Groepsbebouwing op de rotonde

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Cogels-Osylei, Generaal Van Merlenstraat
Locatie Cogels-Osylei 32-40, 33-43, Generaal Van Merlenstraat 46, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Groep burgerhuizen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Generaal Van Merlenstraat 46 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 41 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 40 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 38 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 36 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 34 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 32 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 43 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 37 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 39 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 35 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Neoclassicistisch burgerhuis
gelegen te Cogels-Osylei 33 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

De monumentale gebogen gevelwanden, die het ronde plein aan de kruising van de Cogels-Osylei ende Generaal Capiaumont- en Generaal Van Merlenstraat omsluiten, zijn samengesteld uit vier huizengroepen naar ontwerp van Ernest Dieltiens uit 1897-99. Dieltiëns voerde de ontwerpopdrachten uit voor de Naamlooze Bouwmaatschappij voor het Bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier.

Deze maatschappij werd in 1886 opgericht om Zurenborg als woonwijk uit te bouwen. Architect Dieltiëns is één van de meest bepalende architecten in de wijk, die talrijke opdrachten uitvoerde voor de maatschappij. Hij realiseerde er een groot deel van zijn oeuvre. Hij realiseerde er talrijke ensembles bestaande uit fantasierijk aangeklede neoclassicistische rijhuizen, maar hij is in Zurenborg vooral gekend om zijn monumentale ensembles op de Cogels-Osylei.

De bouwmaatschappij besteedde heel veel aandacht aan de aantrekkelijke uitbouw van belangrijke, goed zichtbare plaatsen in de wijk. Hoekpanden, panden die van ver zichtbaar zijn voor de wandelaar of gevelwanden bij een rotonde, werden uitgevoerd door de maatschappij, die er een populaire architectuur voor koos. Dit ensemble van vier gevelwanden op een toplocatie in Zurenborg, is hier het ultieme voorbeeld van. Het is het centrale punt van het Berchemse deel van de verkaveling, dat bijna integraal beschermd is als stadsgezicht.

Het gaat om schijnbaar identieke maar telkens verschillend uitgewerkte gehelen, met hun neoclassicistische bouwstijl refererend naar de Franse kastelen van de Loire (onder meer Chambord). Telkens een gelijkaardige opbouw met een centraal verhoogd gedeelte, flankerende torens en vleugels, schuilgaand onder een speelse leien bedaking met torens, koepels, mansardes, hoge schoorstenen en smeedijzeren versiersels; bepleisterde, beschilderde, met panelen, rustica, frontons en andere barokelementen in stuc uitgedoste gevels, duidelijk bedoeld als imitatie van het in natuursteen uitgewerkte prototype.

Bewaarde tuinmuur met houten schutsels en een houten prieel tussen huisnummer 43 en huisnummer 45.

  • Archief Engetrim, plannen.
  • Archief F. Deceuleneer, plannen.
  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1897 # 1126 (32-36), 1899 # 1837 (38-40 en Generaal Van Merlenstraat 46).
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 70.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Cogels-Osylei

Cogels-Osylei (Antwerpen)

maakt deel uit van Generaal Van Merlenstraat

Generaal Van Merlenstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.