Grote Markt

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Ieper
Deelgemeente Ieper
Straat Grote Markt

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Ieper (geografische inventarisatie: 01-01-1987 - 31-12-1987).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Belangrijkste marktplaats, tevens kern der stedelijke agglomeratie, waarop de hoofdstraten in verbinding met de stadspoorten samenkwamen. Van oudsher politiek, economisch en commercieel centrum met Lakenhal-Belfort-"Nieuwerck", kasselrijhuis, en herbergen; tevens vestigingsplaats van het Onze-Lieve-Vrouwgasthuis (tot voor de Eerste Wereldoorlog). Middeleeuwse huisnamen bekend; onder meer de "Munte", de "Spikere", de "Colve" en de "Besant" respectievelijk het muntatelier (+/- 1140-eerste helft van de 18de eeuw), het stapelhuis voor graangewassen, de stadsgevangenis op de hoek bij het huidige Gevangenisstraatje, en het "politiebureau". Tussen 1456 en 1792, lokalisatie van schandpaal zogenaamd "perelorijn" tegenover Het "Nieuwerck". In 1689, oprichting door het Frans bestuur van een marmeren fontein in het oostelijk marktgedeelte; verdwenen in 1806. Marktbeeld tot in de 18de eeuw nog gekenmerkt door talrijke diephuizen met houten gevel voornamelijk aan de zuidzijde; ook drie nog min of meer bewaarde middeleeuwse stenen breedhuizen aan de noordelijke marktzijde rechts van de Diksmuidestraat.

Wederopbouw grosso modo met behoud van de oude grosso modo trapezoïdale pleinconfiguratie bepaald door de inplanting van het monumentale complex Belfort-Hal "Nieuwerck" ten noordwesten; de pandenindeling en functies. Slotsom van de contraversiele discussies omtrent het al of niet heropbouwen van het "spilmonument" Belfort-Hal uiteraard met implicaties voor beeld, aanleg en functies van de Grote Markt (zie stadsinleiding). Wijzigingen in de vooroorlogse percellering beperken zich voornamelijk tot een verkleining van hoekpanden in functie van een verbreding van de uitvalsstraten. Ook enkele functieveranderingen: het Gerechtshof (nummer 1) in plaats van het Onze-Lieve-Vrouwgasthuis aan de noordelijke marktzijde tussen de Korte Torhout- en de Meensestraat; blijkbaar een toename van het aantal horecabedrijven in het kader van het fronttoerisme, echter sindsdien soms aangepast tot winkel of bankinstelling.

Historiserende wederopbouwarchitectuur. Dominerende integrale reconstructie van het complex Belfort-Hal met aanleunend "Nieuwerck", ten noorden aansluitend bij naar het vooroorlogse uitzicht heropgebouwde herbergen zijnde "In 't klein stadhuis" (nummer 32), "Den Anker" (nummer 30) en "In de trompet" (nummer 28).

Voorts weinig reminiscenties aan de vooroorlogse gevelwanden volgens oude foto's voornamelijk gekenmerkt door classicistische, laat-classicistische of eenvoudige 19de-eeuwse lijstgevels onder meer eenheidsbebouwingen. Zij betroffen breedhuizen, doch ook nog meerdere oude kernen van diephuizen onder afgewolfd zadeldak.

Huidige imitatieve "begeleidingsarchitectuur" voornamelijk bestaand uit varianten op traditionele bouwschema's geïnspireerd op de gotiek en de lokale renaissancestijl. Verschil met vooroorlogse toestand het meest uitgesproken aan de noordelijke marktzijde ter hoogte van nummers 16-26 waar een drukke opeenvolging van topgevels een uniforme gevelwand vervangt. Anderzijds, meer uitgesproken neostijlen als neoclassicisme en neorococo eerder schaars vertegenwoordigd.

Meeste handelspanden met sindsdien aangepaste of verbouwde begane grond. Huidige opsplitsing in twee registers echter ook reeds aanwezig op de bouwaanvragen met zo open mogelijk uitgewerkte puien in contrast met de bovenverdieping.

Basisconcept: breedhuizen van twee à voornamelijk drie bouwlagen onder zadeldak, soms in combinatie met een topgevel; minder vaak mansardedaken. Voorts enkele diephuizen: nummers 3, 5, 16, 18, 22, 28, 30, 32.

Doorgaans bewaarde bouwaanvragen.

  • Stedelijk Archief Ieper, 874.1, 32-33.
  • MUS O., VANDENBUSSCHE P., CONSTANDT H., De Ieperse markt een historisch fenomeen. Drie bijdragen bij tentoonstelling te Ieper van 18.1.1985 tot 1.2.1985, s.l., 1985.

Bron: Delepiere A.-M., Huys M. & Lion M. 1987: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Ieper, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie; Huys, Martine & Lion, Mimi

Datum tekst: 1987

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Ieper

Ieper (Ieper)

omvat Apotheek

Grote Markt 41, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Belfort-Lakenhal

Grote Markt 34, Sint-Maartensplein 1-3, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Bioscoop Nieuw Yper

Grote Markt 37, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 26, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 7, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis De Kollebloeme

Grote Markt 24, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Café central

Grote Markt 14, Diksmuidestraat 2-4, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Eenheidsbebouwing van twee winkelhuizen

Grote Markt 49-51, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Gerechtshof

Grote Markt 1, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg

Grote Markt 15, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg Aux trois Suisses

Grote Markt 25, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg De Drie Koningen

Grote Markt 3, Sint-Jacobsstraat 2A, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg De Maan

Grote Markt 5, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg Den Anker

Grote Markt 30, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg In 't Klein Stadhuis

Grote Markt 32, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg In de Trompet

Grote Markt 28, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg Les Halles

Grote Markt 35, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herberg Sultan

Grote Markt 33, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Herenhuis en winkel

Grote Markt 4A-B, 6, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis

Grote Markt 16, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hoekhuis Au Carillon en Vanneste

Grote Markt 31, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hotel Au Miroir

Grote Markt 12, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hotel Excelsior

Grote Markt 39, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hotel L'épée royale

Grote Markt 2, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hotel-restaurant gedateerd 1923

Grote Markt 8, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Hôtel Britannique

Grote Markt 17A, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Neoclassicistisch herenhuis

Grote Markt 29, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Neogotische eenheidsbebouwing van handelshuis en Hotel Regina

Grote Markt 43-45, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Rechtbank van Koophandel - Jeugdrechtbank - Vredegerecht

Grote Markt 10, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Grote Markt 18, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Stadswoning

Grote Markt 20, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 27, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 13, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 19, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 22, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 11, Ieper (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Winkelhuis

Grote Markt 9, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 21, Ieper (West-Vlaanderen)

omvat Winkelhuis

Grote Markt 23, Ieper (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.