Kortrijksesteenweg (19de- en 20ste-eeuwse stadsuitbreiding)

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Kortrijksesteenweg

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Zeer lange en belangrijke straat vertrekkende van de Kortrijkse Poort in het verlengde van de Kortrijksepoortstraat, de belangrijkste zuidelijke uitvalsweg. Vrij krommend tracé doorheen het gebied zogenaamd "buiten de Kortrijkse Poort" en "Sint-Pieters-Aalst" tot de grens met Sint-Denijs-Westrem. Verder eerder rechtlijnig verloop doorheen Sint-Denijs-Westrem, Sint-Martens-Latem en zo verder naar Kortrijk; tot de aanleg van de autosnelweg E3 de belangrijkste verkeersader in die richting.

De aanleg dateert van 1716-1720. In de loop der jaren doorkruist door de spoorlijn Brussel-Oostende (1839) ter hoogte van het Parkplein en de Ringvaart (1969 juist voor de grens met Sint-Denijs-Westrem. Straatbeeld en bebouwing op te splitsen in verschillende groepen:

Een eerste gedeelte, oorspronkelijk de westelijke aflijning van de voormalige citadel, afbuigend tot voor de ingang van het huidige Citadelpark (aangelegd in 1874) vertoont een overwegend neoclassicistische bebouwing uit het vierde kwart van de 19de eeuw. Burgerhuizen met enkelhuisopstand, meestal drie traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak. Bepleisterde en beschilderde parementen op arduinen plint, gemarkeerd door imitatiebanden op de begane grond, geheel de gevel of het middenrisaliet. Bel-etage meestal voorzien van een centraal ijzeren balkon of houten erker; talrijke later aangebrachte winkelpuien waaronder nog enkele houten puien (nummer 5, 7, 100, 109). Verschillende huizen zijn in eenheidsbebouwing opgetrokken (onder meer nummer 243-249, 266-280, 361-363).

Sporadische oudere bebouwing aan de rechter straatzijde tussen de Meersstraat en Baliestraat (nummer 112-124) en de Smidsestraat en huidige Désiré Van Monckhovenstraat.

Enkele gevels vertonen een rijkere ornamentatie (onder meer nummer 14, 16-26, 137, 177, 253, 291, 393). Hiernaast komen ruimere burgerhuizen voor met vier traveeën gemarkeerd door een zijrisaliet met gebogen frontonbekroning (nummer 62-76, 170) of geaccentueerde centrale travee (nummer 185).

Typische afgeronde hoekpanden met de links gelegen dwarsstraten naar de Koning Leopold II-laan en het park (eveneens afgelijnd na 1875). Recent werden een aantal burgerhuizen vervangen door schaalbrekende flatgebouwen (onder meer de rechter straatwand tussen de Koningin Elisabethlaan en de Koningin Astridlaan).

Het straatgedeelte tussen het park en de spoorweg (parkplein) werd slechts begin 20ste eeuw bebouwd. Naast bepleisterde neoclassicistische panden (onder meer nummer 382 van 1906 naar ontwerp van architect E. De Weerdt, 388, 422, 426, 464-472, 569, 571) komen verschillende geglazuurde en sobere bakstenen parementen voor verrijkt met hardsteen voor plint, kordons en vensteromlijstingen (onder meer nummer 378 en 380 van 1910, 384, 386, 416, 430, 432 van 1901, 573 gedateerd 1903).

De viaduct, aangelegd in 1911 bij het verhogen van de spoorlijn wordt ondersteund door twee rijen gietijzeren kolommen, gemerkt .Victor Bertaux, Bruxelles-Midi", op geprofileerde betonnen sokkels en versierd kapiteel met gevleugeld bevestigingsstuk. Overwelving met bakstenen troggewelfjes tussen I-balken.

-Doorheen de wijk Sint-Pieters-Aalst tot het kruispunt zogenaamd "de Sterre" vertoont het straatbeeld een veel minder homogeen karakter. Naast een kleinschalige eenheidsbebouwing met twee of twee en een halve bouwlaag en typische gevelordonnantie en vensters uit het derde kwart van de 19de eeuw (nummer 502-532, 544-558) onderbroken door het schaalverstorend geel bakstenen bureelgebouw van de RTT (nummer 540-542) uit het midden van de jaren 1950, komen grote alleenstaande villa's voor, daterend uit het tweede kwart van de 20ste eeuw. Het hoekpand met de Krijgslaan wordt ingenomen door het moderne studentenhome "Koningin Astrid".

-Voorbij "de Sterre" tenslotte buigt de steenweg af naar het westen, richting Sint-Denijs-Westrem. Ruime villa's met omringende tuinen in Engelse bouwtrant (onder meer nummer 1004 van 1912 naar ontwerp van architect J. Hayaert) of nieuwe zakelijkheid (nummer 1013 gesigneerd F. Coppieters), uit de eerste helft van de 20ste eeuw en recentere appartementsgebouwen in villastijl bepalen het straatbeeld. Voorbij de Ringvaart vormen twee grote complexen, links het zogenaamde "Maaltekasteel" en park en rechts het ziekenhuis Maria Middelares, de grens met Sint-Denijs-Westrem.

  • Stadsarchief Gent, Reeks G.12, 1906 . C.87, 1910-C.23, 1901 .C.7, 1912 .C. 67.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1983: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, 19de- en 20ste-eeuwe stadsuitbreiding, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NC, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1983

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Gent - 19de- en 20ste-eeuwse stadsuitbreiding

Gent (Gent)

omvat Appartementsgebouw ontworpen door Jules Lippens

Kortrijksesteenweg 392-416, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Boerenwoning en villa

Kortrijksesteenweg zonder nummer, 777, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Kortrijksesteenweg 135, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Kortrijksesteenweg 27, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis in second-empirestijl

Kortrijksesteenweg 133, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis ontworpen door A. Marchand

Kortrijksesteenweg 34, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis ontworpen door J.G. Semey

Kortrijksesteenweg 460-466, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Dokterswoning Herfstrust

Kortrijksesteenweg 565, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Domein Maaltekasteel

Kortrijksesteenweg 1023, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Enkelhuis

Kortrijksesteenweg 83, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Ensemble met architectenwoning Valentin Vaerwijck

Kortrijksesteenweg 892-898, 904, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Ensemble van drie burgerhuizen

Kortrijksesteenweg 176-180, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Gedenkplaat ter ere van Edith Cavell

Kortrijksesteenweg 128, Gent (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Herenhuis

Kortrijksesteenweg 65, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhuis

Kortrijksesteenweg 32, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhuis ontworpen door A. Marchand

Kortrijksesteenweg 14-30, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhuis ontworpen door E. De Weerdt

Kortrijksesteenweg 584, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekcomplex met de Meersstraat

Kortrijksesteenweg 102-112, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekcomplex met de Sint-Pietersaalstraat

Kortrijksesteenweg 681-687, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekcomplex ontworpen door Prosper Buyck

Smidsestraat 2-6, Kortrijksesteenweg 130, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekcomplex Rotonde

Kortrijksesteenweg 1-3, Charles de Kerchovelaan 2-4, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis De Karper

Kortrijksesteenweg 2-4, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Kasteel Hanus

Kortrijksesteenweg 1026, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Koffiehuis 't huis Sint-Pieters-Gent

Kortrijksesteenweg 460-466, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Landhuis, gedateerd 1903

Kortrijksesteenweg 766, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Neoclassicistisch burgerhuis

Kortrijksesteenweg 551, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Neoclassicistisch herenhuis ontworpen door J. Hofman

Kortrijksesteenweg 37, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Opgaande amberboom bij ziekenhuis Maria Middelares

Kortrijksesteenweg 1026 (Gent)

omvat Twee burgerhuizen

Kortrijksesteenweg 418-420, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee herenhuizen

Kortrijksesteenweg 10-12, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Vier neoclassicistische burgerhuizen

Kortrijksesteenweg 371-383, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Villa in Engelse cottagestijl

Kortrijksesteenweg 1004, Gent (Oost-Vlaanderen)

omvat Villa ontworpen door Jules Lippens

Kortrijksesteenweg 684-686, Gent (Oost-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Kortrijksesteenweg (Sint-Denijs-Westrem)

Kortrijksesteenweg (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.