oude Houtlei (stadsuitbreiding tot 16e-eeuwse omwalling)

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Oude Houtlei

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Tot 1898 bestond deze straat uit een vanouds bebouwde kaai, gelegen aan een circa 1165 gegraven stadsvest. Deze gracht maakte samen met de stadsmuur en de vier stadspoorten aan en over de Houtlei deel uit van de Sint-Michielsvesten. De vestingsgordel rondom de in 1165 aan de stad gehechte Sint-Michielsparochie vormde de westelijke verdedigingsgrens van de middeleeuwse stad. Tot de 17de eeuw zou aan de Houtlei de markt van brand- en timmerhout plaats gevonden hebben. Bij de demping van het toeslibbende en stinkende vestwater in 1898 waren de oude stadsmuren en -poorten reeds grotendeels verdwenen. Aan beide zijden van de stadswal werden sinds de middeleeuwen verscheidene kloosters opgericht. Binnen de middeleeuwse stad en palend aan de stadswal bevonden zich het klooster der alexianen, huidig Sint-Amandusinstituut (Sint-Michielsstraat nummer 9) en het klooster van de cisterciënzerzusters van Oost-Eecloo, huidig Sint-Lucasinstituut (Zwartezustersstraat nummer 30). Beide instituten hebben van de demping van de Houtlei gebruik gemaakt om hun schoolgebouwen uit te breiden met bakstenen vleugels in neogotische stijl. In deze eind 19de eeuw ontstane straatwand vormen beide complexen met hun talrijke trapgevels en hoektorens dan ook de blikvangers. De zuidkant van deze karakteristieke straatkant is voorts samengesteld uit burgerhuizen met rode of witgeglazuurde bakstenen gevels, voornamelijk in eclectische stijl (zie ook andere straatkant).

Ook buiten de middeleeuwse stadsvesten hadden zich al vroeg kloosters vlakbij de Houtlei gevestigd, namelijk het begijnhof van Sint-Aubert of Sint-Obrechtsgodshuis sinds het derde kwart van de 18de eeuw, en het klooster der clarissen-urbanisten sinds 1653. Beide stichtingen liggen grotendeels achter de aangrenzende woningen van de straatkant en zien enkel respectievelijk met een neogotische kapel en een fraaie neobarokke kerkgevel uit op de Oude Houtlei. De huidige scenografie wordt voornamelijk bepaald door een groot aantal 17de- en 18de-eeuwse burger- en herenhuizen, vele nochtans met in de loop van de 19de eeuw aangepaste lijstgevels. Enkele panden hebben echter reeds plaats moeten ruimen voor nieuwe flatgebouwen zodat de homogeniteit van deze straatkant deels verstoord wordt. Bij de aanvang van de straat (noordzijde) werden eveneens een paar oude woningen gesloopt en vervangen door rijhuizen uit de tweede helft van de 19de eeuw, nummer 2 tot 8; daarbij werd de rooilijn een weinig naar achteren verlegd. Ter hoogte van nummer 28 bevindt zich vanouds een verspringing in de rooilijn.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. 1979: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Bouwen door de eeuwen heen  in Vlaanderen 4NB Z-W, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1979

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Gent zestiende-eeuwse stadsuitbreiding

Gent (Gent)

omvat 16de-eeuwse stadswoning

Oude Houtlei 12, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Brouwerij Den Pauw

Hoogstraat 1, Oude Houtlei 2A-G, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Oude Houtlei 8, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Oude Houtlei 128, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Oude Houtlei 112, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Oude Houtlei 22, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Oude Houtlei 24, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Classicistische stadswoning

Oude Houtlei 148, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Classicistische stadswoning

Oude Houtlei 130, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Classicistische stadswoning

Oude Houtlei 16, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Dubbelhuis

Oude Houtlei 44, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Herenhuis

Oude Houtlei 58, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Oude Houtlei 44, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Oude Houtlei 146, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Oude Houtlei 36-42, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Oude Houtlei 116-118, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Oude Houtlei 114, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hotel Ortegat

Oude Houtlei 34, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hotel Verhaegen-Lammens

Oude Houtlei 110, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Klooster van de clarissen-urbanisten

Oude Houtlei 122-124, 124A-B, 124D, 124c, Brandstraat 3, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Klooster van Poortakker

Oude Houtlei 56, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Neoclassicistische stadswoning

Oude Houtlei 140, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Onderwijsgebouw Petite Ecole Française

Oude Houtlei 142, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 18, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 20, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 44, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 134, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 132, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 10, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 14, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 124, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 28-32, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Oude Houtlei 120, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning naar ontwerp van E. Lelubre

Oude Houtlei 138, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee burgerhuizen

Oude Houtlei 2-4, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee enkelhuizen

Oude Houtlei 150, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

is gerelateerd aan Oude Houtlei (middeleeuwse stadskern)

Oude Houtlei (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.