Hoekbebouwing met woningen en winkelhuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Generaal Van Merlenstraat, Transvaalstraat
Locatie Generaal Van Merlenstraat 9-13, Transvaalstraat 2-4, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hoekbebouwing met woningen en winkelhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beknopte karakterisering

Betrokken personen

Beschrijving

Op de hoek van de Generaal Van Merlen- en de Transvaalstraat werd rond 1906 een hoekcomplex met een winkel en vier woningen gebouwd naar ontwerp van de Borgerhoutse bouwmeester Franz Fabri. Opdrachtgever was J.B. Eyskens uit de Van Diepenbeeckstraat 29, die de huizen wellicht als opbrengsteigendom liet bouwen. De geveltekening laat zien dat de hoekwoning (9) bedoeld was als "kruidenierderij".

Fabri ontwierp de gevels in art-nouveaustijl aansluitend bij de trend die bouwmeester Jan Jacobs in die tijd in Antwerpen had ontwikkeld. Elementen die aansluiten bij die stijl zijn het parement van bak- en natuursteen en de verspringende hoogte van de vensters ter hoogte van het trappenhuis.

Het ensemble bestaat uit vijf panden van drie bouwlagen onder een platte bedaking. Het hoekpand, bedoeld als winkel, heeft een brede hoektravee, geflankeerd door één brede venstertravee in de Generaal Van Merlenstraat en twee brede traveeën in de Transvaalstraat. De vier woningen hebben telkens een smalle deur- en een bredere venstertravee. Het karakter van het ensemble wordt gevormd door het repetitieve patroon en de niveauverschillen van venster- en deurtraveeën.

De brede hoektravee is beëindigd met een gebogen fronton met natuurstenen afwerking. Op de begane grond een voordeur met twee zijlichten, onder een brede natuurstenen puilijst. In de zijgevels telkens een breed etalagevenster in natuurstenen omlijsting. Op de eerste verdieping een rondboogvenster, een element dat bij elke woning identiek wordt herhaald, net als de drielichten op de bovenverdieping.

De vier woningen hebben allemaal eenzelfde opbouw, met in de brede venstertravee een rechthoekig venster beneden, het telkens terugkomende rondboogvenster op de eerste verdieping, en het markante drielicht op de bovenverdieping. De hoger opgetrokken venstertraveeën zijn telkens beëindigd met een brede, uitspringende kroonlijst op karakteristieke houten consoles waartussen de smalle bovenvensters zitten. De smalle deurtraveeën vertalen de achterliggende bordessen van het trappenhuis, met een lage voordeur, een klein rechthoekig tussenvenster en een rondbogig bovenvenster, met elkaar verbonden door natuurstenen muurvelden.

Opmerkelijk is de goede bewaring van de decoratieve elementen en van het houtwerk van kroonlijst en muuropeningen.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1905 # 2659.
  • GOEYVAERTS, J. & DE RIDDER, G. [1910]: Jubelalbum van den Kring voor Bouwkunde 1900-1910, Antwerpen, 64.
  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II: Inventaris, 34.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2014

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Generaal Van Merlenstraat

Generaal Van Merlenstraat (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Transvaalstraat

Transvaalstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.