Lei

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Leuven
Deelgemeente Leuven
Straat Lei

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Leuven (geografische herinventarisatie: 01-01-1997 - 15-02-2010).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De Lei - sinds het midden van de 14de eeuw bekend als Leyem, Leyam of Leye - is gelegen tussen de Dijle en de resten van de eerste stadsomwalling (12de eeuw) aan het Handbooghof. De Dijle bereikte ter hoogte van de Lei haar laagste punt, waar een constante stroming gegarandeerd was. Hierdoor was het een uitgelezen vestigingsplaats voor brouwerijen. In de 18de eeuw, toen het brouwersambacht de belangrijkste handelsactiviteit van Leuven vormde, waren aan de Lei een zestal brouwerijen gevestigd, waaronder "den Ancker" (Lei 7) en "De Hopbloem" (Lei 19). Tot het begin van de 20ste eeuw was de Lei slechts een kleine doorgang naast de Lei- of Amolen (zijde Brusselsestraat) en vormde ze de westelijke begrenzing van één van de oudste wijken van Leuven: de Slachthuiswijk. Deze wijk werd omstreeks 1911 gesaneerd kwam in een stroomversnelling na Wereldoorlog I. Ook voor de Lei had de sanering gevolgen: de bocht van de Dijle werd ingekort, de Dijle werd gekanaliseerd en de Aa - een zijarm van de Dijle - werd aangepast aan de nieuwe situatie. Met staatssteun en onder toezicht van de commissie voor Wederopbouw, werd de Lei aan de oostzijde verbreed (1918). De historische bebouwing aan de westzijde - niet opgenomen in het saneringsplan - bleef behouden. Deze westelijke straatwand met geknikte rooilijn, is een markante getuige van de historische evolutie van de straat. Het oudste relict wordt gevormd door de bijgebouwen van "de Donderbus" (Brusselsestraat 90-92), een minstens tot de 16de eeuw opklimmende versteende houtbouw. Hierop volgen "Den Ancker" in traditionele bak- en zandsteenstijl (zie Lei 7), en de barokke patriciërswoning "de Jongen Sint-Jacob" (Lei 19). De andere woningen, doorgaans drie bouwlagen hoog onder licht verspringende kroon- en daklijsten, zijn voornamelijk huizen met oudere kernen die veelal in de eerste helft van de 19de eeuw met lijstgevels aangepast werden. Tot de eerste helft van de 20ste eeuw werd het straatbeeld hier bepaald door wit bepleisterde of gekaleide gevels, zoals de gevelwanden ter hoogte van de Dijle.

De Lei nummers 3-31, werd in 2000 bij ministerieel besluit beschermd als stadsgezicht, met inbegrip van vier monumenten: Lei 7, 13, 15 en 19.

  • AROHM Vlaams-Brabant, Leuven: Archief Monumenten en Landschappen, Beschermingsdossier (27.01.2000).

Bron: Mondelaers Lydie & Verloove Clara i.s.m. Van Roy Diane, Van Damme Marjolijn en Meulemans Katharina. 2009. Inventaris van het bouwkundig erfgoed. Provincie Vlaams-Brabant. Leuven binnenstad. Herinventarisatie. Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen. VLB2 (onuitgegeven werkdocument)

Auteurs: Mondelaers, Lydie & Verloove, Claartje

Datum tekst: 2009

Relaties

maakt deel uit van Leuven

Leuven (Leuven)

omvat Brouwerij 't Sas van Gendt

Lei 11, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Brouwerij de Jonge Sint-Jacob

Lei 19, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Brouwerswoning Den Ancker

Lei 7, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Burgerhuis d'Eylant

Lei 51, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Burgerhuis Den Sterrekijker

Lei 21, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Burgerhuis Het Jesuken

Lei 17, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Burgerhuizen in historiserende wederopbouwstijl

Lei 6-8, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Herenhuis

Lei 13, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Herenhuis

Lei 23A, 25, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Herenhuis Keyser Karel

Lei 15, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Hoekhuis De Donderbus en De Cleijn Donderbus

Brusselsestraat 90-92, Lei 1, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Huizenrij Lei

Lei (Leuven)

omvat Stadswoningen

Lei 12-14, Leuven (Vlaams-Brabant)

omvat Stadswoningen

Lei 23, 27-31, Leuven (Vlaams-Brabant)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.